ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରାଜନୀତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି “କାମ କରିବାର ଅଧିକାର” ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି ଭିଜି-ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ଯୋଜନା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟା ସୂଚନା ଦେଇ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଭିବି-ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୨୫ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାରକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ୧୨୫ ଦିନର ମଜୁରୀ ନିଯୁକ୍ତିର ବୈଧାନିକ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଏହା ଦାନ କିମ୍ବା ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ “ହ୍ୟାଣ୍ଡଆଉଟ୍” ନୁହେଁ-ଏହା ସଂସଦରେ ପାରିତ ଏକ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର।
ଏହି ଅଧିନିୟମ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତିର ମୂଳ ନୀତିକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରାନଯାଏ, ତେବେ ଆବେଦନକାରୀ ବେକାରୀ ଭତ୍ତା ପାଇବାକୁ ହକଦାର ହେବେ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏମଜିଏନଆରଇଜିଏ ଅଧୀନରେ ଥିବା ପୂର୍ବ ଢାଞ୍ଚାର ବିପରୀତ, ଯେଉଁଠାରେ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯୋଗ୍ୟ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ବେକାରୀ ଭତ୍ତା ପାଇବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଡି-ଏଲିଟମେଣ୍ଟ ଧାରା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ, ଭିବି-ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ଅଧିନିୟମ ଏହିପରି ଡି-ଏଲିଟମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ହଟାଇ ଦେଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ୍ୟ ଶ୍ରମିକମାନେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବରେ ବେକାରୀ ଭତ୍ତା ପାଇବାକୁ ହକଦାର ଅଟନ୍ତି।
ସେହିଭଳି ମଜୁରୀ ଅଧିକାର ଚୋରି ହେଉଛି/ମଜୁରୀ ମନମୁଖୀ ହେବ ବୋଲି ଯାହା ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ। ଏହି ଦାବି ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଆଇନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯେ ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଧିସୂଚିତ ମଜୁରୀ ହାରରେ ମୂଲ ପାଇବାକୁ ହକଦାର। ଭିବି-ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ଆଇନର ଧାରା ୧୦ ଅନୁଯାୟୀ, ମଜୁରୀ ହାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଧିସୂଚିତ ହେବ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏମଜିଏନଆରଇଜିଏ ଅଧିସୂଚିତ ମଜୁରୀ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ ରହିବ, ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ମଜୁରୀ ସୁରକ୍ଷାରେ କୌଣସି ହ୍ରାସ ହେବ ନାହିଁ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଆଇନ ମଜୁରୀ ସାପ୍ତାହିକ କିମ୍ବା ଏକ ପନ୍ଦର ଦିନ ପରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ବୋଲି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରି ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ, ଯାହା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଠିକଣା ସମୟରେ ପଇଠ ଅଧିକାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ତେଣୁ, ମଜୁରୀ ସଂଶୋଧନ କରାଯିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମନମୁଖୀ ଭାବରେ ସ୍ଥିର କରାଯିବ ବୋଲି ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗର କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ।
ଆହୁରି, ସର୍ବାଧିକ କୃଷି ଋତୁ ସମୟରେ ଏକ ସୀମିତ ଅବଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜାଣିଶୁଣି ଭୁଲ୍ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୮୬% କୃଷକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ନାମମାତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବାଧିକ ଫସଲ ବୁଣିବା ଏବଂ ଅମଳ ଋତୁରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଶ୍ରମ ଉପଲବ୍ଧତା ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି । ତଦନୁସାରେ, ରାଜ୍ୟଗୁଡିକ ୬୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଅବଧି ସୂଚିତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଜାରି ରହିପାରିବ । ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ ୧୨୫ ଦିନର ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି-ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ସମୟ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ ବିଷୟରେ, ନିଯୁକ୍ତି ଅଧିକାରକୁ ସୀମିତ କରିବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉଭୟ ନିଯୁକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
ଠିକାଦାରମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ/ଦିଲ୍ଲୀ ସବୁକିଛି ସ୍ଥିର କରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଭିତ୍ତିହୀନ ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି। ହେଲେ ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଭିବି ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ବିକଶିତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଯୋଜନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ, ଯାହା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ସଭା ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥାଏ। ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଯୋଜନା, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏବଂ ତଦାରଖ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇ ରହିଛି ଏବଂ ଅତିକମରେ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଠିକାଦାରମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି, ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି ଯେ ଠିକାଦାର ପରିଚାଳିତ ଶ୍ରମ ଯୋଗାଣ ମାଧ୍ୟମରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସର୍ବସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ମଜୁରୀ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ ଜାରି ରହିବ।
ବାସ୍ତବରେ, ଗ୍ରାମ ସଭା, ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକର ଭୂମିକା ଆହୁରି ସଂସ୍ଥାଗତ ହୋଇଛି, କାର୍ଯ୍ୟ ଚୟନ, ପ୍ରାଥମିକତା, ତଦାରଖ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ସହଭାଗୀ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ନୁହେଁ। ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯୋଜନା ମଡେଲ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ତଳୁ ଉପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠି ପରିଚାଳିତ।
ବିରୋଧୀ ଦଳ ଅନାବଶ୍ୟକ ରାଜନୈତିକ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଜାଣିଶୁଣି ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ମଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ିବ ପ୍ରଚାର କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭିବି ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ହେଉଛି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା ଯାହାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପାଣ୍ଠି ଢାଞ୍ଚା – ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଏବଂ ହିମାଳୟ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ୯୦:୧୦, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ୬୦:୪୦। ଏହା ଏକ ସଂରଚିତ ଆର୍ଥିକ ଡିଜାଇନ୍, ଏକ ମନମୁଖୀ ବୋଝ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତରେ, ଭାଗୀଦାର ପାଣ୍ଠି ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଭାରତରେ ଅଧିକାଂଶ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନାର ମୂଳଦୁଆ ହୋଇଛି, କାରଣ ଏହା ରାଜ୍ୟ ମାଲିକାନା, ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ, ଯାହା ବିକଶିତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ବିକଶିତ ଭାରତ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ।
ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ, ଏହି ଆଇନ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଏବଂ ହିମାଳୟ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ (ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ସମେତ) ପାଇଁ ୯୦:୧୦ ପାଣ୍ଠିର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି ଯେ ଦୁର୍ବଳ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅଯଥା ଆର୍ଥିକ ଚାପରେ ରହିବେ ନାହିଁ । ଏହା ସହିତ, ଏହି ଆଇନରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ, ମହାମାରୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠୋର ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସୁପାରିଶ କରିପାରିବେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିରନ୍ତର ଜୀବିକା ସହାୟତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ସରଳୀକରଣକୁ ଅନୁମତି ଦେଇପାରନ୍ତି।
ଶେଷରେ, ଦୁର୍ବଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବେ ବୋଲି ଯାହା ଦାବି କରାଯାଉଛି ତାହା ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଡିଜାଇନର ବିପରୀତ। ଭିବି ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ନାମମାତ୍ର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏସସି, ଏସଟି, ମହିଳା ପରିଚାଳିତ ପରିବାର, ଅକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତି, ଆର୍ଥିକ ପଛୁଆ ବର୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗର ପରିବାର ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ। ସୁଦୃଢ଼ ସାମାଜିକ ଅଡିଟ୍, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରକାଶନ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ, ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତରଦାୟୀ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଭିବି ଜୀ ରାମ୍ ଜୀ ଭଳି ଲୋକାଭିମୁଖୀ ଯୋଜନା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭଳି ଯେଭଳି ଅପପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି ସେଥିରେ ଭ୍ରମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।