ଭୁବନେଶ୍ବର: ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ କୃଷି ପର୍ବ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବକୁଳ ଅମାବାସ୍ୟା। ଏହା ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି। ଏହି ଦିନଟି ବକୁଳ, ବଉଳ ବା ଆମ୍ବ ଫୁଲ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ, ଯାହା ଏକ ସମୃଦ୍ଧ କୃଷି ଋତୁ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ଆମ୍ବ ଅମଳର ଆଶାର ପ୍ରତୀକ। ଆସନ୍ତାକାଲି ଶୁକ୍ରବାରରେ ଏହି ପର୍ବ ପଡୁଛି।
ପୌଷ ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ସାଧାରଣତଃ ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟା କୁହାଯାଇଥାଏ। ପଡୁଥିବା ଏହି ପର୍ବ ଚାଷୀ ଏବଂ ଫଳ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ। ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଛରେ ପ୍ରଚୁର ଆମ୍ବ ଆସିବା ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ। ପୌଷ ଅମବାସ୍ୟା ବେଳକୁ ସାଧାରଣତଃ ଆମ୍ବଗଛରେ ବଉଳ ଆସିଥାଏ। ଏହାକୁ ଦେଖି ଚାଷୀର ମନ ଆନ୍ଦରେ ନାଚି ଉଠେ। ଏଥର ପ୍ରଚୁର ଆମ୍ବ ଆସିବା ପାଇଁ ଏହି ପୌଷ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ବଉଳକୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ।
ଏହି ଦିନ ଘରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗଇଁଠା ପିଠା ବା ଖିର ଗଇଁଠା ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। ଗଇଁଠା ହେଉଛି ଚାଉଳ ଚୁନାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ପ୍ରକାରର ଗୋଲଗୋଲ ପିଠା ଯାହାକୁ ପହଁରା କାଠିରେ ଖୋସା ଯାଇ ଆମ୍ବଗଛରେ ପୂଜା କରି ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ଚାଷୀମାନେ ନିଜ ସମୟ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରୁଥିବା ବେଳେ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଏକାବେଳେ ଘରୁ ବାହାରି ଆମ୍ବ ଗଛରେ ଏହି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।
ସେହିପରି ଏହି ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପ୍ରଭୃ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଉଳ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ। ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି ପ୍ରଭୃ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆର୍ଶିବା ମିଳିଲେ ଗଛରେ ପ୍ରଚୁର ଆମ୍ବ ଫଳିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ତିନିଠାକୁରଙ୍କୁ ବଉଳ ଅର୍ପଣ ସହ ଗଇଁଠା ଖିରୀ ଭୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।