ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବା ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ମୋଦି ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ବିମାନ ଟର୍ବାଇନ ଇନ୍ଧନ (ATF) ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ଜୁନ୍ 1 ରୁ ହ୍ରାସ କରାଯିବ। ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹1.5 ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏହା ₹13.5 ରହିବ, ଯେତେବେଳେ ATF ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹9.5 ରଖାଯାଇଛି।
ପ୍ରତି ପନ୍ଦର ଦିନ (ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅବଧି) ମୂଲ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଏ। ଏହି ସଂଶୋଧନଗୁଡ଼ିକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ, ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ATFର ହାରାହାରି ବିଶ୍ୱ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସାଧାରଣତଃ, ସରକାର ପ୍ରତି ପନ୍ଦର ଦିନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ଅନୁସାରେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ATF ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତଥାପି, ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ସମାନ ପୁରୁଣା କର ଲାଗୁ କରାଯିବ; ନୂତନ ଯୋଡା କିମ୍ବା ହ୍ରାସ କରାଯାଇନାହିଁ। ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଦେଶ ବାହାରେ (ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ) ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ପରୋକ୍ଷ କର।
ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ATF ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ (SAED) ଏବଂ ସଡ଼କ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସେସ୍ (RIC) ରୂପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ପ୍ରଥମେ ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୬ ରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା। ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ରପ୍ତାନି ସାମ୍ନାରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଘରୋଇ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ପ୍ରତି ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଶୁଳ୍କ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଏ। ଶେଷ ସଂଶୋଧନ ୧୬ ମଇ, ୨୦୨୬ ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।
ନୂତନ ହାର ୧ ଜୁନ୍ ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୧.୫ ରେ କର ଲଗାଯିବ। ଏହି ସମସ୍ତ ପରିମାଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ, ଯେତେବେଳେ ସଡ଼କ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସେସ୍ ଲାଗୁ କରାଯିବ ନାହିଁ। ମୋଦି ସରକାର ବିମାନ ଟର୍ବାଇନ୍ ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୯.୫ ରେ ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଶୁଳ୍କ କେବଳ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ଭାବରେ ଆଦାୟ କରାଯିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୀକ୍ଷା ସମୟରେ ଆହୁରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘୋଷଣା ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଶୋଧିତ ହାର ଆଗାମୀ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ।