ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଆଜି ସଂସଦରେ ଆର୍ଥିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟ 2025-26 ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । 2025-26 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର 7.4 ପ୍ରତିଶତ ରହିବା ନେଇ ରିପୋର୍ଟରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଉପଭୋଗ ଏବଂ ନିବେଶର ଡବଲ ଇଞ୍ଜିନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ। ଆର୍ଥିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟରେ ଲଗାତାର ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭାରତ ଦ୍ରୁତତମ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2026-27ରେ ପ୍ରକୃତ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି 6.8-7.2 ପ୍ରତିଶତ ହେବ ବୋଲି ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାୟ 7 ପ୍ରତିଶତ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ସର୍ଭେରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଆଗେଇ ନେଇଇଚି।
ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ରୀମ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଜିଡିପିରେ ଅନ୍ତିମ ଘରୋଇ ବ୍ୟବହାର ଖର୍ଚ୍ଚ (ପିଏଫସିଇ)ର ଅଂଶ 61.5 ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବ୍ୟବହାରରେ ଏହି ଦୃଢ଼ତା ଏକ ସହାୟକ ସାମଗ୍ରିକ ଆର୍ଥିକ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ। ନିମ୍ନ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ସ୍ଥିର ନିଯୁକ୍ତି ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରକୃତ କ୍ରୟ ଶକ୍ତି କାରଣରୁ ଏଭଳି ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତରେ ସୁଧାର ଆସିଛି । ଅଧିକନ୍ତୁ, ଦୃଢ଼ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଫଳରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟବହାରରେ ସ୍ଥିରତା ଓ ଦୃଢ଼ତା ଆସିଛି । ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ଟିକସକୁ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ କରାଯିବା ଫଳରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟବହାରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉନ୍ନତି, ଆସିଛି । ବ୍ୟବହାର ଚାହିଦାରେ ଏହି ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଧାରା ବ୍ୟାପକ ବୋଲି ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ।
ବ୍ୟବହାର ସହିତ, ନିବେଶ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାରକୁ ଜାରି ରଖିଛି, ମୋଟ ସ୍ଥିର ପୁଞ୍ଜି ଢାଞ୍ଚା (ଜିଏଫସିଏଫ) ର ଅଂଶ 30.0 ପ୍ରତିଶତ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ଷର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ନିବେଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଜବୁତ ହୋଇଛି । ଜିଏଫସିଏଫ 7.6 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହା ଗତ ବର୍ଷ ସମାନ ଅବଧିରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଗତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ଏବଂ ମହାମାରୀ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ହାର 7.1 ପ୍ରତିଶତ ଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଛି।
ସର୍ଭେରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ କୃଷି ଏବଂ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ସେବା ଆନୁମାନିକ 3.1 ପ୍ରତିଶତ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ମୌସୁମୀ ଅନୁକୂଳ ରହିବା କାରଣରୁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭଲ ରହିଥିଲା । କୃଷି ଜିଭିଏ 3.6 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2024-25ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା 2.7 ପ୍ରତିଶତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ତୁଳନାରେ ଅଧିକ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହାରାହାରି 4.5 ପ୍ରତିଶତ ଠାରୁ ତଳେ ରହିଛି। ଆନୁସଙ୍ଗିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରାଣୀପାଳନ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାୟ 5-6 ପ୍ରତିଶତର ତୁଳନାତ୍ମକ ସ୍ଥିର ହାରରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ କରିଛି।
ଆର୍ଥିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ଦୃଢ଼ତାର ସଙ୍କେତ ଦେଖାଉଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଉତ୍ପାଦନ 8.4 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ର ଆକଳନ 7.0 ପ୍ରତିଶତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଏହା ସହିତ, ନିରନ୍ତର ସାର୍ବଜନୀନ ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟୟ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଗତି କାରଣରୁ ନିର୍ମାଣ ଶିଳ୍ପ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ବାସ୍ତବ (ନିରନ୍ତର) ମୂଲ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶ ପ୍ରାୟ 17-18 ପ୍ରତିଶତରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଉତ୍ପାଦନର ମୋଟ ଉତ୍ପାଦନ ମୂଲ୍ୟ (ଜିଭିଓ) ପ୍ରାୟ ୩୮ ପ୍ରତିଶତରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି, ଯାହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ ଉତ୍ପାଦନ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର 6.2 ପ୍ରତିଶତ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ର ତୃତୀୟ ତ୍ରୟମାସ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ-ଆବୃତ୍ତି ସୂଚକଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁଥିରେ ପିଏମଆଇ ଉତ୍ପାଦନ, ଆଇଆଇପି ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଇ-ୱେ ବିଲ୍ ଜେନେରେସନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଦୃଢ଼ ଚାହିଦା ଦ୍ୱାରା ଆଧାରିତ ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ସଙ୍କେତ ଦିଏ। ଇସ୍ପାତ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ସିମେଣ୍ଟ ଉତ୍ପାଦନ ଭଳି ନିର୍ମାଣ ସୂଚକଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ, ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଗାଣ ଦିଗରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ ବାହକ ଭାବରେ ରହିଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ, ସେବା ପାଇଁ ମୋଟ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି (ଜିଭିଏ) 9.3 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଆନୁମାନିକ 9.1 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ଧାରା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ-ଭିତ୍ତିକ ବିସ୍ତାରକୁ ସୂଚିତ କରେ।
ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ କୁହାଯାଇଛି, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହ୍ରାସ ସହିତ ଚାହିଦା-ଆଧାରିତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଏହା ପ୍ରକୃତ କ୍ରୟ ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ମୁଖ୍ୟତଃ ପନିପରିବା ଏବଂ ଡାଲି ମୂଲ୍ୟରେ ସଂଶୋଧନ, ଅନୁକୂଳ କୃଷି ପରିସ୍ଥିତି, ଯୋଗାଣ-ପାର୍ଶ୍ୱ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ମୂଳ ପ୍ରଭାବ କାରଣରୁ ସିପିଆଇ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି 1.7 ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଜିଏସଟି ହ୍ରାସ ଫଳରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ମଧ୍ୟ .କୋହଳ ହୋଇଛି।
ବିଚକ୍ଷଣ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ରଣନୀତି କାରଣରୁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ଢାଞ୍ଚାରେ ପ୍ରଗତି ଦେଖା ଦେଇଛି। ସ୍ଥିର ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ପରିମାଣ ଆଧାରିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ କରାଯିବା ଫଳରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ମୋଟ ଟିକସ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଟିକସ ସଂଗ୍ରହ ବଜେଟ୍ ବାର୍ଷିକ ଲକ୍ଷ୍ୟର ପ୍ରାୟ 53 ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି (ନଭେମ୍ବର 2025 ସୁଦ୍ଧା)। କମ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି କାରଣରୁ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଅସ୍ଥିରତା ସତ୍ତ୍ୱେ ପରୋକ୍ଷ ଟିକସ ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ରହିଛି । ମୋଟ ଜିଏସଟି ସଂଗ୍ରହ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସର୍ବକାଳୀନ ଉଚ୍ଚ ରେକର୍ଡ କରିଛି। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆୟକର ଢାଞ୍ଚାରର ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଜିଏସଟି ହାର ଯୁକ୍ତିସଂଗତ କରିବା ସମେତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଟିକସ ନୀତି ସଂସ୍କାର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥରେ ରାଜସ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ବ୍ୟବହାର ଚାହିଦାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟୟ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ କରିଛି, ନଭେମ୍ବର 2025 ସୁଦ୍ଧା ବଜେଟ୍ ଆବଣ୍ଟନର ପ୍ରାୟ 60 ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ସହିତ, ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟୟରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସୀମିତ ରହିଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚର ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। କ୍ରେଡିଟ୍ ରେଟିଂ ଏଜେନ୍ସି, ଏସଏଣ୍ଡପି ରେଟିଂ, ଭାରତର ରେଟିଂକୁ ‘ବିବିବି ମାଇନସ’ ରୁ ‘ବିବିବି’ କୁ ଉନ୍ନତ କରିଛି । କେୟାର ଏଜ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ ଭାରତକୁ ‘ବିବିବି+’ ରେଟିଂ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ଉଚ୍ଚ ସାର୍ବଜନୀନ ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟୟ ଏବଂ ଟିକସ ହ୍ରାସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ସହିତ, ଫେବୃଆରୀ 2025 ଠାରୁ ନୀତି ରେପୋ ହାରରେ 125 ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟର କ୍ରମାଗତ ହ୍ରାସ (ଯେପରିକି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ନଗଦ ସଂରକ୍ଷଣ ଅନୁପାତ ହ୍ରାସ (₹2.5 ଲକ୍ଷ କୋଟି), ଖୋଲା ବଜାର କାର୍ଯ୍ୟ (₹ 6.95 ଲକ୍ଷ କୋଟି) ଏବଂ ପ୍ରାୟ 25 ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସ୍ୱାପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାୟୀ ନଗଦ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଛି। ଅନୁସୂଚିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ରୁପେ ଋଣ ଉପରେ ଭାରୀତ ହାରାହାରି ଋଣ ହାର (ଡବ୍ଲୁଏଏଲଆର) 59 ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଅନୁରୂପ ଭାବେ, ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ର ଏହାର ବାଲାନ୍ସ ସିଟ୍କୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି, ମୋଟ ଅଚଳ ସମ୍ପତ୍ତି (ଏନପିଏ) ଅନୁପାତ ବହୁ-ଦଶନ୍ଧିର ସର୍ବନିମ୍ନ 2.2 ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଅର୍ଦ୍ଧ-ବାର୍ଷିକ ସ୍ଲିପେଜ୍ ଅନୁପାତ 0.7 ପ୍ରତିଶତରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି।
ଆର୍ଥିକ ସର୍ଭେରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ, ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନି (ପଣ୍ୟ ଏବଂ ସେବା) ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2024-25ରେ ରେକର୍ଡ 825.3 ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26ରେ ଏହି ଗତି ଜାରି ରହିଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ଶୁଳ୍କ ସତ୍ତ୍ୱେ, ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି 2.4 ପ୍ରତିଶତ (ଏପ୍ରିଲ-ଡିସେମ୍ବର 2025) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସେବା ରପ୍ତାନି 6.5 ପ୍ରତିଶତ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏପ୍ରିଲ-ଡିସେମ୍ବର 2025 ପାଇଁ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନି 5.9 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଭାରତର ବାହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହିଛି । 16 ଜାନୁଆରୀ 2026 ସୁଦ୍ଧା 11 ମାସରୁ ଅଧିକ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025 ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ବକେୟା ବାହ୍ୟ ଋଣର ପ୍ରାୟ 34.0 ପ୍ରତିଶତକୁ ବିଦେଶୀ ଭଣ୍ଡାରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ବାହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ 2025-26 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଏକ ଅସାଧାରଣ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ, ଦଣ୍ଡ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ସରକାର ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଜିଏସଟିକୁ ଯୁକ୍ତି ସଂଗତ କରିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ନିୟମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣମୁକ୍ତ ଏବଂ ସରଳ କରିଥିଲେ। ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଆଲୋଚନା ପରେ ଭାରତ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ସହିତ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ରାଜିନାମାରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି।
ମଧ୍ୟମ ଅବଧିରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ମନ୍ଥର ରହିଛି, ନିମ୍ନଗାମୀ ବିପଦ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରୁଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ, ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ସାମଗ୍ରୀ ମୂଲ୍ୟ ଧାରା ଆଡ଼କୁ ନେଇଛି। ସର୍ଭେରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦୁର୍ବଳ ରହିଛି, ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆଶାଠାରୁ ଭଲ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ତୀବ୍ର ହେଉଥିବା ଭୂରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା, ବାଣିଜ୍ୟ ବିଖଣ୍ଡନ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଦୁର୍ବଳତା ମଧ୍ୟରେ ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଏହି ଆଘାତର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ବି ବିଳମ୍ବ ସହିତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିପାରେ। ଭାରତ ପାଇଁ, ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତି ତୁରନ୍ତ ସାମଗ୍ରିକ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ବଦଳରେ ବାହ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମନ୍ଥର ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ବାଣିଜ୍ୟରେ ଶୁଳ୍କ ଆଧାରିତ ବାଧା ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହରେ ଅସ୍ଥିରତା ରପ୍ତାନି ଏବଂ ନିବେଶକଙ୍କ ଭାବନା ଉପରେ ମଝିରେ ମଝିରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସେହି ସମୟରେ, ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ସହିତ ଚାଲିଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ସମାପ୍ତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ବାହ୍ୟ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଘରୋଇ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥିର ସ ରହିଛି। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବ୍ୟବହାର ଚାହିଦା ସ୍ଥିର ରହିଛି, ଏବଂ ଘରୋଇ ନିବେଶରେ ସୁଧାର ଆସୁଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକ ବାହ୍ୟ ଆଘାତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଗତିର ନିରନ୍ତରତାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ନୀତିଗତ ସଂସ୍କାରର ସଂଗୃହୀତ ପ୍ରଭାବ ଅର୍ଥନୀତିର ମଧ୍ୟମକାଳୀନ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସମ୍ଭାବନାକୁ 7 ପ୍ରତିଶତ ନିକଟତର କରିଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ଏସବୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, 2026-27ରେ ପ୍ରକୃତ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି 6.8 ରୁ 7.2 ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ନେଇ ଆର୍ଥିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ, ବିଶ୍ୱ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ସ୍ଥିର ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ସତର୍କତା ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ନିରାଶାବାଦ ନୁହେଁ।