ଭୁବନେଶ୍ଵର: କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଅନୁଦାନ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଗତକାଲି ସଂସଦରେ ଆଗତ 2026-27 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ସାଧାରଣ ବଜେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଟିକସ ଭାଗ ଆକାରରେ 67,460 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଏଥିପୂର୍ବରୁ 2025-26 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଅନୁଦାନ ଆକାରରେ 41,592 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ମିଳିଥିଲା। 2014ରୁ 2026 ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଟିକସ ଭାଗ ଆକାରରେ 4.44 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଅନୁଦାନ ଆକାରରେ 1.93 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ମିଳିଛି।
ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟୟ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଋଣ ସହାୟତା ଆକାରରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ 50 ବର୍ଷର ସୁଧମୁକ୍ତ ଋଣ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାର ସୁଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବହନ କରିବେ। ଏହି ସହାୟତା ଅର୍ଥ ଆୟୋଗଙ୍କ ସୁପାରିସ ଅତିରିକ୍ତ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟତା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ 2020-21ରେ 472 କୋଟି, 2021-22ରେ 517 କୋଟି, 2022-23 ରେ 75 କୋଟି, 2023-24ରେ 3,532 କୋଟି, 2024-25ରେ 6,944 କୋଟି ଏବଂ ଜାନୁଆରୀ 2026 ସୁଦ୍ଧା 2025-26 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ 2,978 କୋଟି ଟଙ୍କା ଜାରି କରାଯାଇଛି । ଏହିପରି 2020-21ରୁ 2025-26 ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ୍ 14,517 କୋଟି ଟଙ୍କା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି ।
ସଡ଼କ
30 ଜୁନ୍ 2025 ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାରେ 5,897 କିଲୋମିଟର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଭାରତମାଳା ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିବା ରାୟପୁର-ବିଶାଖାପାଟଣା ଗ୍ରିନଫିଲ୍ଡ କରିଡର ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟ ଲାଭାନ୍ୱିତ ହେବ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଭାରତମାଳା ପରିଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ 34,614 କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟୟ ସହିତ 1,586 କିଲୋମିଟର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ କରିଡର ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି ।
ରେଳ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ମାଲ ପରିବହନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଲାଗି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ 27 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶିଳାନ୍ୟାସ ଓ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସମ୍ବଲପୁର-ସରଲା ଫ୍ଲାଇଓଭର ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ ହୋଇଛି। କୋରାପୁଟି-ବୈଗୁଡ଼ା ଲାଇନର ଦୋହରୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଛି। ମାନାବାର-କୋରାପୁଟ-ଗୋରାପୁର ରେଳ ଲାଇନ ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ ହୋଇଛି। ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ସୁରତର ଉଧନା ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । 2009-2014 ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରୀ 53 କିଲୋମିଟର ନୂଆ ରେଳ ଟ୍ରାକ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ 2014-24ରୁ ମଧ୍ୟରେ ଏହା 3 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରୀ 183 କିମି ନୂଆ ରେଳ ଟ୍ରାକ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ରେଳ ଲାଇନର ବିଦ୍ୟୁତିକରଣ କାମ ମଧ୍ୟ ବାର୍ଷିକ 29 କିଲୋମିଟରରୁ 5 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ 146ରେ ପହଞ୍ଚିଛି । 54,434 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 40ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ଅର୍ଥାତ୍ 4,017 କିମି ନୂଆ ଟ୍ରାକ୍ ନିର୍ମାଣ କାମ ଜାରି ରହିଛି।
ଅମୃତ ଭାରତ ଷ୍ଟେସନ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶାରେ 59ଟି ଷ୍ଟେସନର ଉନ୍ନତିକରଣ କାମ ଜାରି ରହିଛି । ଏହି ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ଅନୁଗୁଳ, ବାଦାମପାହାଡ଼, ବଲାଙ୍ଗୀର, ବାଲେଶ୍ୱର, ବାଲୁଗାଁ, ବଡ଼ବିଲ, ବରଗଡ ରୋଡ, ବାରିପଦା, ବରପାଲି, ବେଲପାହାଡ଼, ବେତନଟି, ଭଦ୍ରକ, ଭବନୀପାଟଣା, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଭୁବନେଶ୍ୱର ନ୍ୟୁ, ବିମଲାଗଡ଼, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ବ୍ରଜରାଜନଗର, ଛତ୍ରପୁର, କଟକ, ଦାମନଯୋଡ଼ି, ଢେଙ୍କାନାଳ, ଗୁଣୁପର, ହରିଶଙ୍କର ରୋଡ, ହେମଗିରି, ହୀରାକୁଦ, ଯାଜପୁର କେନ୍ଦୁଝର ରୋଡ, ଜଳେଶ୍ୱର, ଜାରୋଲି, ଜୟପୁର, ଝାରସୁଗୁଡା ଜଙ୍କସନ, ଝାରସୁଗୁଡା ରୋଡ, କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜୀ, କେନ୍ଦୁଝରଗଡ, କେସିଙ୍ଗା, ଖରିଆର ରୋଡ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରୋଡ ଜଙ୍କସନ, କୋରାପୁଟ ଜଙ୍କସନ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ଟେମ୍ପଲ ରୋଡ, ମଞ୍ଚେଶ୍ୱର, ମେରାମଣ୍ଡଳି, ମୁନିଗୁଡ଼ା, ପାନପୋସ, ପାରାଦୀପ, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ପୁରୀ, ରଘୁନାଥପୁର, ରାଇରଖୋଲ, ରାଇରଙ୍ଗପୁର, ରାଜଗାଙ୍ଗପୁର, ରାୟଗଡା, ରାଉରକେଲା, ସାଖୀଗୋପାଳ, ସମ୍ବଲପୁର, ସମ୍ବଲପୁର ସିଟି, ସୋରୋ, ତାଳଚେର, ତାଳଚେର ରୋଡ୍, ଟିଟଲାଗଡ଼ ଜଂକସନ୍। 2014 ପରଠାରୁ 427 ଫ୍ଲାଇଓଭର ଏବଂ ଅଣ୍ଡର ବ୍ରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।
ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶା ଦେଇ ବ୍ରହ୍ମପୁର-ଟାଟାନଗର, ହାଓଡ଼ା-ଟାଟାନଗର-ରାଉରକେଲା, ପୁରୀ-ବିଶାଖାପାଟଣା, ରାଉରକେଲା-ଭୁବନେଶ୍ୱର-ପୁରୀ, ହାଓଡ଼ା-ପୁରୀ ମଧ୍ୟରେ 5 ଟି ବନ୍ଦେ ଭାରତ ଟ୍ରେନ ଚଳାଚଳ କରୁଛି । ମାର୍ଚ୍ଚ 2023ରେ ଓଡ଼ିଶା ରେଳ ନେଟୱର୍କର 100% ବିଦ୍ୟୁତିକରଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହାସଲ କରିଥିଲା। 9 ଅଗଷ୍ଟ 2024ରେ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟାପାର ସଂକ୍ରାନ୍ତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେକ ନୂତନ ରେଳ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – 73.62 କିଲୋମିଟର ଗୁଣୁପୁର-ଥେରୁବାଲି (ନୂତନ ଲାଇନ), 116.21 କିମି ଜୁନାଗଡ଼-ନବରଙ୍ଗପୁର, 82 କିଲୋମିଟର ବାଦାମପାହାର – କେନ୍ଦୁଝରଗଡ, 85.6 କିଲୋମିଟର ବାଙ୍ଗିରିପୋଷି- ଗୋରୁମହିଷାଣି, 173.6 କିଲୋମିଟର ମାଲକାନଗିରି – ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାପୁରମ୍ (ଭଦ୍ରାଚଳମ ଦେଇ), 60 କିଲୋମିଟର ବୁଢ଼ାମରା – ଚକୁଳିଆ ରେଳ ଲାଇନ୍। 28 ଅଗଷ୍ଟ 2024ରେ ଓଡ଼ିଶରେ ଦୁଇଟି ନୂଆ ରେଳ ଲାଇନକୁ ମଞ୍ଜୁରି ମିଳିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ସରଡେଗା-ଭାଲୁମୁଡ଼ା ନୂଆ ଡବଲ ଲାଇନ । 37 କିମି ଲମ୍ବ ଏହି ଲାଇନ ପାଇଁ 1360 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯିବ । ସେହିପରି 138 କିମି ଲମ୍ବ ବରଗଡ଼ ରୋଡ – ନୂଆପଡ଼ା ରୋଡ୍ ନୂଆ ଲାଇନ ପାଇଁ 292 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଏବଂ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ପଦମପୁରରେ ଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ସେଡ୍ ଚାଉଳ ପରିବହନ ଏବଂ ସିମେଣ୍ଟ, ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ସାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ହେବ, ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମ୍ବଲପୁରୀ ହସ୍ତତନ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
ବିମାନମାର୍ଗ
ଆରସିଏସ ଉଡ଼ାନ ଯୋଜନାରେ ରାଜ୍ୟରେ 4ଟି ବିମାନ ବନ୍ଦର ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଝାରସୁଗୁଡ଼ା (2018), ଜୟପୁର (2022), ରାଉରକେଲା (2023), ଏବଂ ଉତକେଲା(ଅଗଷ୍ଟ 2023)। ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ କୃଷି ଉଡ଼ାନ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି । ଏହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ପରିବହନରେ ସହାୟକ ହେବ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ପୁରୀ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ – ରାମଚଣ୍ଡୀ – ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସାଦ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ 50 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସର୍କିଟ୍ ବିକାଶ ପାଇଁ ସ୍ୱଦେଶ ଦର୍ଶନ ଯୋଜନାରେ 70 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଛି।
ଦୂରସଞ୍ଚାର ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଭିତ୍ତିଭୂମି
27 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଠାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାୟ 37,000 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ନିର୍ମିତ 97,500 ରୁ ଅଧିକ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋର ଜି ଟାୱାରକୁ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦୂରଦୂରାନ୍ତ, ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଉଗ୍ରବାଦ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂରସଞ୍ଚାର ସଂଯୋଗ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସଂଯୋଗ ହୋଇନଥିବା 26,700 ରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାମ (20ରୁ ଅଧିକ ଲକ୍ଷ ନୂତନ ଗ୍ରାହକ ଆଶା କରାଯାଉଛି) ପାଇଁ ସଂଯୋଗ ସକ୍ଷମ କରାଯାଇଥିଲା।
ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗବେଷଣା କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି
27 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାରତର 275ଟି ରାଜ୍ୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ପଲିଟେକ୍ନିକ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଗୁଣବତ୍ତା, ସମାନତା, ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବସୃଜନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ମେରିଟ୍ ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶା ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 2 ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା- ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷତା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା (କୃଷି-ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ଖୁଚୁରା, ସାମୁଦ୍ରିକ ଏବଂ ଆତିଥ୍ୟ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସାମିଲ କରି)। ପାଞ୍ଚଟି ଆଇଟିଆଇକୁ ଉତ୍କର୍ଷ ଆଇଟିଆଇରେ ଉନ୍ନୀତ କରିବା। 25ଟି ଆଇଟିଆଇକୁ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବିକଶିତ କରିବା ସହିତ ଉନ୍ନତ ବୈଷୟିକ ତାଲିମ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରିସିସନ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଭବନ ସ୍ଥାପନ କରିବା। 27 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଶାର 130ଟି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ୱାଇ-ଫାଇ ସୁବିଧା ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଢ଼େଇ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଉପକୃତ ହେବେ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଭିତ୍ତିଭୂମି
27 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସୁପର-ସ୍ପେଶାଲିଟି ହସ୍ପିଟାଲରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଏମକେସିଜି ମେଡିକାଲ କଲେଜ, ସମ୍ବଲପୁରରେ ଭିମସାର ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଉନ୍ନତିକରଣରେ ଶଯ୍ୟା କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା, ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର, ଦନ୍ତ ଏବଂ ମାତୃ/ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଶୈକ୍ଷିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସାମିଲ ଥିଲା।
20 ଜୁନ୍ 2025ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜଧାନୀ କ୍ଷେତ୍ର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ (କ୍ରୁଟ୍) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ 100ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ବସ୍କୁ ପତାକା ଦେଖାଇ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆଧୁନିକ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲା। ସେହିଦିନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ 18,600 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଉଦଘାଟନ ଏବଂ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। 28 ଜାନୁଆରୀ 2025 ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଠାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉତ୍କର୍ଷ ଓଡ଼ିଶା – ମେକ୍ ଇନ୍ ଓଡ଼ିଶା କନକ୍ଲେଭ 2025 ଏବଂ ମେକ୍ ଇନ୍ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦର୍ଶନୀକୁ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ।
କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ 2024-25ରେ ପୂର୍ବୋଦୟ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ବିହାର, ଓଡ଼ିଶା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବ୍ୟାପକ ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି । 6 ଡିସେମ୍ବର 2024 ରେ, ଭାରତ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗିର, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ଅନୁଗୁଳ, ସମ୍ବଲପୁର, କାମାକ୍ଷାନଗର ଏବଂ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ 8ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ । 3 ଫେବୃଆରୀ 2021 ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆଇଆଇଏମ ସମ୍ବଲପୁରର ସ୍ଥାୟୀ କ୍ୟାମ୍ପସର ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ ରାଉରକେଲାକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି । 29 ଅକ୍ଟୋବର 2024 ରେ, ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଜୟନ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶ ସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଔଷଧ ପରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ଏବଂ ବରଗଡ଼ରେ ଏକ କ୍ରିଟିକାଲ୍ କେୟାର ବ୍ଲକ୍ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଗର ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। 14 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2024ରେ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ 2800 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶିଳାନ୍ୟାସ ଏବଂ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ 1000 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ ।
ମାର୍ଚ୍ଚ 2024 ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଓଡ଼ିଶାର ଚଣ୍ଡିଖୋଲରେ 19,600 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ, ରେଳବାଇ, ସଡ଼କ, ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ଏବଂ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଜଡିତ ବହୁବିଧ ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ, ଶିଳାନ୍ୟାସ ଏବଂ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପାରାଦୀପ ରିଫାଇନାରୀରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ ମୋନୋ ଇଥାଇଲିନ ଗ୍ଲାଇକଲ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ପାରାଦୀପରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ହଳଦିଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 344 କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଉତ୍ପାଦ ପାଇପଲାଇନ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ପାରାଦୀପରେ 0.6 ଏମଏମଟିପିଏ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ ସୁବିଧାର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ 4ଟି ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉନ୍ନତିକରଣ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ 162 କିଲୋମିଟର ବନସାପାଣି – ଦୈତାରୀ – ଟୋମକା – ଜଖପୁରା ରେଳ ଲାଇନ ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ ନଗରରେ କଙ୍କର୍ କଣ୍ଟେନର ଡିପୋର ଉଦଘାଟନ କଲେ। ଏଥିସହିତ ନର୍ଲାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଲୋକୋ ପିରିଓଡିକାଲ୍ ଓଭରହଲିଂ ୱାର୍କସପ୍, କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜିରେ ୱାଗନ୍ ପିରିଓଡିକାଲ୍ ଓଭରହଲିଂ ୱାର୍କସପ୍ ଏବଂ ବାଘୁଆପାଳରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସୁବିଧାର ଉନ୍ନତିକରଣ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଭାବା ଆଣବିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାବରେ ବିକଶିତ ଆଇଆରଇଏଲ୍ (ଆଇ) ଲିମିଟେଡର ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ 5 ଏମଏଲଡି କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଡିସାଲିନେସନ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ ।
ଫେବୃଆରୀ 2024 ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରରେ 68,000 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ, ଲୋକାର୍ପଣ ଏବଂ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ‘ଜଗଦୀଶପୁର-ହଳଦିଆ ଏବଂ ବୋକାରୋ-ଧାମରା ପାଇପଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (2450 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ)ର ‘ଧାମରା – ଅନୁଗୁଳ ପାଇପଲାଇନ ସେକ୍ସନ’ (412 କିଲୋମିଟର) ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ 692 କିଲୋମିଟର ‘ନାଗପୁର ଝାରସୁଗୁଡା ପ୍ରାକୃତିକ ବାଷ୍ପ ପାଇପଲାଇନ ସେକ୍ସନ’ (2660 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ) ର ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ 28,980 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ବହୁବିଧ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଲୋକାର୍ପଣ ଏବଂ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ 2,110 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର 3ଟି ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ 2146 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ଲୋକାର୍ପଣ ଏବଂ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସମ୍ବଲପୁର ରେଳ ଷ୍ଟେସନର ପୁନଃବିକାଶ ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ କଲେ ଏବଂ ପୁରୀ-ସୋନପୁର-ପୁରୀ ସାପ୍ତାହିକ ଏକ୍ସପ୍ରେସକୁ ପତାକା ଦେଖାଇ ଶୁଭାରମ୍ଭ କଲେ। ଏଥିସହିତ ଆଇଆଇଏମ ସମ୍ବଲପୁରର ସ୍ଥାୟୀ କ୍ୟାମ୍ପସ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ମେ 2023 ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଓଡ଼ିଶାରେ 8000 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଅନେକ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶିଳାନ୍ୟାସ ଏବଂ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ପୁରୀ ଏବଂ କଟକ ରେଳ ଷ୍ଟେସନର ପୁନଃବିକାଶ ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଇସ୍ପାତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ଫଳରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଟ୍ରାଫିକ ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରିବା ଏବଂ ଏହି ରେଳ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତ୍ରୀ ଯାତାୟାତ ଉପରେ ଚାପ କମ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଲୋକାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସମ୍ବଲପୁର-ଟିଟଲାଗଡ଼ ରେଳ ଲାଇନର ଦୋହରୀକରଣ; ଅନୁଗୁଳ-ସୁକିନ୍ଦା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ବ୍ରଡଗେଜ୍ ରେଳ ଲାଇନ; ମନୋହରପୁର-ରାଉରକେଲା-ଝାରସୁଗୁଡ଼ା-ଜାମଗାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ତୃତୀୟ ଲାଇନ ଏବଂ ବିଛୁପାଲି-ଝାରତରଭା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ବ୍ରଡଗେଜ୍ ଲାଇନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଜାନୁଆରୀ 2026 ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାକୁ ବ୍ୟାପକ ଲାଭ ମିଳିଛି। ପିଏମ ଜନଧନ ଯୋଜନାରେ ମୋଟ୍ 2.36 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଖୋଲା ଯାଇଛି । ପିଏମ ଜୀବନ ଜ୍ୟୋତି ବୀମା ଯୋଜନାରେ 1.2 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପଞ୍ଜିକରଣ ହୋଇଛି। ପିଏମ ସୁରକ୍ଷା ବୀମା ଯୋଜନାରେ 2.52 କୋଟି ପଞ୍ଜିକରଣ ହୋଇଛି। ପିଏମ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନାରେ 1.71 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିତରଣ କରାଯାଇଛି। ଅଟଳ ପେନସନ ଯୋଜନାରେ ମୋଟ୍ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 32.2 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପିଏମ ସ୍ୱନିଧି ଯୋଜନାରେ 1.1 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆବେଦନ ବିତରଣ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି 19.8 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କିଷାନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ବିତରଣ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ ଅଧୀନରେ 68.4 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାରକୁ ଟ୍ୟାପ୍ ପାଣି ସଂଯୋଗ ମିଳିଛି। ପିଏମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନାରେ 55.4 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଏଲପିଜି ସଂଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି। ଜନଔଷଧି ଯୋଜନାରେ 823ରୁ ଅଧିକ ଜନଔଷଧି କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଖୋଲିଛି। 3.42 କୋଟି ଆୟୁଷ୍ମାନ କାର୍ଡ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ପିଏମ୍ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ଅନ୍ନ ଯୋଜନାରେ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 3 କୋଟି 25 ଲକ୍ଷ ଟପିଛି। ପିଏମ୍ କିଷାନ୍ରେ 34.6 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି।