ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମଆଇବି) ୦୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରେ “ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ – ଲୋକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବା : ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ୟୁନିଭରସିଟି ଟାଉନସିପ୍” ଶୀର୍ଷକ ବଜେଟ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୱେବିନାରର ଅଂଶ ଭାବରେ “ସ୍କୁଲ ଏବଂ କଲେଜରେ ଏଭିଜିସି କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର ଲ୍ୟାବ୍ ” ଉପରେ ଏକ ବ୍ରେକ-ଆଉଟ୍ ଅଧିବେଶନ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା। ଏହି ଅଧିବେଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ – ୨୭ ରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ୧୫,୦୦୦ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ୫୦୦ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଏଭିଜିସି କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର ଲ୍ୟାବ୍ (ସିସିଏଲଏସ୍) ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ୱେବିନାର ସିରିଜକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ। ଭାରତ ଏକ ନବସୃଜନ-ଚାଳିତ ଅର୍ଥନୀତି ଆଡକୁ ଦେଶର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅଂଶ ଭାବରେ ଆନିମେସନ, ଭିଜୁଆଲ୍ ଇଫେକ୍ଟସ୍, ଗେମିଂ ଏବଂ କମିକ୍ସ (ଏଭିଜିସି) କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଳେଖ କରିଥିଲେ। ସେ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଳ୍ପ ସହିତ ସହଯୋଗ ଭିତ୍ତିରେ କାମ କରିବା ଏବଂ ଗବେଷଣା-ଚାଳିତ ଶିକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦ୍ଵାରା କ୍ୟାମ୍ପସଗୁଡ଼ିକ ନବସୃଜନ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କର କେନ୍ଦ୍ରରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରିବ, ଯାହା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବାସ୍ତବ-ବିଶ୍ୱ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ କରିବ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷତା ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କେନ୍ଦ୍ର ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ, ସରକାର ଆଇଆଇଟି, ଆଇଆଇଏମ୍ ଏବଂ ଏମ୍ସ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଧାରାରେ ଭାରତୀୟ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଆଇଆଇସିଟି) ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମଡେଲ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ବିବେଚିତ, ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ସୁବିଧା ସହିତ ତୁଳନୀୟ। ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସୃଜନଶୀଳ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରର ଉଦୀୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚମାନର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଶ୍ରୀ ବୈଷ୍ଣବ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ଦୂରଦର୍ଶନ ଏକ “କ୍ରିଏଟର୍ସ କର୍ଣ୍ଣର” ଆରମ୍ଭ କରିଛି , ଯାହା ବିଷୟବସ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା, ଅର୍ଥ ରୋଜଗାର କରିବା ଏବଂ ଦେଶ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ ଶ୍ରୀ ସଞ୍ଜୟ ଜାଜୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଭାଷଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରତିଭାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଏଭିଜିସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେତା ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଗଠନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।
ହ୍ୱିସଲିଂ ଉଡ୍ସ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲର ଭାଇସ୍ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଏବଂ ସିଟିଓ ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ଚିଞ୍ଚଲିକର ଏହି ବ୍ରେକଆଉଟ୍ ଅଧିବେଶନକୁ ପରିଚାଳିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, ଶିଳ୍ପ ନେତୃତ୍ଵ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବିକାଶ, ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଶିଳ୍ପ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ସୃଜନକାରୀ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା ମାର୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ପ୍ୟାନେଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସରକାର, ଶିଳ୍ପ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଇକୋସିଷ୍ଟମର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ପ୍ୟାନେଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଶ୍ରୀ ଏ. ଶ୍ରୀଜା (ଅର୍ଥନୈତିକ ପରାମର୍ଶଦାତା, ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସାକ୍ଷରତା ବିଭାଗ), ଡକ୍ଟର ଆଶିଷ କୁଲକର୍ଣ୍ଣି (ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ଫିକ୍କି ଏଭିଜିସି ଫୋରମ୍), ଶ୍ରୀ ରାଜନ ନବାନୀ (ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ସିଇଓ, ଜେଟସିନ୍ଥେସିସ୍ ), ସୁଶ୍ରୀ ସୋନମ ଭଗତ (ସିଇଓ, ଭାଇଗର୍ ), ଡକ୍ଟର ବିଶ୍ୱାସ ଦେଓସ୍କର (ସିଇଓ, ଆଇଆଇସିଟି), ଶ୍ରୀ ମୁଞ୍ଜଲ ଶ୍ରଫ୍ (ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ସିଓଓ, ଗ୍ରାଫିଟି ଷ୍ଟୁଡିଓ), ଶ୍ରୀ ବୀରେନ ଘୋଷ (ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ସିଇଓ, ଅସ୍ତ୍ର ଷ୍ଟୁଡିଓ), ଶ୍ରୀ ମାନବେନ୍ଦ୍ର ଶୁକୁଲ (ସିଇଓ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍), ସୁଶ୍ରୀ ମାଲା ଶର୍ମା (ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଭିପି, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ, ଆଡୋବ୍) ଏବଂ ସୁଶ୍ରୀ ପ୍ରୀତି ବ୍ୟାସ (ସଭାପତି, ମିଥିକ୍ ) ପ୍ରମୁଖ ସାମିଲ୍ ଥିଲେ। ଛାତ୍ର ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ସ୍କୁଲ ଏବଂ କଲେଜଗୁଡ଼ିକରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର ଲ୍ୟାବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (ଏନଇପି) ଏବଂ ବହୁବିଧ ଶିକ୍ଷା, ସୃଜନଶୀଳତା ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଆନିମେସନ୍, ଗେମିଂ, ଭିଏଫଏକ୍ସ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଷ୍ଟୋରିଟେଲିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିଅର୍ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସଂରଚିତ ପଥ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଅଂଶୀଦାରମାନେ ପରାମର୍ଶ, ଇଣ୍ଟର୍ନସିପ୍ ଏବଂ ବାସ୍ତବ-ବିଶ୍ୱ ଏକ୍ସପୋଜର ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଶିଳ୍ପ ସହଭାଗୀତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ଆଲୋଚନାରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ମତାମତ ଆଧାରରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ସହରଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ସଂରଚିତ ଏଭିଜିସି ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବିକଶିତ କରିବା, ଶିଳ୍ପ-ସମର୍ଥିତ ତାଲିମ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧ୍ୟାପକମାନଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କରିବା ଏବଂ ଏକ ମାନକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା, ଶିଳ୍ପ-ଶିକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।
ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ବ୍ୟାପକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ସ୍କୁଲ, ୫୦ କଲେଜର ପ୍ରତିନିଧି, ଶିଳ୍ପ ଅଂଶୀଦାର, ଅଭିଭାବକ ଏବଂ ସାରା ଦେଶରୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସମେତ ୧୬୬୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ସାମିଲ ଥିଲେ।
ବଜେଟ୍-ପରବର୍ତ୍ତୀ ୱେବିନାରର ଶେଷ ଅଧିବେଶନରେ, ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ସ୍ପନ୍ଦନଶୀଳ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସୃଜନକାରୀ ଅର୍ଥନୀତିର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସାରା ଦେଶରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର ଲ୍ୟାବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ କ୍ରିଏଟିଭ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି (ଆଇଆଇସିଟି)ର ବିଶେଷଜ୍ଞତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକ ଏଭିଜିସି କଣ୍ଟେଣ୍ଟ କ୍ରିଏଟର ଲ୍ୟାବ୍ସ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଢାଞ୍ଚା ବିକାଶରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବ। ଏହା ଯୁବ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସୃଜନଶୀଳ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଏଭିଜିସି ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।