ପ୍ୟାରିସ୍: ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଓ ସରକାରୀ ସେବାର ଅବନତିକୁ ନେଇ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ତୀବ୍ର ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ରୂପ ନେଇଛି। ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ୧,୮୦୦ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ହିଂସା, ଦୋକାନ ଭଙ୍ଗାରୁଜା ଓ ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହେବା ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରନଙ୍କ ସରକାର ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ରାଜନୈତିକ ବିଭାଜନ, ବଢ଼ୁଥିବା ସରକାରୀ ଋଣ, ପେନସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ୟା ଏବେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଫ୍ରାନ୍ସର ସଙ୍କଟର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ରାଜସ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟବଧାନ। ଦେଶରେ ପେନସନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା ଓ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାଗରିକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ରାଜକୋଷ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି। ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫ରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ବଜେଟ୍ ନିଅଣ୍ଟ ଜିଡିପିର ୫.୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିବା ବେଳେ ସାର୍ବଜନୀନ ଋଣ ଜିଡିପିର ୧୧୫.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଧୀର ରହିଲେ ରାଜସ୍ୱ ବଢ଼ାଇବା ଓ ଋଣ କମାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଆହୁରି କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।
ଫ୍ରାନ୍ସର ଆର୍ଥିକ ବିତର୍କରେ ପେନସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ବୟସ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ସହ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପେନସନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, କାର୍ଯ୍ୟରତ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅବଦାନ ଅନୁପାତରେ ବଢ଼ୁନାହିଁ ବୋଲି ଆର୍ଥିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ମାକ୍ରନ ସରକାର ଅବସର ବୟସକୁ ୬୨ରୁ ୬୪ ବର୍ଷକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସଂସ୍କାର ଆଣିଥିଲେ। ଏହାକୁ ନେଇ ଶ୍ରମିକ ସଂଗଠନ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଆପତ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ପେନସନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା ଓ ନାଗରିକଙ୍କ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅଭାବ ଓ ସ୍କୁଲ କୋଠାର ଖରାପ ସ୍ଥିତି ଭଳି ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମର୍ଥକମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।
ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚର ବଡ଼ ଅଂଶ ପେନସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ଯୋଜନାରେ ବ୍ୟୟ ହେଉଥିବାରୁ ଶିକ୍ଷା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିବେଶ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି। ତେବେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାର କାରଣ ପେନସନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ, ବାମପନ୍ଥୀ ଓ ମଧ୍ୟମପନ୍ଥୀ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରବାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଜାତୀୟ ପରିଚୟ ଓ ସରକାରୀ କଲ୍ୟାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ କଠୋର ନୀତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଅଧିକାର, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସାଧାରଣ ସେବାରେ ଅଧିକ ନିବେଶ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି।
ସଂସଦରେ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ନଥିଲେ ବଜେଟ୍ ପାସ୍ କରିବା ଓ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍କାର ଲାଗୁ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ। ଏହି ରାଜନୈତିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରୁଛି।
ଅଧିକ ଋଣ ନେବା କାହିଁକି ହୋଇପାରେ ବିପଜ୍ଜନକ?
ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ରାଜସ୍ୱଠାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ସରକାରଙ୍କୁ ଋଣ ନେବାକୁ ପଡ଼େ। କିନ୍ତୁ ଋଣ ଅଧିକ ବଢ଼ିଲେ ନିବେଶକମାନେ ଅଧିକ ସୁଧ ଦାବି କରିପାରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ନୂଆ ଋଣ ମହଙ୍ଗା ହୁଏ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କୁ ସୁଧ ପରିଶୋଧ ପାଇଁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ।
ଏହା ସହିତ, ୟୁରୋଜୋନର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଛାପି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ମୁଦ୍ରାନୀତି ୟୁରୋପୀୟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଧୀନରେ ରହିଛି।
ସମାଧାନ କ’ଣ? ମାକ୍ରନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା
ଫ୍ରାନ୍ସର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାର ଭଳି କଠିନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପକାଇଲେ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଆହୁରି ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଗୋଟିଏ ପଟେ ନାଗରିକମାନେ ଉତ୍ତମ ସରକାରୀ ସେବା ଓ ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ନିବେଶକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ହିଁ ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା।