ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଆସନ୍ତା କିଛି ସପ୍ତାହରେ ଏହା ଅତିରିକ୍ତ ୨୦ ହଜାର ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟି ବା ଜିପିୟୁ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏବେ ୩୮ ହଜାର ଜିପିୟୁ ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି। ଏହି କ୍ଷମତା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଭାରତରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟ କ୍ଷମତାକୁ ବିକଶିତ କରିବ। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ବିକଶିତ କରିବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬’ ଅବସରରେ ସେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏଭଳି ଘୋଷଣା କେବଳ ବୈଷୟିକ ତା’ ନୁହେଁ ଏହା ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହା ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି ଯେ ଭାରତ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହିତ ନିଜର ପରିସର ବଢ଼ାଉଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ଏଆଇ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି।
‘ସର୍ବଜନ ହିତାୟ, ସର୍ବଜନ ସୁଖାୟ’ (ସମସ୍ତଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ) ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମ୍ମିଳନୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଭାରତର ଏଆଇ ରଣନୀତିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଛି, ଯାହା ଗଭୀର କ୍ଷମତା ସହିତ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଛି।
ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। କାରଣ ଅନେକ ଦେଶରେ, ଉନ୍ନତ ଏଆଇ ଭିତ୍ତିଭୂମି କିଛି ମାତ୍ର କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍ଥାଙ୍କ ହାତରେ ସୀମିତ ରହିଥାଏ, ହେଲେ ଭାରତ ଏକ ଭିନ୍ନ ମଡେଲ୍ ତିଆରି କରୁଛି, ଯାହା ୧୦,୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନ୍’ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ସାଧାରଣ ହିତ ପାଇଁ ଏଆଇର ସୁବିଧାକୁ ସହଜଲଭ୍ୟ କରୁଛି। ଏହି ମିଶନ୍ ଅଧୀନରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ୩୮,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହାଇ-ଏଣ୍ଡ୍ ଜିପିୟୁ ଗୁଡ଼ିକୁ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ମାତ୍ର ୬୫ ଟଙ୍କାରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, ଗବେଷକ, ଛାତ୍ର ଏବଂ ସରକାରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍ ବାଧାକୁ ହ୍ରାସ କରୁଛି। ଏହାର ମୂଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି, ତାହା ହେଲା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକରଣ।
ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏଆଇ ପଞ୍ଚମ ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବକୁ ପରିଚାଳିତ କରୁଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବ କୃଷି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା, ଉତ୍ପାଦନ, ଶାସନ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ୁଛି। ଭାରତ ଏହି ବିପ୍ଳବକୁ କେବଳ ଦେଖୁନାହିଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ରୂପ ଦେଉଛି।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେଦିନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ରେ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ଏକ୍ସପୋ’ର ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ସଙ୍କେତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ – ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଲୋଚନା ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱରେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍’ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି। ଏହାର ବାର୍ତ୍ତା ସୁସ୍ପଷ୍ଟ- ଏଆଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନେତୃତ୍ୱ ଆଉ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ, ୬୦ ଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ୫୦୦ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ନେତାଙ୍କ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହିଁ ଭାରତର ୨.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଗିନିଜ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରାଯାଇଛି।
ନିବେଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିଛି। ମାନ୍ୟବର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ୨୦୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ଏଆଇ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡରେ ଉନ୍ନତ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନୋଟି ଏଆଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ବୌଦ୍ଧିକ ରୂପରେଖ ତିନୋଟି ମୂଳ ପିଲାର ବା ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ:
୧. ସାଧାରଣ ଜନତା ( ପିପ୍ୟୁଲ): ଏଆଇ ମାନବିକତାର ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
୨. ଆମ ଗ୍ରହ (ପ୍ଲାନେଟ୍ ): ନବସୃଜନ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ହେବା ଉଚିତ।
୩. ପ୍ରଗତି (ପ୍ରୋଗ୍ରେସ): ଏଆଇର ଲାଭ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ତିନୋଟିଯାକ ସ୍ତମ୍ଭ ଦାୟିତ୍ୱର ସହ ଆକଂକ୍ଷାକୁ ପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ସାତୋଟି ‘ଚକ୍ର’ (ମାନବ ସମ୍ବଳ, ସାମାଜିକ ସଶକ୍ତିକରଣ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏଆଇ, ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ, ବିଜ୍ଞାନ, ସମ୍ବଳର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକରଣ, ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି) ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଦର୍ଶନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ସରକାର ୬ଟି କ୍ଷେତ୍ରଭିତ୍ତିକ ‘ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ କେସବୁକ୍’ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶକ୍ତି, କୃଷି ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୭୦ରୁ ଅଧିକ ସଫଳ ଏଆଇ ପ୍ରୟୋଗ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି।
ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ AI ଚକ୍ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ସହଯୋଗୀ ଶାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିଣତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଆନ୍ତି, ଯାହା ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ଘରୋଇ ତଦାରଖକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତା, ନବସୃଜନ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଚକ୍ର ବୃହତ ଆକାରର ଏଆଇ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପରିବେଶ ଏବଂ ସମ୍ବଳଗତ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରେ, ଯାହାଫଳରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସ୍ଥାୟୀ ରହିପାରିବ। ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଗୌଣ ଚିନ୍ତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବିଜ୍ଞାନ ଚକ୍ରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଆବିଷ୍କାରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ଗବେଷଣା କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ଅସମାନତାକୁ ଦୂର କରିବା। ଏଆଇ ସମ୍ବଳର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକରଣ ଚକ୍ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସମାନ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ କଳ୍ପନା କରେ। ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏଆଇ ଚକ୍ର ଏଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଯାହା ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ର ଏଆଇକୁ ମାପଯୋଗ୍ୟ ଫଳାଫଳ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଫଳାଫଳ ପ୍ରତି ଏହି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଘୋଷଣାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଭାରତ ସରକାର ୬ଟି କ୍ଷେତ୍ରଭିତ୍ତିକ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ କେସବୁକ୍ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ, ଶିକ୍ଷା, କୃଷି ଏବଂ ସୁଗମ୍ୟତା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୭୦ରୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ଏଆଇ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରୁଛି। ଏହି କେସବୁକ୍ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମଡେଲ୍ କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଚିନ୍ତାଧାରା ନୁହେଁ। ଏଥିରେ ସେହି ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ସଫଳ ଫଳାଫଳ ଦେଉଛି।
ଏହି ସଫଳତା କେବଳ ଦସ୍ତାବିଜରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ୟାନେଲ୍ ଆଲୋଚନାରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ରେଲଟେଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ AI ଚାଳିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଦୁଇଟି ଅଧିବେଶନ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜଲଭ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଯେ କିପରି AI ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିପାରିବ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ସମ୍ମିଳନୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ, ‘ଶାସନରେ AI: ସରକାରୀ ଦକ୍ଷତାରେ ବିପ୍ଳବ’ ଶୀର୍ଷକ ଅଧିବେଶନରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଗବେଷକ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ଆଲୋଚନାଟି କେବଳ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବାହାରକୁ ଯାଇ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନିଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା। ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ AI ର ସମନ୍ୱୟ କିପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ହେବ, ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଧ୍ୟାନ କେବଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା; ଏହା ଲୋକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଭବିଷ୍ୟତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିଲା। AI ଯୁଗରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗର ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଅଧିବେଶନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଆଲୋଚନାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ଏହି ଯୁଗରେ କେବଳ ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତା ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବିକ ଦକ୍ଷତା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ଶକ୍ତିକୁ AI ଯୁଗରେ ଏକ ବଡ଼ ସୁବିଧା ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା।
‘ଆଲଗୋରିଦମରୁ ଆଉଟକମ୍ (ଫଳାଫଳ)’ ଅଧିବେଶନରେ ବକ୍ତାମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍, ମଡେଲ୍ ଏବଂ ଡାଟା ଏଭଳି ପ୍ରୟୋଗରେ ପରିଣତ ହେବା ଉଚିତ ଯାହା ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇବା ସହ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସେହିପରି, ଭାରତ କିପରି କେବଳ ଜଣେ AI ଉପଭୋକ୍ତା ନ ହୋଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ରଷ୍ଟା ହୋଇପାରିବ, ସେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ସମସ୍ତ ଆଲୋଚନାରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଏତେ ବଡ଼ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ପାଇଁ ସେହି ଅନୁସାରେ ବଡ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆବଶ୍ୟକ।
ସମ୍ମିଳନୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ, ୨୦,୦୦୦ ଜିପିୟୁର ସଂଯୋଗ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହା ବ୍ୟାପକତା, ସୁଲଭତା ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ। ଭାରତ ସାମାନ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହିତ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ନୈତିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ମିଶାଇ ଭାରତ ନିଜକୁ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରୁଛି, ଯାହା ଏକ ଏଭଳି ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ଯେଉଁଠାରେ ନବସୃଜନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଲ୍ୟାଣ, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସହଭାଗୀ ପ୍ରଗତି ଆଣିବ।