ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନର ସପ୍ତମ ଦିନ (ଡିସେମ୍ବର ୧୨)ରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନରେ ଆଗତ ତିନିଟି ଅପରାଧିକ ବିଲ୍ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ଥାନରେ ପୁଣିଥରେ ଲୋକସଭାରେ ୩ଟି ନୂଆ ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବା ସହ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ରେ ସଂସଦରେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା, ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୋଡ୍ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାକ୍ଷ୍ୟ ସଂହିତା ଆଗତ କରାଯାଇଥିଲା।
ପରେ ଏହି ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସଂସଦୀୟ କମିଟିକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସୁପାରିସ କରିଛି। ସରକାର ସଂଶୋଧନ ଆଣିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ନୂଆ ବିଲ୍ ଆଗତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ନୂଆ ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ (ଦ୍ୱିତୀୟ) କୋଡ୍, ଭାରତୀୟ ବେସାମରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା (ଦ୍ୱିତୀୟ) କୋଡ୍ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରମାଣ (ଦ୍ୱିତୀୟ) କୋଡ୍। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସରକାର ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବ୍ୟଭିଚାରକୁ ଅପରାଧଭାବେ ବିବେଚନା କରିନାହାନ୍ତି। ଏଥିସହ ମବ୍ ଲିଞ୍ଚିଂ ମାମଲାରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡକୁ ବଜାୟ ରଖାଯାଇଛି।
ସଂସଦୀୟ କମିଟିର ପରାମର୍ଶକୁ ସରକାର ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ
ସଂସଦୀୟ କମିଟି ତିନିଟି ନୂଆ ବିଲରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ (ଧାରା-୩୭୭) ଏବଂ ବ୍ୟଭିଚାର (ଧାରା-୪୯୭)କୁ ଅପରାଧ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଏହି ପରାମର୍ଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି।
ଯଦି ଜଣେ ବିବାହିତା ମହିଳା ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟଭିଚାର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱାମୀ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିପାରିବେ। ସେହିଭଳି ଯଦି କୌଣସି ବିବାହିତା ପୁରୁଷ ଅନ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିପାରିବେ।
ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ସଂହିତାର ଧାରା-୪୯୭ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଏକ ଅପରାଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ୫ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଜରିମାନାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ଏଭଳି ଘଟଣାରେ ନା ମହିଳାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହେଉଥିଲା ନା ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା।
୨୦୧୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବ୍ୟଭିଚାର ଆଇନକୁ ରଦ୍ଦ କରିଥିଲେ। ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦୀପକ ମିଶ୍ର ଏହି ଆଇନକୁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ବ୍ୟଭିଚାରକୁ ଅପରାଧ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ୫ ଜଣିଆ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଜୋସେଫ୍ ଶାଇନିଙ୍କ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଏହି ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଏବେ ଜାଣନ୍ତୁ ସମଲିଙ୍ଗୀ ଆଇନ ବିଷୟରେ
ବ୍ୟଭିଚାର ଭଳି ନୂଆ ବିଲରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ କିମ୍ବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅପରାଧଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇନାହିଁ। ୨୦୧୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ସମଲିଙ୍ଗୀ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅପରାଧ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଆଇପିସିର ଧାରା-୩୭୭ର ଏକ ଅଂଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଏହାପରେ ଦେଶରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିବାହ ପାଇଁ ଦାବି ଉଠିଥିଲା। ଏହାପରେ ୨୦୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୭ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିବାହକୁ ଆଇନଗତ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।
୩ଟି ବିଲ୍ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ?
ଅନେକ ଧାରା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବେ ବଦଳିବ। ଆଇପିସିରେ ୫୧୧ଟି ଧାରା ରହିଛି, ଏବେ ୩୫୬ଟି ରହିବ। ବଦଳିବ ୧୭୫ଟି ବିଭାଗ। ଯୋଡ଼ାଯିବ ୮ଟି ନୂଆ, ଉଚ୍ଛେଦ ହେବ ୨୨ଟି ଧାରା। ସେହିପରି ସିଆରପିସିରେ ୫୩୩ ଧାରା ରହିବ। ବଦଳିବ ୧୬୦ଟି ବିଭାଗ, ୯ଟି ନୂଆ ଯୋଡ଼ାଯିବ, ୯ଟି ଶେଷ ହେବ। ପଚରାଉଚରାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶୁଣାଣି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ନ ଥିଲା।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି, ଏବେ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତକୁ ସର୍ବାଧିକ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦେଶରେ ୫ କୋଟି ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୪.୪୪ କୋଟି ମାମଲା ନିମ୍ନ ଅଦାଲତରେ ରହିଛି। ସେହିପରି ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତରେ ୨୫,୦୪୨ ବିଚାରପତି ପଦବୀ ମଧ୍ୟରୁ ୫,୮୫୦ ଟି ଖାଲି ପଡ଼ିଛି।
୩ଟି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କକ୍’ଣ ହେବ:
ନୂଆ ବିଲରେ ରାଜଦ୍ରୋହ ନାହିଁ, ଏବେ ଦେଶଦ୍ରୋହ। ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗର ଦେରାଜଦ୍ରୋହ ଶବ୍ଦର ସ୍ଥାନ ନେବ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଶବ୍ଦ। ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଛି। ଏବେ ଧାରା-୧୫୦ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶ ବିରୋଧୀ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା କଥିତ ହେଉ କିମ୍ବା ଲିଖିତ ହେଉ କିମ୍ବା ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ଫଟୋ କିମ୍ବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ୭ ବର୍ଷରୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବ। ଦେଶର ଏକତା ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅପରାଧ ହେବ। ଆତଙ୍କବାଦ ଶବ୍ଦକୁ ମଧ୍ୟ ସଂଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଇପିସିର ଧାରା- ୧୨୪(ଏ)ରେ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଓ ୩ ବର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସାମାନ୍ୟ ଅପରାଧ (ମଦ୍ୟପାନ, ୫ ହଜାର ଟଙ୍କାରୁ କମ୍ ଚୋରି) ପାଇଁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା କାରାଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ୧୦ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା କିମ୍ବା ୧୦୦୦ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା କିମ୍ବା ସମାଜସେବା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏବେ ଏଭଳି ଅପରାଧର ଅପରାଧିକୁ ଜେଲ୍ ପଠାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଓ ବ୍ରିଟେନରେ ଏଭଳି ଆଇନ ରହିଛି।
ମବ୍ ଲିଞ୍ଚିଂ ପାଇଁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି। ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଭାଷା ଆଧାରରେ ଯଦି ୫ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ତେବେ ସର୍ବନିମ୍ନ ୭ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ମିଳିବ । ଏବେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ନାହିଁ। ଦଫା ୩୦୨, ୧୪୭-୧୪୮ରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।