ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 2019 ର ଉଲ୍ଲଂଘନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାଧିକରଣ (ସିସିପିଏ) କାର ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବାରୁ ଟପ୍ ପାଞ୍ଚଟି ଇ-କମର୍ସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛି। ଏହି କ୍ଲିପ୍ ଗୁଡିକ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ନ ପିନ୍ଧିବା ସମୟରେ ଆଲାର୍ମ ବିପ୍ ବନ୍ଦ କରି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥାଏ।
ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ନିଧି ଖାରେଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସିସିପିଏ ଆମାଜନ, ଫ୍ଲିପକାର୍ଟ, ସ୍ନାପଡାଲ, ସପ୍କ୍ଲୁଜ ଏବଂ ମେସୋ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ଅନୈତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି।
କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ବିକ୍ରୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସଡ଼କ ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଚିଠି ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ସିସିପିଏକୁ ନୋଟିସ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଚିଠିରେ କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପଗୁଡିକର ଖୋଲା ବିକ୍ରୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକ୍ରେତା / ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ଅଧିକନ୍ତୁ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମୋଟର ଯାନ ନିୟମ 1989 ର ନିୟମ 138 ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ପିନ୍ଧିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥାଏ। ଅବଶ୍ୟ, ଏହିପରି ଆଇଟମଗୁଡିକର ଅନଲାଇନ୍ ବିକ୍ରୟ ଯାହା ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ନ ପିନ୍ଧିବା ସମୟରେ ଆଲାର୍ମ ବିପ୍ ବନ୍ଦ କରି ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ, ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ।
ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରେ ଯେ ମୋଟର ବୀମା ପଲିସି ମାମଲାରେ ଦାବି ପରିମାଣ ଚାହୁଁଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ବୀମା କମ୍ପାନୀ ଏହି କ୍ଲିପ୍ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଦାବିଦାରଙ୍କ ଅବହେଳାକୁ ଦର୍ଶାଇ ଏହି ଦାବିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ, ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଯାହା ଏୟାରବ୍ୟାଗକୁ ସଠିକ୍ କୁଶନ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଧକ୍କା ଦେଇନଥାଏ ଯାହା ମଧ୍ୟ ଧକ୍କା ହେଲେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସିଲ୍ଡ ଭାବରେ କାମ କରିଥାଏ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀର ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସିସିପିଏକୁ ଦାୟିତ୍ବ ଦିଆଯାଇଛି। ତେଣୁ, ସିସିପିଏ କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ବିକ୍ରୟ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା ଏବଂ ଏହାର ଅନୁଧ୍ୟାନରୁ ଦେଖାଗଲା ଯେ କ୍ଲିପ୍ ଗୁଡିକ ବହୁ ଇ-କମର୍ସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ବିକ୍ରୟ କରାଯାଉଛି ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି। ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 2019 ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିପଦ। ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଯେ କିଛି ବିକ୍ରେତା କ୍ଲିପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ବୋତଲ ଖୋଲିବା କିମ୍ବା ସିଗାରେଟ୍ ଲାଇଟର୍ ଇତ୍ୟାଦି ତଳେ ରଖି ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀବନ ଉପରେ ଉକ୍ତ ଉତ୍ପାଦର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସିସିପିଏ ଏହାକୁ ଡିଜି ଅନୁସନ୍ଧାନ (ସିସିପିଏ) କୁ ପଠାଇଲା। ଅନୁସନ୍ଧାନ ରିପୋର୍ଟରେ ଥିବା ସୁପାରିଶ ଏବଂ ଇ-ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ବାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଉପସ୍ଥାପନାକୁ ଆଧାର କରି, ସିସିପିଏ ଇ-କମର୍ସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛି ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ଏବଂ ସଂପୃକ୍ତ ମୋଟର ଯାନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ତାଲିକାରୁ ବାଦ ଦେବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହା ସୁରକ୍ଷାକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଉତ୍ପାଦଗୁଡିକର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ବିଷୟରେ ସିସିପିଏ କୁ ଜଣାଇବା ଏବଂ ଉପରୋକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଉପରେ ଏକ ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟ ସହିତ ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ସିସିପିଏ ଦ୍ବାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ଇ-କମର୍ସ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ବାରା ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା। ସିସିପିଏ ର ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଆଧାର କରି ପ୍ରାୟ 13,118 କାର ସିଟ ବେଲ୍ଟ ଆଲାରାମ ଷ୍ଟପର କ୍ଲିପ୍ସ କୁ ଇକମର୍ସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ଡିଲିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ତାଲିକାର ବିବରଣୀଗୁଡିକ ହେଉଛି:
ବର୍ତ୍ତମାନର ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ନିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ଯେ ଏମଓଆରଟିଏଚ୍ ଦ୍ବାରା ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ 2021 ମସିହାରେ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ନ ପିନ୍ଧି 16,000 ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 8,438 ଜଣ ଡ୍ରାଇଭର ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ 7,959 ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପ୍ରାୟ 39,231 ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରୁ 16,416 ଜଣ ଡ୍ରାଇଭର ଏବଂ 22,818 ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ 18-45 ବର୍ଷ ବୟସର ଯୁବକ ବୟସ୍କମାନେ ସଡକ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ପୀଡିତ ଥିଲେ।
ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀର ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ତଥା ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସିସିପିଏ ଦିନରାତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସିସିପିଏ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସଂଗ୍ରହକାରୀଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜୀବନ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଆଘାତକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କାର୍ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପର୍ କ୍ଲିପ୍ ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ବିକ୍ରୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ସିସିପିଏ ଅନୁରୋଧ କରିଛି |
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜୀବନରେ ବହୁମୂଲ୍ୟ କ୍ଷତି ନହେବା ପାଇଁ, ସିସିପିଏ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଡଭଇଜୋରି ଜାରି କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଏମଓଆରଟି ଆଣ୍ଡ ଏଚ୍ ଏବଂ ଡିପିଆଇଆଇଟି ସଚିବ, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ସଚିବମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଇ-କମର୍ସ ସଂସ୍ଥା, ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ଆସୋସିଏସନ୍ ଏବଂ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ଗ୍ରାହକ ସଂଗଠନଗୁଡିକ ବ୍ୟାପକ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ କାର ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଲାର୍ମ ଷ୍ଟପରର ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ବିକ୍ରୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।