ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆସନ୍ତା ବର୍ଷରୁ ଟ୍ରାକରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ଚାଲିବ। ଜାପାନରୁ E10 ସିରିଜ୍ ଶିଙ୍କାନସେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପାଇବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେତୁ, ଭାରତ 2027 ରୁ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରାକରେ ଏହାର ସ୍ୱଦେଶୀ B-28 ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଇବ। ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଭଲ ଭାବରେ ଚାଲିଛି। ଜାପାନ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ନୂତନ ପିଢ଼ିର E10 ସିରିଜ୍ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଯୋଗାଇବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ E10 ସିରିଜ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି। ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ଗୁଡ଼ିକ 2030 ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାରତକୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
B-28 ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ BEML ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଉଛି।
ଏହି 8 କୋଚ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଟ୍ରେନରେ 560 ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ବସିବା କ୍ଷମତା ଅଛି।
ଏହି ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ 250 ରୁ 280 କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା ବେଗରେ ଚାଲିବ।
ଭାରତରେ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ କେବେ ଚାଲିବ?
ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ କରିଡର ନିର୍ମାଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଛି ଏବଂ ସରକାର 15 ଅଗଷ୍ଟ 2027 ରେ ସୁରଟରୁ ବିଲିମୋରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପ୍ରଥମ ସେକ୍ସନ ଖୋଲିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ଯେହେତୁ E10 ସିରିଜ୍ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ 2030 ପରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ, ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଭାରତୀୟ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରେନ ସହିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ବିଳମ୍ବ ନକରି ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମ୍ଭବ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ। ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏଥିରୁ ଉପକୃତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ କ’ଣ?
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ନିଜସ୍ୱ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବା ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ ବ୍ୟବହାର କରିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି କାରଣ ଜାପାନ 2030 ପୂର୍ବରୁ ଭାରତକୁ E10 ଶିଙ୍କାନସେନ ଟ୍ରେନ ଯୋଗାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଜାପାନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ E10 ଟ୍ରେନ, ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଅପରେସନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସେଣ୍ଟର (OCC) ସିଷ୍ଟମ ପାଇଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ କରିନାହିଁ, କାରଣ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବି ଜାପାନରେ ଡିଜାଇନ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି।
ଜାପାନର ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ ସ୍ପିଡ୍
ଜାପାନରେ ପୁରୁଣା E5 ସିରିଜ୍ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବନ୍ଦ କରାଯାଉଛି। ତାଇୱାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ, ଭାରତ ଅଗଷ୍ଟ 15, 2027 ସୁଦ୍ଧା ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଯଦି ଭାରତ ଜାପାନର E10 ଟ୍ରେନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରେ, ତେବେ ପ୍ରକଳ୍ପ 2034 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବିପାରେ। ତେଣୁ, ଉଭୟ ଦେଶ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଟ୍ରେନ ବ୍ୟବହାର କରି ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଜାରି ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଜାପାନର ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 320 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଚାଲିଥାଏ।
ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ B-28 କୋଚ୍
ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ, ରେଳବାଇ ଭାରତରେ B-28 ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରେନ ପାଇଁ କୋଚ୍ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି। ଇଣ୍ଟିଗ୍ରାଲ କୋଚ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି (ICF) ଏବଂ ଭାରତ ଆର୍ଥ ମୁଭର୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (BEML) 280 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ସ୍ୱଦେଶୀ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଭାରତରେ ଭବିଷ୍ୟତର ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଟୁଲିଂ, ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବ। ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ, ନିର୍ମାଣ ଉପକରଣ ଏବଂ ସ୍ଲାବ୍ ଟ୍ରାକ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଆଦିତ୍ୟ ନାମକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ B-28 କୋଚ୍ ତିଆରି କରାଯାଉଛି। IIT ଏବଂ ଜାପାନୀ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରୁ ଗବେଷଣା ଏବଂ ତାଲିମ ଭାରତର ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବାରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଛି।
ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଭାରତର ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଏବେ ୟୁରୋପୀୟ ଟ୍ରେନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀ (ETCS), ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସିଗନାଲିଂ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଚାଲିବ। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ, ତାଇୱାନ ଏବଂ ଚୀନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ରାପିଡ୍ ରେଳ, ଯାହାକୁ ନମୋ ଭାରତ ଟ୍ରେନ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଭାରତ ଶିଙ୍କାନସେନ୍ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ
ପ୍ରକୃତରେ, ଜାପାନର ଶାସକ ଲିବରାଲ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିର ଜଣେ ନେତା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ସେ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଳମ୍ବର କାରଣ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମରୁ ଜାପାନକୁ ବାଦ ଦେବା ଭାରତ ଶିଙ୍କାନସେନର ବିଫଳତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ତଥାପି, ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ 508 କିଲୋମିଟର ପ୍ରକଳ୍ପର ସିଭିଲ୍ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଜାପାନରୁ ଟ୍ରେନ କିଣିବା ଏବଂ ସିଗନାଲିଂ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଭାରତ 2027 ସୁଦ୍ଧା ନିଜସ୍ୱ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସେବାରେ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି।
ଭାରତରେ 7ଟି ନୂତନ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ ରୁଟ୍
ଦିଲ୍ଲୀ-ବାରାଣସୀ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ
ଦିଲ୍ଲୀ-ବାରାଣସୀ-ସିଲିଗୁଡ଼ି ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ
ମୁମ୍ବାଇ-ପୁଣେ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ
ପୁଣେ-ହାଇଦ୍ରାବାଦ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ
ହାଇଦ୍ରାବାଦ-ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ
ହାଇଦ୍ରାବାଦ-ଚେନ୍ନାଇ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ।