ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସମ୍ପର୍କରେ ହେଗରେ ଥିବା ତଥାକଥିତ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କୋର୍ଟ (CoA)ର ସଦ୍ୟତମ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଭାରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛି ଯେ, ଏହି କୋର୍ଟ ବେଆଇନ ଭାବରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ଆଇନଗତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଭାରତ ଏହାର କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଆଦେଶ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ ନାହିଁ। ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବେଆଇନ ଭାବରେ ଗଠିତ ତଥାକଥିତ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କୋର୍ଟ ୧୫ ମଇ ୨୦୨୬ ରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସର୍ବାଧିକ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ମାମଲାରେ ଏକ ତଥାକଥିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଜାରି କରିଥିଲା।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ଏହି ତଥାକଥିତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପୂର୍ବ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଭାରତ କେବେବି ଏହି କୋର୍ଟ ଗଠନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନାହିଁ। ତେଣୁ, ଏହି କୋର୍ଟର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ନିଷ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ଆଦେଶର କୌଣସି ଆଇନଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବୈଧ ଅଟେ।
ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଳବତ୍ତର
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାର ଭାରତର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଳବତ୍ତର ରହିଛି। ୧୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୦ରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା, ଯାହା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀର ଜଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଗତ ବର୍ଷ ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲା। ଭାରତ କହିଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ତାର ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ ନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରହିବ।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ ରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲା ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରହିଛି ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଭାରତ କହିଛି ଯେ, କୌଣସି ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଅଦାଲତ, ବିଶେଷକରି ବେଆଇନ ଭାବରେ ଗଠିତ ଏକ କୋର୍ଟ, ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର ଅନୁଯାୟୀ ନିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ବୈଧତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଗତ ବର୍ଷ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର କିଶନଗଙ୍ଗା ଏବଂ ରାଟଲେ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ଏହାର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ “ପରିପୂରକ ଆୱାର୍ଡ” ଜାରି କରି ତଥାକଥିତ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କୋର୍ଟକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲା। ଭାରତ ସେତେବେଳେ କହିଥିଲା ଯେ, ସେ କେବେବି ଏହି ତଥାକଥିତ ଅଦାଲତର ଆଇନଗତ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିନାହିଁ। ଭାରତର ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ସଂସ୍ଥାର ଗଠନ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଉଲ୍ଲଂଘନ, ଏବଂ ଏହା ଅଧୀନରେ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବେଆଇନ।
ପାକିସ୍ତାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚର ଅପବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ
ଭାରତ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚର ଅପବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନର ଏହି “ନକଲି ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପ୍ରକ୍ରିୟା” ପ୍ରତାରଣା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚର ଅପବ୍ୟବହାର କରିବାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନୀତିର ଏକ ଅଂଶ। ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତଙ୍କବାଦର ଏକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ଏଡାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।