ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଜିକାଲି ମୁଖ୍ୟ ଖବର ପାଲଟିଛି। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଚୁକ୍ତି, ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଜାନୁଆରୀ ୨୭ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବ। ତଥାପି, ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି, ଯାହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଝଟକାଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରକୃତରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ କିଛି ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଲାଭ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ଫଳରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU) କୁ ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଶୁଳ୍କରେ ୨୦% ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ। କାରଣ EU ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରୁ GSP ଅଧୀନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଛାଡ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ କ’ଣ?
ତଥାପି ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ EU ସହିତ FTA ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେବା ମାତ୍ରେ GSP ପ୍ରତ୍ୟାହାର ବଦଳାଯିବ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ମାତ୍ରେ GSP ଏକ FTA ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯିବ। ଏଠାରେ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ, FTA ର ଲାଭ ହାସଲ କରିବାକୁ କିଛି ମାସ ଲାଗିପାରେ, ଯଦିଓ GSP ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦେଶ ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2୨୫ ତାରିଖରେ ଆସିଥିଲା। EU ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରୁ ଆମଦାନି ହେଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୮୭% ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ GSP ଟାରିଫ୍ ପସନ୍ଦକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଅଧିକାଂଶ ଉତ୍ପାଦକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ MFN ଶୁଳ୍କ ହାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ସଂଗଠନ ଫେଡେରେସନ (FIEO) ର ସିଇଓ ଏବଂ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଜୟ ସହାୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, GSP ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ EU ରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ପରି ଯୋଗାଣକାରୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କରିଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଏହାର ଶିଳ୍ପ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି – ଖଣିଜ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ଲୁହା ଏବଂ ଇସ୍ପାତ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସାମଗ୍ରୀ ସମେତ – ଯାହା EU କୁ ଭାରତର ରପ୍ତାନିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଅଟେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ MFN ଟାରିଫ୍ ଅଧୀନରେ ଅଛି।”