ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂସଦରେ ଟିକସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍-୨୦୨୬ ପାସ୍ ହେବା ପରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ, UPI ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା ରହିବ। ତଥାପି, ସରକାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କଭର କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଫର୍ମୁଲା ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି।
ସରକାରଙ୍କ ଦୁଇଟି ନୂତନ ଫର୍ମୁଲା କ’ଣ?
ଜୁଲାଇ ୧୭ ତାରିଖରେ ପ୍ୟାନେଲକୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, “UPI ଇକୋସିଷ୍ଟମର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଏବଂ ସରକାରୀ କୋଷାଗାର ଉପରେ ବୋଝକୁ ବିଚାର କରି, ବିଭାଗ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇଟି ବିକଳ୍ପ ବିଚାର କରୁଛି: (i) କିଛି ବଡ଼ କାରବାର କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ MDR ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଯାଞ୍ଚ କରିବା, ଏବଂ (ii) ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସରକାରୀ ସହାୟତା ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।”
ସରଳ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ସରକାର ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କଭର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ କାରବାର ପାଇଁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବାଣିଜ୍ୟ ରିହାତି ହାର ଲାଗୁ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବାର୍ଷିକ ଟର୍ଣ୍ଣଓଭର ୧.୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପେମେଣ୍ଟ ୨,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନ କିଛି ସଠିକ ଭାବେ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଫର୍ମୁଲା ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଜିରୋ-MDR ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ପାଇଁ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ପାଇଁ ବଜେଟରେ ୨,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ବରାଦ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଶିଳ୍ପର ଆନୁମାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୦,୭୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଯଦିଓ ଉଚ୍ଚ-ମୂଲ୍ୟର କାରବାରରେ କ୍ୟାଲିବ୍ରେଟେଡ୍ MDR ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି, ଏହି ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୂଚିତ କରିବା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ କୌଣସି ବିଳମ୍ବ ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସବସିଡି ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ କରିଦିଏ, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଠକେଇ ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ନେଟୱାର୍କ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିବେଶକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥାଏ।
ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ପଡ଼ିବ?
UPI ମାଧ୍ୟମରେ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ପରିବାରକୁ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ନିଆଯିବ ନାହିଁ।
ପନିପରିବା ବିକ୍ରେତା, ଚା ବିକ୍ରେତା କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ କିରାଣା ଦୋକାନରେ QR କୋଡ୍ ସ୍କାନ କରି କିଛି କିଣିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ନିଆଯିବ ନାହିଁ।
ବଡ଼ ମଲ୍ କିମ୍ବା ଶୋ’ରୁମ୍ରେ କିମ୍ବା ୧.୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାର୍ଷିକ କାରବାର ଥିବା ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ କ୍ରୟ ପାଇଁ ଏକ ନାମମାତ୍ର MDR ଆଦାୟ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା କ୍ରେଡିଟ୍ କିମ୍ବା ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ତୁଳନାରେ କମ୍ ହେବ।
MDR କ’ଣ?
MDR ଅର୍ଥାତ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଉଥିବା ଶୁଳ୍କ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପକେଟରୁ ଟଙ୍କା କଟାଯାଏ ନାହିଁ; ବରଂ ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ସରକାର ଭବିଷ୍ୟତରେ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ UPI କାରବାର ଉପରେ ୦.୩% ରୁ ୦.୫% MDR ଆଦାୟ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହା କେବଳ ୧.୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ବାର୍ଷିକ କାରବାର ଥିବା ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀ/ଦୋକାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ। ଛୋଟ ଦୋକାନୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକ ଏହି ପରିସର ବାହାରେ ରହିବେ।