ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ “ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲର ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସଂସ୍କରଣ” ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହା ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ସେବା ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଏକୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ। ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲ ଏକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ପୋର୍ଟାଲ ଯାହା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କୁ ଏକାଠି କାମ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରେ। ବିଦ୍ୟମାନ “ଲଷ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ଫାଉଣ୍ଡ” ଏବଂ “ଟ୍ରାକଚାଇଲ୍ଡ” ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକୀକୃତ ପୋର୍ଟାଲ ଅଧୀନରେ ଅଣାଯାଇଛି।
ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏକକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ରହିଛି ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ରାଜ୍ୟ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା କମିଟି ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମ୍ବଳ ସଂସ୍ଥା; ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ୟୁନିଟ୍, ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ କମିଟି, କିଶୋର ନ୍ୟାୟ ବୋର୍ଡ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କିଶୋର ପୋଲିସ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ। ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍ ଭୂମି ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟର ପୁନରାବୃତ୍ତିକୁ ଦୂର କରେ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଏମଆଇଏସ ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଜନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ତଦାରଖ ଏବଂ ସମ୍ବଳର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ଯୋଜନା, କେସ୍ ଇତିହାସ, ପୁନର୍ବାସ ପଦକ୍ଷେପର ଡିଜିଟାଲ୍ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକୁ ସକ୍ଷମ କରେ ଏବଂ ସିସିଆଇରେ ରହୁଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଣ-ସାଂସ୍ଥାଗତ ଯତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସେବାଗୁଡ଼ିକର ତଦାରଖକୁ ସହଜ କରିଥାଏ।
ସରକାର କିଶୋର ନ୍ୟାୟ (ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା) ସଂଶୋଧନ ଆଇନ, ୨୦୨୧, କିଶୋର ନ୍ୟାୟ (ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା) ମଡେଲ ସଂଶୋଧନ ନିୟମ, ୨୦୨୨ ଏବଂ ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଗ୍ରହଣ ନିୟମ, ୨୦୨୨ ଅନୁଯାୟୀ ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଗ୍ରହଣ ସମ୍ପର୍କିତ ନୀତିକୁ ସରଳୀକୃତ କରିଛନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ପିଲାର ବୟସ, ବର୍ଗ, ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଭଳି କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା ସମୟ ନିର୍ଭର କରେ। ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ପିଲାମାନେ ଏବଂ “ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥାନ” ବର୍ଗରେ ଥିବା ପିଲାମାନେ (ପ୍ରାୟତଃ ବଡ଼ ପିଲାମାନେ) ପୋଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା ସମୟ କମ ଥାଏ।
ବିଳମ୍ବ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ସିଏଆରଏ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ କେୟାରିଙ୍ଗସ ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଡିଜିଟାଇଜ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ନିୟମିତ ତଦାରଖ ଏବଂ ଅନୁସରଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି କେୟାରିଙ୍ଗସ ପୋର୍ଟାଲକୁ ସମନ୍ୱିତ ‘ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ’ ପୋର୍ଟାଲ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରୁ ଏକ ‘ପରିଚୟ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ’ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ଘୋଷଣା କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା। ‘ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ନିୟମାବଳୀ, ୨୦୨୨’ ଅଧୀନରେ, ନିୟମ ୪୬ ଏବଂ ୫୦ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ପଢ଼ାଯାଇଥିବା ସୂଚୀ ୧୪, ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାମିଲ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ସମୟସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି।
କିଶୋର ନ୍ୟାୟ (ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା) ଆଇନ, ୨୦୧୫, ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ଯତ୍ନ ଛାଡିଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ। ଆଇନର ଧାରା ୨(୫) ଏବଂ ଧାରା ୪୬ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ ଯେ, “ଯେକୌଣସି ଶିଶୁ ଯିଏ ଅଠର ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଛାଡିଥାଏ, ତାକୁ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟଧାରାରେ ପୁନଃସମ୍ମିଳିତ ହେବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ, ଏବଂ ଏପରି ସହାୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଦ୍ଧତିରେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ।”
ଶିଶୁ ୧୮ ବର୍ଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ଶିଶୁ ଯତ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ସିସିଆଇ) ସହାୟତାରେ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ କମିଟି (ସିଡବ୍ଲୁସି) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯତ୍ନ ଯୋଜନା (ଆଇସିପି) ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅଦ୍ୟତନ କରିଥାଏ। ଏହା ସହିତ, ଏହା ଏକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ, ନିଯୁକ୍ତି, ଗୃହ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ସାମାଜିକ ପୁନଃସଂଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସିଡବ୍ଲୁସି ଶିଶୁର ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ପାରିବାରିକ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ସହାୟତା ପ୍ରଣାଳୀ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥାଏ ଏବଂ ତା’ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାସ୍ କରିଥାଏ। ୧୮ ବର୍ଷ ହେବା ପରେ, ଯଦି ଶିଶୁଟି ସକ୍ଷମ ଏବଂ ଇଚ୍ଛୁକ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର କିମ୍ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ; କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ ସହାୟତା ଅଧୀନରେ ରଖାଯାଇପାରିବ। ଏହି ସହାୟତା ୨୧ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ, ଏବଂ ବ୍ୟତିକ୍ରମିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସିଡବ୍ଲୁସିର ଅନୁମୋଦନ ସହିତ, ଏହାକୁ ୨୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ।
‘ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲ’ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂସ୍ଥାଗତ ଯତ୍ନରେ ଥିବା ପିଲା, ପାଳିତ ପିଲା ଏବଂ ଅଣ-ସଂସ୍ଥାଗତ ଯତ୍ନ (ପ୍ରାୟୋଜକତା, ପୋଷ୍ୟ ଯତ୍ନ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ) ପାଉଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ରଖାଯାଏ।
ସରକାର ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଶିଶୁ ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ରୋକିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ସମେତ ସାରା ଦେଶରେ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ ସମନ୍ୱୟରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯୋଗାଯୋଗ, ସ୍କୁଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ। ଏହି ଅଭିଯାନଗୁଡ଼ିକ ଯୌନ ଅପରାଧରୁ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, ୨୦୧୨ (ପୋସ୍କୋ ଆଇନ) ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସଙ୍ଗତ ଏବଂ ଏଥିରେ ଶିଶୁ, ଶିକ୍ଷକ, ଅଭିଭାବକ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା, ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ସହାୟତା ସେବା ଉପରେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଅଧୀନରେ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ସଚେତନତା ଏବଂ କ୍ଷମତା-ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରାଯାଏ।
ଏହା ସହିତ, ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ‘ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା/ବିସ୍ତାର କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରେ।
ଆଜି ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ବିକାଶ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ସାବିତ୍ରୀ ଠାକୁର ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।