Categories
ଆଜିର ଖବର ଜାତୀୟ ଖବର ଜୀବନ ଶୈଳୀ

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ମାତା ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ଝଗଡା, ଏଭଳି ସମାଧାନ କଲେ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବଳିୟାରସିଂହ

ଭୁବନେଶ୍ଵର: ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ବନବାସ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକୁଟରେ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଫଳମୂଳ ଆଣିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସୀତା ଜୀ ଓ ରାମ ଜୀ କୌଣସି ଏକ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ। ସିତାଜୀ ହଠାତ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ କ୍ଷମା କରିବେ, ଗୋଟିଏ କଥା କହିବି?”

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ,”କୁହ।

ସୀତା କହିଲେ, “ମୋର ଚରଣ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଠାରୁ ବେଶୀ ସୁନ୍ଦର!

ଶ୍ରୀରାମ ଜୀ କହିଲେ, “ଏହା କିପରି ହୋଇପାରିବ? ମୋର ଚରଣ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର! ଯଦି ଭଗବାନ ସ୍ଵୀକାର କରି ନେଇଥାନ୍ତେ, ତାହେଲେ କୌଣସି କଥା ନଥିଲା।”

କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ହେଲା। ଶେଷକୁ ସ୍ଥିର ହେଲା ଯେ, ଲକ୍ଷଣଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହିଁ, ଉଭୟଙ୍କର ମାନ୍ୟ ହେବ। କାରଣ ସେ ହିଁ ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣର ସେବା କରନ୍ତି।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଫଳମୂଳ ଧରି କୁଟୀରକୁ ଫେରିଲେ। ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ଗୋଟିଏ ତକରାଳ ହୋଇଛି। ତୁ ହିଁ ଉଚିତ ନ୍ୟାୟ ଦେଇପାରିବୁ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ ଆଜ୍ଞା ହେଉ।” ଶ୍ରୀରାମ କହନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତା କହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ମୁଁ କହୁଛି ମୋ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ତୁ ତ ଉଭୟ ଚରଣ ସେବା କରୁଛୁ। ତୁ କୁହ, କାହାର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ ପ୍ରଭୁ, “ଏହି ସଙ୍କଟ ଭିତରେ ମୋତେ ପକାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ଉଭୟେ ଏହାର ସମାଧାନ କରନ୍ତୁ।”

ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ତୁ କୁହ। ତୁ ବୈରାଗୀ ଅଟୁ। ତୁ ତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ଥ ଅଟୁ। ତୋର ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ଆମକୁ ସ୍ଵୀକାର ଅଟେ। ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କୁହ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଧର୍ମ ସଙ୍କଟରେ ପଡିଗଲେ। କାହାର ପକ୍ଷ ନେବେ। ଜଣଙ୍କର ପକ୍ଷ ନେଲେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦୁଃଖୀ ହେବେ। ଶେଷରେ ସେ ରାମଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ସୀତାଙ୍କ ଚରଣ ଆଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରି କହିଲେ, ଏ ଚରଣ (ଶ୍ରୀରାମ ଚରଣ) ଠାରୁ ସେ ଚରଣ (ସୀତା ଚରଣ) ସୁନ୍ଦର।

ସୀତା ଖୁସି ହୋଇଗଲେ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ, “ମାତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆପଣଙ୍କର ଚରଣର ମୂଲ୍ୟ ବଢିଯାଇଛି। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ବିନା ଆପଣଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗିବ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହୁଛନ୍ତି, “ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ,”ଆଚରଣ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗେ। ସେହି ଚରଣ ତଳେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆଜି ସମସ୍ତେ ସେହି ଚରଣ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।

Categories
ଆଜିର ଖବର ଜାତୀୟ ଖବର ଧର୍ମ

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ମାତା ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଲା ବିବାଦ, ଏଭଳି ସମାଧାନ କଲେ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବଳିୟାରସିଂହ

ଭୁବନେଶ୍ଵର: ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ବନବାସ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକୁଟରେ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଫଳମୂଳ ଆଣିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସୀତା ଜୀ ଓ ରାମ ଜୀ କୌଣସି ଏକ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ। ସିତାଜୀ ହଠାତ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ କ୍ଷମା କରିବେ, ଗୋଟିଏ କଥା କହିବି?”

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ,”କୁହ।

ସୀତା କହିଲେ, “ମୋର ଚରଣ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଠାରୁ ବେଶୀ ସୁନ୍ଦର!

ଶ୍ରୀରାମ ଜୀ କହିଲେ, “ଏହା କିପରି ହୋଇପାରିବ? ମୋର ଚରଣ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର! ଯଦି ଭଗବାନ ସ୍ଵୀକାର କରି ନେଇଥାନ୍ତେ, ତାହେଲେ କୌଣସି କଥା ନଥିଲା।”

କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ହେଲା। ଶେଷକୁ ସ୍ଥିର ହେଲା ଯେ, ଲକ୍ଷଣଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହିଁ, ଉଭୟଙ୍କର ମାନ୍ୟ ହେବ। କାରଣ ସେ ହିଁ ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣର ସେବା କରନ୍ତି।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଫଳମୂଳ ଧରି କୁଟୀରକୁ ଫେରିଲେ। ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ଗୋଟିଏ ତକରାଳ ହୋଇଛି। ତୁ ହିଁ ଉଚିତ ନ୍ୟାୟ ଦେଇପାରିବୁ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ ଆଜ୍ଞା ହେଉ।” ଶ୍ରୀରାମ କହନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତା କହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ମୁଁ କହୁଛି ମୋ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ତୁ ତ ଉଭୟ ଚରଣ ସେବା କରୁଛୁ। ତୁ କୁହ, କାହାର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ ପ୍ରଭୁ, “ଏହି ସଙ୍କଟ ଭିତରେ ମୋତେ ପକାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ଉଭୟେ ଏହାର ସମାଧାନ କରନ୍ତୁ।”

ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ତୁ କୁହ। ତୁ ବୈରାଗୀ ଅଟୁ। ତୁ ତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ଥ ଅଟୁ। ତୋର ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ଆମକୁ ସ୍ଵୀକାର ଅଟେ। ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କୁହ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଧର୍ମ ସଙ୍କଟରେ ପଡିଗଲେ। କାହାର ପକ୍ଷ ନେବେ। ଜଣଙ୍କର ପକ୍ଷ ନେଲେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦୁଃଖୀ ହେବେ। ଶେଷରେ ସେ ରାମଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ସୀତାଙ୍କ ଚରଣ ଆଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରି କହିଲେ, ଏ ଚରଣ (ଶ୍ରୀରାମ ଚରଣ) ଠାରୁ ସେ ଚରଣ (ସୀତା ଚରଣ) ସୁନ୍ଦର।

ସୀତା ଖୁସି ହୋଇଗଲେ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ, “ମାତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆପଣଙ୍କର ଚରଣର ମୂଲ୍ୟ ବଢିଯାଇଛି। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ବିନା ଆପଣଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗିବ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହୁଛନ୍ତି, “ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ,”ଆଚରଣ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗେ। ସେହି ଚରଣ ତଳେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆଜି ସମସ୍ତେ ସେହି ଚରଣ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।

Categories
ଆଜିର ଖବର ଜାତୀୟ ଖବର ଧର୍ମ

ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନା ଭରତ?, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି କାହାର ପ୍ରେମ ଅଧିକ, ପେଣ୍ଡୁ ଖେଳରୁ ହେଲା ସ୍ପଷ୍ଟ

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବଳିୟାରସିଂହ

ଲୋକ ଲୋଚନ ସୁଖ ଦାତା ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ରାଘବେନ୍ଦ୍ର, ଭ୍ରାତାଗଣ ଓ ସଖା ପରିକରଙ୍କ ସହ ସରଜୁର ସମ୍ମୁଜ୍ଵଳ ତଟରେ କନ୍ଦୁକ କ୍ରୀଡା (ପେଣ୍ଡୁ ଖେଳ) ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଲେ। ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳର ଏକ ଚମତ୍କାର ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ଖେଳ ଦୁଇ ଦଳର କଳ୍ପନା ସ୍ଵାଭାବିକ ଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଦଳର ନେତୃତ୍ଵ ନେଉଥିଲେ ସ୍ଵୟଂ ରାଘବ। ଅନ୍ୟ ଦଳର ନେତୃତ୍ଵ କାହାକୁ ସମର୍ପଣ କରାଯିବ, ଏହା ଏକ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ଏହା ତ ଆଶା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଖେଳରେ ଶ୍ରୀ ରାମଙ୍କ ବିରୋଧ କରିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଥିଲା।

ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଉଚ୍ଚ କୋଟିର ପ୍ରେମ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଦୌ ସନ୍ଦେହ ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ କ୍ରୀଡା କିପରି ହେବ? ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଉଦବେଳିତ ହେଉଥିଲେ। କ୍ରୀଡାର ନିର୍ବାଚନର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଖାତିର ନ କରି ସେ ସ୍ଵୟଂ ଶ୍ରୀ ରାଘବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୋଇପଡିଲେ।

ଦର୍ଶକମାନେ ଏହା ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଙ୍କ ପ୍ରେମକୁ ଅନୁଭବ କରି ଆନନ୍ଦ ବିଭୋର ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀ ଭରତ ଜୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଚରଣ ପଦ୍ମ ଆଡକୁ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିପାତ କରି ଠିଆ ହୋଇଥାନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ ରୂପରେ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମମୟ ଉଚ୍ଚ ଭାବକୁ ମାପିବା ବହୁତ କଠିନ ଥିଲା। ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଙ୍କ ପ୍ରେମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହାର ଏହି ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ ଯେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଲୋକ ଦେଖାଣିଆ ଥିଲା। ସେ ସର୍ବଦା ରାମ ପ୍ରେମରେ ଏପରି ଉନ୍ମାଦ ହେଉଥିଲେ ଯେ, ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମକୁ ବୁଝି ପାରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀ ଭରତ ଜୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କୋଚି ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶ୍ରୀ ରାମ ପ୍ରେମ ଥିଲା। ତଥାପି ସେ ନିଜର ହୃଦଗତ ଭାବକୁ ସର୍ବଦା ଲୁଚାଇ ରଖୁଥିଲେ।

ଯାହାକୁ ବୁଝିବା ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି କଥା ଛାଡନ୍ତୁ, ବହୁତ ବଡ ବଡ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କଠିନ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ବିଚାର ସରଣୀ ଅଲୌକିକ ଥିଲା। ସେ କ୍ରୀଡା ସ୍ଥଳରେ ଛିଡା ହୋଇ ସତେ ଯେପରି ଏହା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ମୁଁ ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କ୍ରୀଡାର ଏକ ଉପକରଣ ମାତ୍ର। ପ୍ରଭୁ ଯେମିତି ଚାହିଁବେ ସେ ମୋତେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ମୋ ପାଇଁ ଏହା କିଛି ହେଲେ ବି ଫରକ ଆଣିବ ନାହିଁ। ମୋତେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନତା ହିଁ ଅଭୀଷ୍ଟ ଅଟେ। ତାପରେ ଆମେ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ।

ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିମାନରେ ସାରା ଆକାଶ ଭରା ହେଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୂତ କ୍ରୀଡା ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେମାନେ ଆସିଥିଲେ। ଭଗବାନ ଓ ଭକ୍ତର ଏହି କ୍ରୀଡା ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ବର୍ଦ୍ଧକ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ସେୟା ହେଲା, ଯାହା ସବୁ କ୍ରୀଡାରେ ହୋଇଆସିଥିଲା।

ଭକ୍ତ ବିଜୟୀ ଓ ଭଗବାନ ପରାଜିତ। ଭ୍ରାତା ଭରତଙ୍କ ଜୟକାରରେ ସରଜୁ ତଟ ମୁଖରିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସରଜୁର କଳ କଳ ନିନାଦ ସତେ ଯେପରି ଭରତଙ୍କ ଜୟଗାନ କରୁଥିଲା। ଶ୍ରୀ ଭରତ ଜୀ ଲଜ୍ଜିତ ହେଉଥିଲେ ଓ ତା’ ସାଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମଧ୍ୟ।

ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହତି କୃପା ଓ ସ୍ନେହ ଦେଖି କରି ଏବଂ ଅନ୍ତରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ସ୍ଵାଗତ କରି ସେ ଆନନ୍ଦ ବିଭୋର ହେଉଥିଲେ।

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବଳିୟାରସିଂହ (ଭଗବତ ଚିନ୍ତକ), ବୋରିଗାଁ, ବାଣପୁର, ଖୋର୍ଦ୍ଧା। 

ଯୋଗାଯୋଗ ସଂଖ୍ୟା- ୯୩୩ ୭୨୫୮ ୩୯୮

Categories
ଆଜିର ଖବର ଜାତୀୟ ଖବର ଧର୍ମ

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ମାତା ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର?, ବିବାଦର ସମାଧାନ କଲେ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବଳିୟାରସିଂହ

ଭୁବନେଶ୍ଵର: ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ବନବାସ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକୁଟରେ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଫଳମୂଳ ଆଣିବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସୀତା ଜୀ ଓ ରାମ ଜୀ କୌଣସି ଏକ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ। ସିତାଜୀ ହଠାତ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ କ୍ଷମା କରିବେ, ଗୋଟିଏ କଥା କହିବି?”

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ,”କୁହ।

ସୀତା କହିଲେ, “ମୋର ଚରଣ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଠାରୁ ବେଶୀ ସୁନ୍ଦର!

ଶ୍ରୀରାମ ଜୀ କହିଲେ, “ଏହା କିପରି ହୋଇପାରିବ? ମୋର ଚରଣ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର! ଯଦି ଭଗବାନ ସ୍ଵୀକାର କରି ନେଇଥାନ୍ତେ, ତାହେଲେ କୌଣସି କଥା ନଥିଲା।”

କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ହେଲା। ଶେଷକୁ ସ୍ଥିର ହେଲା ଯେ, ଲକ୍ଷଣଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହିଁ, ଉଭୟଙ୍କର ମାନ୍ୟ ହେବ। କାରଣ ସେ ହିଁ ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣର ସେବା କରନ୍ତି।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଫଳମୂଳ ଧରି କୁଟୀରକୁ ଫେରିଲେ। ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ଗୋଟିଏ ତକରାଳ ହୋଇଛି। ତୁ ହିଁ ଉଚିତ ନ୍ୟାୟ ଦେଇପାରିବୁ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ ଆଜ୍ଞା ହେଉ।” ଶ୍ରୀରାମ କହନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତା କହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ମୁଁ କହୁଛି ମୋ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ତୁ ତ ଉଭୟ ଚରଣ ସେବା କରୁଛୁ। ତୁ କୁହ, କାହାର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ ପ୍ରଭୁ, “ଏହି ସଙ୍କଟ ଭିତରେ ମୋତେ ପକାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ଉଭୟେ ଏହାର ସମାଧାନ କରନ୍ତୁ।”

ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ, “ତୁ କୁହ। ତୁ ବୈରାଗୀ ଅଟୁ। ତୁ ତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ଥ ଅଟୁ। ତୋର ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ଆମକୁ ସ୍ଵୀକାର ଅଟେ। ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କୁହ।”

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ ଧର୍ମ ସଙ୍କଟରେ ପଡିଗଲେ। କାହାର ପକ୍ଷ ନେବେ। ଜଣଙ୍କର ପକ୍ଷ ନେଲେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦୁଃଖୀ ହେବେ। ଶେଷରେ ସେ ରାମଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ସୀତାଙ୍କ ଚରଣ ଆଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରି କହିଲେ, ଏ ଚରଣ (ଶ୍ରୀରାମ ଚରଣ) ଠାରୁ ସେ ଚରଣ (ସୀତା ଚରଣ) ସୁନ୍ଦର।

ସୀତା ଖୁସି ହୋଇଗଲେ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀ କହିଲେ, “ମାତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆପଣଙ୍କର ଚରଣର ମୂଲ୍ୟ ବଢିଯାଇଛି। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣ ବିନା ଆପଣଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗିବ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହୁଛନ୍ତି, “ଉଭୟଙ୍କର ଚରଣ ସୁନ୍ଦର। ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ,”ଆଚରଣ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଚରଣ ସୁନ୍ଦର ଲାଗେ। ସେହି ଚରଣ ତଳେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆଜି ସମସ୍ତେ ସେହି ଚରଣ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।