ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଖବର ସରବରାହ ସଂସ୍ଥା ଏଏନଆଇକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ସେ ସମ୍ମିଳନୀର ବାର୍ତ୍ତା ସର୍ବଜନ ହିତାୟ, ସର୍ବଜନ ସୁଖାୟ (ସମସ୍ତଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଖୁସି) ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
ଏଏନଆଇ : ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍ରେ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜନ କରୁଛି। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ‘‘ସର୍ବଜନ ହିତାୟ, ସର୍ବଜନ ସୁଖାୟ’ (ସମସ୍ତଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଖୁସି)। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଏବଂ ଏପରି ବାର୍ତ୍ତା କାହିଁକି ରଖାଯାଇଛି ?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଆଜି, ଏଆଇ ଏକ ସଭ୍ୟତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିନ୍ଦୁରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଏହା ଅଭୂତପୂର୍ବ ଉପାୟରେ ମାନବ କ୍ଷମତାକୁ ବିସ୍ତାର କରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହାକୁ ସଠିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରା ନ ଯାଏ ତେବେ ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମାଜିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ଜାଣିଶୁଣି ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ ଯାହା କେବଳ ନବୋନ୍ମେଷ ନୁହେଁ ବରଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମାନ ଫଳାଫଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ସମ୍ମିଳନୀର ବାର୍ତ୍ତା, ‘‘ସର୍ବଜନ ହିତାୟ, ସର୍ବଜନ ସୁଖାୟ’’, ଭାରତର ସଭ୍ୟତାଗତ ଦର୍ଶନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ ‘ସମସ୍ତଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଖୁସି’ ହେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାନବତାର ସେବା ପାଇଁ ରହିଛି, ଏହାକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସାଧାରଣ ଲୋକ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ପ୍ରଗତି ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସମାଜରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେଣୁ, ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ ଏଆଇର ଲାଭ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚୁ ଏବଂ କେବଳ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ପାଖରେ ସୀମିତ ନରହୁ। ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥରେ ଆୟୋଜିତ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ଏଆଇ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରି ଭାରତ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ୱର ଏବଂ ବିକାଶ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଏଆଇ ଶାସନ, ସମାବେଶୀ ଡାଟାସେଟ୍, ଜଳବାୟୁ ପ୍ରୟୋଗ, କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା, ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବହୁଭାଷୀ ଉପଲବ୍ଧତା ଆମ ପାଇଁ ସୀମିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଆମର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସ୍ପଷ୍ଟ: ଏଆଇ ଗଭୀର ଭାବରେ ମାନବ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ରହି ବିଶ୍ୱ ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଏନଆଇ : ଆପଣ ସବୁବେଳେ ସଶକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରିବା ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ୨୦୪୭ ମସିହାରେ ଏଆଇର ଭୂମିକାକୁ ଆପଣ କିପରି ଦେଖନ୍ତି?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଏଆଇ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ବିକଶିତ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସୁଯୋଗକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏକ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ଏଆଇକୁ ସଚେତନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ଗଭୀର ବିକାଶମୂଳକ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମାବେଶୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ, ସହରାଞ୍ଚଳ-ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବିଭାଜନ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସୁଯୋଗର ପ୍ରବେଶକୁ ବିସ୍ତାର କରାଯାଏ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏଆଇ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରି ଆସୁଛି । ଆମେ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯକ୍ଷ୍ମା, ମଧୁମେହ ରେଟିନୋପାଥି, ଏପିଲେପ୍ସି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ସମାଧାନ ଦେଖୁଛୁ। ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଏଆଇ-ଚାଳିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈକ୍ଷିକ ସହାୟତା ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ କ୍ରମେ, ଅମୂଲ ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାମର ୩୬ଲକ୍ଷ ମହିଳା ଦୁଗ୍ଧ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏଆଇର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଗୁଜୁରାଟୀରେ ଗୋରୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦକତା ଉପରେ ପ୍ରକୃତ-ସମୟରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ଏଥିସହିତ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ମହିଳା ଉତ୍ପାଦକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରୁଛି। କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଭାରତ ଭିସ୍ତାର ପ୍ରୟାସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଫସଲ ପରାମର୍ଶ, ମୃତ୍ତିକା ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ପାଣିପାଗ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ସହିତ ଏଆଇକୁ ଏକୀକୃତ କରିବା। ଏହା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ତଥା ସ୍ଥାନୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣରେ ମଧ୍ୟ ଏଆଇ ପ୍ରାଚୀନ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛି। ଏହା ଭାରତର ସଭ୍ୟତାଗତ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରୁଛି। ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ଏଆଇ ବିଭାଜନକୁ ଗଭୀର କରିବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତିତ, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ ବିଭାଜନକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ, ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ଦକ୍ଷ ଉପକରଣ ରୂପେ ଉପଯୋଗ କରୁଛୁ।
ଏଏନଆଇ : ପ୍ୟାରିସରେ ଏଆଇ ଆକ୍ସନ୍ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୫ରେ ଆପଣଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣରେ, ଆପଣ ଏଆଇର ପକ୍ଷପାତିତା ଏବଂ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେହି ତୁଳନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଛି କି? ଭାରତ କିପରି ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବ ବୋଲି ଆପଣ କିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଏଆଇରେ ପକ୍ଷପାତିତା ଏବଂ ସୀମାବଦ୍ଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ରହିଛି। ଏଆଇ ଗ୍ରହଣୀୟତା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବା ସହିତ, ବିପଦ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ଅଜାଣତରେ ଲିଙ୍ଗ, ଭାଷା ଏବଂ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସହିତ ଜଡିତ ପକ୍ଷପାତିତାକୁ ସ୍ଥାୟୀ କରିପାରେ। ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରୁଛି ଏବଂ ଏଆଇର ପକ୍ଷପାତିତା ଏବଂ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଭଳି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହା ଏପରି ଏକ ସମସ୍ୟା ଯାହା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ। ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ପାଇଁ, ଆମେ ଅଭିନବ ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ସୁଯୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛୁ। ଆମର ବିବିଧତା – ଭାଷାଗତ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଆଞ୍ଚଳିକ – ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏଆଇ ପକ୍ଷପାତିତା ଏପରି ଉପାୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇପାରେ ଯାହା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନ ହୋଇପାରେ। ମୁଖ୍ୟତଃ ଇଂରାଜୀ ତଥ୍ୟ କିମ୍ବା ସହରାଞ୍ଚଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଏକ ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମ ଗ୍ରାମୀଣ ଉପଭୋକ୍ତା କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରେ। ସକାରାତ୍ମକ ବିକାଶ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ଏହାକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆମେ ଭାରତର ବହୁଳତାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ବିବିଧ ଡାଟାସେଟ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛୁ । ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ଏଆଇ ବିକାଶ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଛୁ । ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ ନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଗବେଷଣା ଦେଖୁଛୁ।
ଏଏନଆଇ: ଆଧାର ଏବଂ ୟୁପିଆଇ ଭଳି କମ ମୂଲ୍ୟର ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି (ଡିପିଆଇ) ନିର୍ମାଣରେ ଭାରତର ସଫଳତା ଅଭୂତପୂର୍ବ। ଡିପିଆଇ ଏବଂ ଏଆଇର ସମନ୍ୱୟ ସାର୍ବଜନୀନ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଆଣିପାରେ। ଏଥିରେ ଭାରତ କ’ଣ ଶିଖୁଛି, ଯାହା ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯାତ୍ରା ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଡିପିଆଇ ଏବଂ ଏଆଇର ସମନ୍ୱୟ ହେଉଛି ସମାବେଶୀ ବିକାଶର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୀମା। ଆଧାର, ୟୁପିଆଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଆମର ସଫଳତା ଆକସ୍ମିକ ନଥିଲା। ଏହା କିଛି ପ୍ରତିକୃତିଯୋଗ୍ୟ ନୀତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଆମେ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ହିତ ଭାବେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲୁ, ଏକ ମାଲିକାନା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ନୁହେଁ। ଏହି ଖୋଲା ଏବଂ ଆନ୍ତଃ-ପରିଚାଳନା ଆଧାରିତ ଢାଞ୍ଚା ଏକ ସାଧାରଣ ଆଧାର ସ୍ତର ଉପରେ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଆମେ ଏହାକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ବ୍ୟାପକତା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରିଥିଲୁ। ଆମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି, ସାକ୍ଷରତା ସ୍ତର, ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଭାଷା ନିର୍ବିଶେଷରେ ୧୪୦ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଏଆଇ ଏହି ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଶାସନ ବହୁତ ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ହୋଇପାରିଥାଏ। ଏଆଇ କଲ୍ୟାଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲକୁ ଉନ୍ନତ କରିପାରିବ, ଠକେଇ ଚିହ୍ନଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିପାରିବ, ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଆକଳିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକୁ ସକ୍ଷମ କରିପାରିବ, ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୋଜନାକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ। ଅନୁରୂପ ଭାବେ, ଆମେ ସମାଜରେ ଦୃଢ଼ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଦୃଢ଼ ଡାଟା ଗୋପନୀୟତା ସୁରକ୍ଷା, ଚିନ୍ତାଶୀଳ ନିୟାମକ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ଏଆଇ ସାକ୍ଷରତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବୁଝୁଛୁ। ଏକ ମାନବ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣର ଅଭିଜ୍ଞତା ସହିତ, ଏଆଇର ଲାଭ ଶେଷ ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଚାଷୀ, ଛୋଟ ସହରର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଏମଏସଏମଇ, ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ଅସଂଗଠିତକ ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ପାଖରେ ଏଆଇକୁ ଭାରତ ପହଞ୍ଚାଇପାରିବ। ଏହାକୁ ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସହରାଞ୍ଚଳ ଆଭିଜାତ୍ୟ ବର୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରଖିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥିତ, ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଆୟ ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ସେବା କରିବା ଉଚିତ । କେବଳ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଏଆଇ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ଏଆଇ ପ୍ରକୃତରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବା ଦିଗରେ ଭାରତର ଯାତ୍ରାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ମଡେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏଏନଆଇ: ଭାରତ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପ୍ରତିଭାର ଏକ ମହାଶକ୍ତି। ଆମେ ବିଶ୍ୱକୁ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଦକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛୁ । ଏଆଇ ଯୁଗରେ ଆମେ ଏହାକୁ କିପରି ଆହୁରି ଗଭୀର କରିପାରିବା?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: କେବଳ ଏକ ଗ୍ରାହକ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ଏକ ଏଆଇ ମହାଶକ୍ତି ହେବା ପାଇଁ ଭାରତରେ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ ଶକ୍ତି ଅଛି।
ଆମର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଟେକ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଏଆଇ ସମାଧାନ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବେ ଯାହା ଉତ୍ପାଦନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ, ଶାସନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ସହ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ।
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଆମର ଯୁବପିଢ଼ି ଭାରତୀୟ ବାସ୍ତବତା ପାଇଁ ଏଆଇ ସମାଧାନ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବେ, ଯାହା ଚାଷୀ, ଏମଏସଏମଇ, ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଉଦ୍ଭାବକଙ୍କ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।
ଆମେ ଆମର ପ୍ରତିଭାବାନ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନବସୃଜନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଏଆଇକୁ ଏକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନକାରୀ ରୂପେ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ। ଏହା ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଏବଂ କ୍ଲାଉଡ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ସମର୍ଥନକୁ ବିସ୍ତାର କରେ, ଘରୋଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରେ।
ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଅଧୀନରେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ-କର୍ମକ୍ଷମ ଏଆଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକର ଉପଲବ୍ଧତା ସହିତ ସମର୍ଥନ କରାଯାଉଛି।
ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଉତ୍ପାଦନ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ପିଏଲଆଇ, ଏଆଇ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ହାର୍ଡୱେର୍ ଏବଂ ମାନବ ପୁଞ୍ଜି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉଭୟକୁ ମଜବୁତ କରୁଛି ।
ସଂକ୍ଷେପରେ, ଆମେ କେବଳ ପ୍ରତିଭାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁନାହୁଁ, ବରଂ ଭାରତକୁ ଏଆଇ ବିପ୍ଳବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ଏହାକୁ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ନୀତିଗତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଆଧାର ନିର୍ମାଣ କରୁଛୁ।
ଏଏନଆଇ: ଭାରତରେ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି ଯାହା ଆମର ସେବା ରପ୍ତାନିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖୁଛି। ଏଆଇ ଆମ ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଆପଣ କିପରି ଦେଖୁଛନ୍ତି?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଭାରତର ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ର ଆମ ସେବା ରପ୍ତାନିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚାଳକ ହୋଇଛି। ଏଆଇ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ଏବଂ ଆହ୍ୱାନ ଉଭୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ । ଏଆଇ ବଜାର ଆକଳନ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଏଆଇ-ସକ୍ଷମ ଆଉଟସୋର୍ସିଂ ଏବଂ ଡୋମେନ୍ ଆଧାରିତ ଅଟୋମେସନର ନୂତନ ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୪୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ମୌଳିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଯେ ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏଆଇ ବଦଳାଇ ନାହିଁ। ବରଂ ଏହାକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରୁଛି। ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ ଏଆଇ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍-ଗ୍ରେଡ୍ ଏଆଇ ଗ୍ରହଣୀୟତା ଏବେ ବି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇଟି ଫାର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଜଟିଳ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତୀୟ ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ, ସରକାର ଇଣ୍ଡିଆଏଆଇ ମିଶନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଏକ ବ୍ୟାପକ ରଣନୀତି ଆପଣାଇଛନ୍ତି । ଆମେ ଆମର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜିପିୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିସାରିଛୁ ଏବଂ ଆମେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଲଭ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
ଆମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, କୃଷି, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଚାରୋଟି ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଜାତୀୟ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛୁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମର କର୍ମଶକ୍ତିକୁ ଶିଳ୍ପ-ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଏଆଇ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ସହିତ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇପାରିବ।
ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ ଆମର ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ର କେବଳ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭାରତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ଏଆଇ ଉତ୍ପାଦ, ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ସମାଧାନ ନିର୍ମାଣରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉ।
ଏଏନଆଇ: ଆମେ ଏଆଇର ଅପବ୍ୟବହାର ହେବାର ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଖିଛୁ। ଏଆଇ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷତିରୁ ଆମେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବା?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ମାନବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନକାରୀ। ଏଆଇକୁ ଏକ ଲାଭଦାୟକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବା ଆମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଯଦିଓ ଏଆଇ ମାନବ କ୍ଷମତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ସର୍ବଦା ମଣିଷଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବା ଉଚିତ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ, ସମାଜଗୁଡ଼ିକ ଏଆଇ କିପରି ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଶାସିତ ହେବା ଉଚିତ ତାହା ଉପରେ ବିତର୍କ କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତ ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ ରୂପ ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି । ଏହା ଦେଖାଇ ଯେ ଦୃଢ଼ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିରନ୍ତର ନବସୃଜନ ସହିତ ସହାବସ୍ଥାନ କରିପାରିବ।
ଏଥିପାଇଁ, ଆମକୁ କିଛି ମୌଳିକ ନୀତି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏଆଇ ଉପରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଚୁକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାନବ ତଦାରଖ, ଡିଜାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଡିପ୍ ଫେକ୍, ଅପରାଧ ଓ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।
ଭାରତ ଏଆଇ ନିୟମରେ ଏକ ଅଧିକ ଢାଞ୍ଚାଗତ ଶାସନ ପଦ୍ଧତି ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ରେ ଇଣ୍ଡିଆଏଆଇ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସହିତ, ଦେଶ ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମର ନୈତିକ, ନିରାପଦ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୋଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ଏଆଇ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ହେବା ସହିତ, ଆମର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ହେବାକୁ ପଡିବ। ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରୁଥିବା ବିଷୟ ହେଉଛି ସ୍ଥାନୀୟ ବିପଦ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ। ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିପଦ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଢାଞ୍ଚା ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଗୋଷ୍ଠୀର କ୍ଷତିକୁ ବିଚାର କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଥିବା ଡିପଫେକ୍, ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ବିପଦ ଏବଂ ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବିପଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଡିପଫେକ୍ ଭିଡିଓରେ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଜରୁରି ଆବଶ୍ୟକତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ, ଭାରତ ଏଆଇ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଷୟବସ୍ତୁର ୱାଟରମାର୍କିଂ ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ମିଡିଆ ଅପସାରଣ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚିତ କରିଛି। ବିଷୟବସ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ, ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଡିଜିଟାଲ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଧିକାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି।
ଭାରତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବିସ୍ତାରିତ। ଯେପରି ସୀମାପାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ପରିବହନରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ଅଛି, ସେହିପରି ବିଶ୍ୱକୁ ଏଆଇରେ ସାଧାରଣ ନୀତି ଏବଂ ମାନଦଣ୍ଡ ପ୍ରତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡିବ। ୨୦୨୩ ଜିପିଏଆଇ ଘୋଷଣାରେ ଏହାର ଭୂମିକା, ପ୍ୟାରିସ୍ ଏଆଇ ଆଲୋଚନା କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ, ଭାରତ ନିରାପଦ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ଏଆଇ (ଏଆଇ ଫର୍ ଅଲ୍) ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହିତ ନବୋନ୍ମେଷ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାର ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ପଥକୁ ନିରନ୍ତର ସମର୍ଥନ କରିଛି।
ଏନଏଆଇ: ଏଆଇ ସେମାନଙ୍କର ଚାକିରି ଛଡ଼େଇ ନେବ ବୋଲି ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ରହିଛି। ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ଲାଭାଂଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯିବ। ଭାରତ ସରକାର ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ କିପରି ମୁକାବିଲା କରୁଛନ୍ତି?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ: ଚାକିରି ବଜାରରେ ଏଆଇ ପରିଚାଳିତ ବାଧା ବିଷୟରେ ଆମ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଚିନ୍ତା ମୁଁ ବୁଝିପାରୁଛି। ଭୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରତିଷେଧକ ହେଉଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି। ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ଏଆଇ ଚାଳିତ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦାନରେ ନିବେଶ କରୁଛୁ। ସରକାର ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଆମେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ୟା ଭାବରେ ଦେଖୁନାହୁଁ ବରଂ ଆମେ ଏହାକୁ ଏକ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜରୁରିକାଳୀନ ଆବଶ୍ୟକତା ଭାବରେ ଦେଖୁଛୁ।
ମୁଁ ଏଆଇକୁ ଏକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଭାବରେ ଦେଖିଥାଏ ଯାହା ଆମକୁ ଆମେ ଯାହା ସମ୍ଭବ ଭାବିଥିଲୁ ତାହାର ସୀମାକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ଡାକ୍ତର, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଓକିଲମାନଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ଏକ ବୃହତ ଗୋଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯୋଗୁଁ କାମ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ ବୋଲି ଇତିହାସ ପ୍ରମାଣ ଦେଇଛି। ଏହାର ପ୍ରକୃତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ଏବଂ ନୂତନ ପ୍ରକାରର ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଯଦିଓ କିଛି ଚାକିରି ପୁନଃପରିଭାଷିତ ହୋଇପାରେ, ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାରତର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଚାକିରି ମଧ୍ୟ ଯୋଡିବ। ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିପ୍ଳବ ଚାକିରିଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇଦେବ ବୋଲି ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଏପରି ଆଶଙ୍କା ରହିଆସିଛି। ତଥାପି ଇତିହାସ ଆମକୁ ଶିଖାଇଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବି ଉଦ୍ଭାବନ ହୁଏ, ନୂତନ ସୁଯୋଗ ଆବିର୍ଭାବ ହୁଏ। ଏଆଇ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହେବ।
ଭାରତ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଖାପ ଖୁଆଇବା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଜ୍ଜିତ। ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଏଆଇ ଭାଇବ୍ରାନ୍ସି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ୨୦୨୫ରେ, ଭାରତ ଏଆଇ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ, ପ୍ରତିଭା ଓ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୃଢ଼ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରି ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
ନବୋନ୍ମେଷ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଏଆଇ ଭାରତର କର୍ମଶକ୍ତିକୁ ମଜବୁତ କରିବ। ସଠିକ୍ ଦକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ, ଆମର ଯୁବପିଢ଼ି ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ।
ଏଏନଆଇ: ଆପଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭାରତ ଫୋରଜି–ଫାଇଭ୍ଜି, ଡ୍ରୋନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଭଳି ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶ କରିଛି। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ କ’ଣ?
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ଆମର ଯାତ୍ରା ଏକ ମୌଳିକ ନୀତି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, ତାହା ହେଲା ଭାରତ କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତରେ ଏଆଇ ପାଇଁ ମୋର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ: ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ନବସୃଜନ।
ମୋର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହେଉଛି ଭାରତ କେବଳ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାରରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସୃଷ୍ଟିରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନୋଟି ଏଆଇ ମହାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଆମର ଏଆଇ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ନିୟୋଜିତ କରାଯିବ ତଥା କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷାରେ ସେବା ଯୋଗାଇବ। ଆମର ଏଆଇ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଶହ ଶହ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିବ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଉଚ୍ଚମାନର ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଦକ୍ଷ, ସମାନ ଶାସନ ପାଇଁ ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବରେ ଆମର ଏଆଇ-ଚାଳିତ ସାର୍ବଜନୀନ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯିବ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ଏଆଇକୁ ସୁଯୋଗର ସମର୍ଥକ, କ୍ଷମତାର ଗୁଣକ ଏବଂ ମାନବ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସେବକ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ବିପଦ କିମ୍ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ଉପକରଣ ଭାବରେ ନୁହେଁ।
ଏଆଇରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ଶତାବ୍ଦୀ ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର କୋଡ୍ ଲେଖିବା, ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଆମେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛୁ ଯେ କୋଡ୍ ଆମର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବ। ଏହା ଆମ ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରିବ ଏବଂ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଏଆଇ ନେତୃତ୍ୱ ରୂପେ ସ୍ଥାନିତ କରିବ।