ଭୁବନେଶ୍ବର: ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ପ୍ରଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅଭୂତପୂର୍ବ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏହାର ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବାତାବରଣ ସରଗରମ ହୋଇଉଠିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ କ୍ଷମତାସୀନ ଦଳ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଆରୋପ-ପ୍ରତ୍ୟାରୋପ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ କରି ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ରଖିଛନ୍ତି। ବନ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ, ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଉଦ୍ଧାର ଓ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ସହ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୂର୍ବତନ ସରକାରଙ୍କ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅବହେଳାକୁ ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏଥର ଯେଉଁ ପରିମାଣର ବର୍ଷା ହୋଇଛି ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲା। ଅକ୍ଟୋବର ୨୮, ୨୯ ଏବଂ ୩୦ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଜିଲ୍ଲାରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତର ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଆଧାରରେ ପ୍ରଶାସନ ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କ ରହି ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବରେ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଆକଳନଠାରୁ ବହୁ ଅଧିକ ହେବାରୁ ପରିସ୍ଥିତି ଜଟିଳ ରୂପ ନେଇଥିଲା। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ମାତ୍ର ତିନି ଦିନ ଭିତରେ ସମଗ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ମୋଟ ୩୩୭.୬ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା। ବିଶେଷକରି ଅକ୍ଟୋବର ୨୮ରେ ୮୩.୧ ମିମି, ୨୯ ତାରିଖରେ ଏକକାଳୀନ ୧୯୧ ମିମି ଏବଂ ୩୦ ତାରିଖରେ ୬୩.୪ ମିମି ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା। ପାତ୍ରପୁର ବ୍ଲକ୍ରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାତ୍ର ତିନି ଦିନରେ ୮୦୮.୪ ମିମି ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା। କେବଳ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ ତାରିଖ ଦିନଟିରେ ଏହି ବ୍ଲକ୍ରେ ୫୪୬ ମିମି ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକି ଏକ ଅସାଧାରଣ ଓ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଘଟଣା ଥିଲା। ଏହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ନଦୀନାଳଗୁଡ଼ିକରେ ହଠାତ୍ ଜଳସ୍ତର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପକ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ପୂର୍ବସରକାରଙ୍କ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନୀତିକୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରି ମନ୍ତ୍ରୀ ପୂଜାରୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଗତ ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଥା ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଦିଗରେ କୌଣସି ଠୋସ୍ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଯୋଜନା କରାଯାଇନଥିଲା। ଫଳରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବର୍ଷାଋତୁ କିମ୍ବା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସମାନ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ ଘଟିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବାତ୍ୟା ଓ ଦୁର୍ଘଟଣାର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୧୩ରେ ଫାଇଲିନ୍ ସମୟରେ ୪୫ ଜଣ, ୨୦୧୮ରେ ତିତ୍ଲି ସମୟରେ ୭୨ ଜଣ ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ଫନି ବାତ୍ୟା ସମୟରେ ୬୫ ଜଣ ନିରୀହ ଜୀବନ ହରାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ଶୂନ୍ୟ ଜୀବନହାନି ନୀତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ବନ୍ୟା ସମୟରେ ତୁରନ୍ତ ତଦାରଖ, ଉଦ୍ଧାର ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ବଣ୍ଟନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ତୁଲାଇବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇ ୮ ଜଣ ବରିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀମାନେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚି ସ୍ଥିତିର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ସହ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ସହିତ ନିରନ୍ତର ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏଥିସହିତ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ମୁକାବିଲାକୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କର ସହଯୋଗ ନେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ବନ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣଗୁଡ଼ିକର ଅନୁସନ୍ଧାନ, ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂସ୍କାର, ନଦୀ ଓ ଜଳପଥଗୁଡ଼ିକର ସୁପରିଚାଳନା ଏବଂ ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହ୍ରାସ କରିବା ଦିଗରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ବୈଷୟିକ ମତାମତ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି।
କେବଳ ଗଞ୍ଜାମ ନୁହେଁ, ବାତ୍ୟା ଅର୍ଣ୍ଣବ ପ୍ରଭାବରେ ଗଜପତି ଏବଂ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର କେତେକ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟି ଜଣଙ୍କର ପ୍ରାଣହାନି ଘଟିଥିବା ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏଭଳି ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ଜିଲ୍ଲାର ଭୂସ୍ଖଳନ ପ୍ରବଣ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମୀକ୍ଷା ଓ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯିବ ଏବଂ ଆଗୁଆ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ବନ୍ୟାକୁ ଏକ ‘ମାନବକୃତ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ’ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିବା ସହିତ ସରକାରୀ ଏସ୍ଓପି ଠିକ୍ ଭାବେ ପାଳନ ହୋଇନଥିବା ଏବଂ ଡ୍ୟାମ୍ ଜଳସ୍ତର ଓ ଗେଟ୍ ଖୋଲିବା ନେଇ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇନଥିବା ନେଇ ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ, ତାହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛନ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଯଦି ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହ ରହିଛି, ତେବେ ସେମାନେ ଆଗାମୀ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ନିଜର ପକ୍ଷ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଆଧାରରେ ତାହାର ଜବାବ ଦେବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବିରୋଧୀଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାର ସାମାଜିକ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ରହିଛି, ମାତ୍ର ସେଭଳି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜି ନ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ହେବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଅନୁ ଗର୍ଗ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ପ୍ରଶାସନିକ ତ୍ରୁଟି ହୋଇନଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିସାରିଥିବାବେଳେ ପ୍ରକୃତିର ଅସାଧାରଣ ବର୍ଷାକୁ ହିଁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ତଥାପି, ବିରୋଧୀ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଦାବିକୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଉଛି। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନରେ ଗଞ୍ଜାମ ବନ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ, ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ତଥା ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଆଲୋଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।