ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଇତିହାସ ରଚିଛି। ହାଇଦ୍ରାବାଦସ୍ଥିତ ଘରୋଇ ମହାକାଶ କମ୍ପାନୀ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସର ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟ୍ ଏହାର ପ୍ରଥମ କକ୍ଷପଥ ମିଶନ ପାଇଁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି। ଏହି ମିଶନ କେବଳ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଦେଶ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତଥାପି ସ୍କାଏରୁଟ୍ର ବିକ୍ରମ-୧ ଉତକ୍ଷେପଣ କିଛି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଳମ୍ବର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ଦେଶରେ ସାମିଲ କରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀ ନିଜସ୍ୱ ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସଫଳତା କେବଳ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ର ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ହାସଲ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତର ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଜନକ ଡକ୍ଟର ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଏହି ରକେଟ୍ର ନାମ ବିକ୍ରମ-୧ ରଖାଯାଇଛି। ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ISRO) ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏହି ରକେଟ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୭ ମହଲା ଉଚ୍ଚ ଏହି ରକେଟ୍ ପୃଥିବୀଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୫୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ନିମ୍ନ ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ମିଶନ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା।
ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସର ବିବୃତ୍ତି
ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ କହିଛି ଯେ, ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମହାକାଶ ସେବାକୁ ସହଜ ଏବଂ ସୁଲଭ କରିବା। କମ୍ପାନୀ ନିଜକୁ ଏକ ମହାକାଶ-ରୁ-ମହାକାଶ ସେବା ଭାବରେ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମହାକାଶକୁ ଉପଗ୍ରହ ପଠାଇବା କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ରକେଟ୍ ସେବା ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। କମ୍ପାନୀ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ, ମହାକାଶକୁ ପ୍ରବେଶକୁ ସରଳ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଇପାରିବ। ବିକ୍ରମ-୧ ମିଶନ ହେଉଛି ସ୍କାଏରୁଟ୍ ର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ। ପୂର୍ବରୁ କମ୍ପାନୀ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ ବିକ୍ରମ-ଏସ ସବଅର୍ବିଟାଲ୍ ମିଶନକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା। ସେହି ମିଶନକୁ ଅପରେସନ୍ ପ୍ରାରମ୍ଭ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବିକ୍ରମ-ଏସ ର ସଫଳତା ପ୍ରମାଣିତ କଲା ଯେ, ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିପାରିବେ।