ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ମଜବୁତ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ପରି ମନେହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଭାରତ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସୁଛି, ସେତେବେଳେ ୟୁରୋପ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି ଯେ, ଭାରତ ବିନା ସେମାନଙ୍କର ରଣନୀତି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି କାରଣରୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ସମାରୋହରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ଶୀର୍ଷ ନେତାମାନେ ଭାରତ ଆସୁଛନ୍ତି।
ୟୁରୋପୀୟ ଅତିଥିମାନେ କେବଳ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଗସ୍ତରେ ଭାରତ ଆସୁଛନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୀତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଆଣୁଛନ୍ତି। ଭାରତରେ ସେମାନଙ୍କର ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ନେତାମାନେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ଆଉ କେବଳ ଏକ ଉଦୀୟମାନ ଶକ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ରଣନୀତିକ ଆବଶ୍ୟକତା। “ଭାରତ ବିନା ଆମେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ” ଭଳି ଶବ୍ଦ, ବଦଳୁଥିବା ବିଶ୍ୱ ଗତିଶୀଳତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଭାରତକୁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ
ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ, ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଭାରତକୁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ଦେଖେ। ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ-ଭାରତ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ୱ ସନ୍ତୁଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସୂଚକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କେବଳ ଏକ କୂଟନୈତିକ ବୈଠକ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଘୋଷଣା।
ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ବେଜିଂ ଏବଂ ଇସଲାମାବାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଭୂତ ହେବ। ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଉଛି ଯେ, ପଶ୍ଚିମ ଆଉ କେବଳ ବୟାନ ଦେଉନାହିଁ ବରଂ ଭାରତ ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ରଣନୀତି ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତ ସହିତ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ସହଯୋଗକୁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଯାହା ସମଗ୍ର ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ତୁଳନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ।
EU-ଭାରତ ସମ୍ମିଳନୀ କାହିଁକି ବିଶେଷ?
ଦିଲ୍ଲୀରେ EU-ଭାରତ ସମ୍ମିଳନୀ କେବଳ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବୈଠକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସହଯୋଗ ସହିତ ଜଡିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଭାରତ-ୟୁରୋପ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂତନ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଉନ୍ନୀତ କରିବ। ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ମୁଖ୍ୟ କାଜା କୈଲାସ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିସାରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ୟୁରୋପର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ହୋଇସାରିଛି।
ନୂତନ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଭାଗୀତା ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା, ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଏବଂ ସାଇବର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଖୋଲା ସମୁଦ୍ର ପଥ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଡୋମେନ୍ ସଚେତନତା ଏବଂ ଜବରଦଖଲର ରାଜନୀତିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ ରଣନୀତି ବିକଶିତ କରାଯିବ। ଚୀନର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ସାମୁଦ୍ରିକ ନୀତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ଚିନ୍ତା କାହିଁକି ବଢିବ?
ଆତଙ୍କବାଦ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ଏକାଠି ହେବା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଘାତ ହୋଇପାରେ। ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆତଙ୍କବାଦୀ ନେଟୱାର୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଭାରତର ମତକୁ ୟୁରୋପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାକିସ୍ତାନର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲବିଂକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଚୀନ୍ କାହିଁକି ଚିନ୍ତିତ?
ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥିରତା, ଖୋଲା ସମୁଦ୍ର ପଥ ଏବଂ ନିୟମ-ଭିତ୍ତିକ କ୍ରମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସିଧାସଳଖ ଚୀନର ବିସ୍ତାରବାଦୀ ନୀତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଛି। EU-ଭାରତ ସହଭାଗୀତା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ମାନଦଣ୍ଡ ବିକଶିତ କରିବ, ଯାହା ଚୀନର ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରଭାବକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।