ବେଜିଂ: ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଚୀନ୍ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ ହବ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ ଚୀନ୍ ଏବେ ଖରାପ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବଢ଼ୁଥିବା ବେକାରୀ କାରଣରୁ ସମସ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ ଯେ ଆଜି ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତି ଥିବା ଚୀନ ଏକଦା ସବୁଠାରୁ ଗରିବ ଦେଶ ଥିଲା। ଗତ ଚାରି ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଚମତ୍କାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ କଠିନ ସମୟ ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ ଏବଂ ଏକ ସମୟ ଥାଏ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ୟା ଏହାକୁ କବଜା କରିଥାଏ। କିଛି ଲୋକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନରେ ଆଜି ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ ଭଳି ସ୍ଥିତି ରହିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୋଭିଏତ ସଂଘକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଇଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଚୀନ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦିଗରେ ଗତି କରୁଛି କି?
ବଡ଼ ସଙ୍କଟରେ ପଡିଛି ଚୀନ !
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହା ନୁହେଁ। ଚୀନକୁ ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ ସହ ତୁଳନା କରିବାକୁ ସେ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିୟନ ତୁଳନାରେ ଚୀନ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଏହା ସେମିତି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ ଯେ ଦେଶରେ ସ୍ଥିତି ଭଲ ନାହିଁ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଚୀନ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଛି। ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ ଅନେକ ଦେଶର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲା ଯାହାର ଅର୍ଥନୀତି ୧୯୮୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା। ଚୀନର ଅର୍ଥନୈତିକ ଚମତ୍କାର ଏବେ ଶେଷ ହୋଇଛି ବୋଲି ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ ଭଳି ଅନେକ ଲୋକ କହୁଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥନୀତି ଖରାପ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି
ଗତ କିଛିଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନର ମୁଦ୍ରା ୟୁଆନ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି, ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଅନେକ ଘଟଣା ଘଟିଛି ଯାହା ଅର୍ଥନୀତିର ଅବନତିକୁ ସୂଚାଉଛି। ବ୍ରିଟିଶ ଖବରକାଗଜ ‘ଦ ଗାର୍ଡିଆନ୍’ରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲେଖିଥିବା ଲାରି ଏଲିୟଟ୍ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିକୁ ଢାଞ୍ଚାଗତ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏଥିସହିତ କଠୋର ରାଜନୈତିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବା ଜରୁରୀ। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି। ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସେ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ରାଜି ହେବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବରେ ଚୀନ୍ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ମାର୍ଗରେ ଯିବ।
ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଭଳି ଏହା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବ ନାହିଁ
ଖବରକାଗଜ ମତରେ ଚୀନର ପତନ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଭଳି ହେବ ବୋଲି ଏକ ଉପହାସ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନ ଚୀନତୁଳନାରେ ବହୁତ ଛୋଟ ଅର୍ଥନୀତି ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବହୁତ କମ୍ ଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଚୀନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ କେବେ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ଥିଲା। ସେ ବିସିଏ ରିସର୍ଚ୍ଚର ଧବଲ ଯୋଶୀଙ୍କ ଏକ ଗବେଷଣାକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯୋଶୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଗତିରେ ଚୀନର ଅବଦାନ ୪୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି । ଏହା ଆମେରିକାର ୨୨ ପ୍ରତିଶତ ଯୋଗଦାନଠାରୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ । ସେହିପରି ଚୀନ ଆଗରେ ୟୁରୋପର ୯ ପ୍ରତିଶତ ଅବଦାନ ମଧ୍ୟ ବାମନ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି ।
କୋଭିଡର ଖରାପ ସ୍ଥିତି
ଚୀନ ନୀତି ନିର୍ମାତାମାନେ ବାରମ୍ବାର କହୁଛନ୍ତି ଯେ ସବୁକିଛି ଠିକ୍ ହୋଇଯିବ, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଜାରି ରହିଛି । ଇଲିୟଟଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, କୋଭିଡ୍-୧୯ ମହାମାରୀର ଲକଡାଉନ୍ ଯୋଗୁଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିନାହିଁ । ମହାମାରୀ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥନୀତି ମନ୍ଥର ହେବାର ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ପିଟରସନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଇକୋନୋମିକ୍ସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଆଡାମ ପୋସେନ୍ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାରରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଚୀନ୍ ‘ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅର୍ଥନୈତିକ କୋଭିଡ୍’ର ଶିକାର ହୋଇଛି ।