ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ହେଉ କିମ୍ବା ଶୀତ ଋତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ୧୫୦ ଟଙ୍କା ବିୟରକୁ ସବୁଠାରୁ ସୁବିଧାଜନକ ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ଏହି ୧୫୦ ଟଙ୍କାର କେତେ ବିୟରର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଟିକସ? ମଦ ଉପରେ କୌଣସି GST ନାହିଁ, ତଥାପି କାହିଁକି ଦର ଏତେ ଆକାଶଛୁଆଁ? ପ୍ରକୃତରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଟିକସ ଆଦାୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହିଠାରୁ ସରକାରଙ୍କ କୋଷାଗାରକୁ ବିୟର ବୋତଲ ପହଞ୍ଚିବାର ସମଗ୍ର କାହାଣୀ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଦୋକାନ କାଉଣ୍ଟରରେ ୧୫୦ ଟଙ୍କା ବିୟର ସାଧାରଣ ମନେହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପଛରେ ଏକ ଜଟିଳ ଟିକସ ଗଠନ କାମ କରେ। ଭାରତରେ ମଦକୁ GST ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଅର୍ଥାତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସିଧାସଳଖ ଏହାଠାରୁ ଟିକସ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଟିକସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ସମାନ ବ୍ରାଣ୍ଡର ବିୟର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ।
ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିୟର ଉପରେ ଟିକସର ସର୍ବାଧିକ ଅଂଶ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ, VAT ଏବଂ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତିରିକ୍ତ ସେସ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଟିକସ ମୋଟ ମୂଲ୍ୟର ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଟେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ବିୟର ଉପରେ ଟିକସ ୫୨ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ପହଞ୍ଚିଛି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ବିୟରର ମୂଲ୍ୟକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ଯଦି କୌଣସି ରାଜ୍ୟରେ ବିୟରର MRP ୧୫୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ମୋଟ ଟିକସ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ, ତେବେ ପ୍ରାୟ ୭୫ ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ସରକାରଙ୍କୁ ଟିକସ ଭାବରେ ଯାଏ। ବାକି ପରିମାଣରେ ବିୟର ଉତ୍ପାଦନ, ବୋତଲ, ପ୍ୟାକେଜିଂ, ପରିବହନ, ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ଦୋକାନୀଙ୍କ ମାର୍ଜିନ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଆପଣ ପିଉଥିବା ବିୟରର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟତଃ ୬୦ ରୁ ୭୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ।
ମଦକୁ GST ବାହାରେ ରଖିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ। ମଦରୁ ରାଜସ୍ୱ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ଯଦି ଏହାକୁ GSTରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ କର ବଣ୍ଟନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ, ଯାହାକୁ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ।