ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶେଖ୍ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ଜାଏଦ୍ ଅଲ୍ ନାହ୍ୟାନ୍ ଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରତି ଭାରତ ଗସ୍ତର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଐତିହାସିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଘାତ ଦେଇ ୟୁଏଇ ଇସଲାମାବାଦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ପରିଚାଳନା ଯୋଜନାରୁ ଓହରିଯାଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଏବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।
ଇସଲାମାବାଦ ବିମାନବନ୍ଦର ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଓହରିଗଲା ୟୁଏଇ
ପାକିସ୍ତାନୀ ଖବରକାଗଜରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁଏଇ ବିମାନବନ୍ଦର ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଓହରିଯାଇଛି। ନା UAE କୌଣସି ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଶୀଦାର ଚୟନ କରିଛି ନା ଏହା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଇସଲାମାବାଦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ପରିଚାଳନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ UAE ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ହେଉଛି, ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ନିକଟତର ହେଉଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି।
କାହିଁକି UAE ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଲା?
ପ୍ରାୟ ଚାରି ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ UAE ପାକିସ୍ତାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। UAEରେ କାମ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପାକିସ୍ତାନୀ ନାଗରିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଉଥିବା ଟଙ୍କାକୁ ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଦୁଇ ଦେଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଶକ୍ତି ଏବଂ ନିବେଶ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହିତ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା, ଲାଇସେନ୍ସିଂ ବିବାଦ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନୀତି UAEର ବିଶ୍ୱାସକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲା। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଖରାପ ଶାସନ, ରାଜନୈତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନ ଅନେକ ସରକାରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ କମ ମୂଲ୍ୟରେ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାକୁ ବିକ୍ରି କରିଛି। ଗତ ବର୍ଷ, ଶାହବାଜ ସରିଫ ସରକାର ପାକିସ୍ତାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ (PIA)କୁ ମଧ୍ୟ ଘରୋଇକରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ UAE ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନରେ ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରଖିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଭାରତ-UAE ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଛି
ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ଦୂରତା ଦ୍ଵାରା UAE ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ନୂତନ ଭାବରେ ମଜବୁତ ହୋଇଛି। UAE ୯୦୦ ଭାରତୀୟ କଏଦୀଙ୍କ ମୁକ୍ତିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି, ଯାହାକୁ ଭାରତ ପ୍ରତି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଦିଚ୍ଛା ସୂଚକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶେଖ୍ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ଜାଏଦ୍ ଅଲ୍ ନାହ୍ୟାନ୍ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ସମସ୍ତ ଦିଗ ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଭାଗୀତା ଉପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି।
୨୦୩୨ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ବାଣିଜ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାହ୍ୟାନ ୨୦୩୨ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ୨୦୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେଶ ଏକ ରଣନୈତିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଭାଗୀତା ମଧ୍ୟ ରୂପରେଖା ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।