ଜୀବନଶୈଳୀ: ଭାରତରେ ସମୟ ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉପବାସ ରଖାଯାଏ। ନବରାତ୍ରୀ ହେଉ କିମ୍ବା କରଭା ଚୌଥ, ଜନମାଷ୍ଟମୀ ହେଉ କିମ୍ବା ସୋମବାର, ମଙ୍ଗଳବାର ଏବଂ ଗୁରୁବାର କିମ୍ବା ରମଜାନରେ ଉପବାସ ହେଉ, ଭଗବାନଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ପର୍ବ ପାଳନ କରିବା ତଥା ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ଦେଶର ଅନେକ ଲୋକ ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଉପବାସ କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଲାଭ ଆଣିଥାଏ। ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଅନ୍ତଃ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡକ୍ଟର ଡିମ୍ପଲ୍ ଜାଙ୍ଗଡା ସପ୍ତାହରେ କିମ୍ବା ମାସରେ ଥରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଡିମ୍ପଲ୍ ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଉପବାସ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ମସ୍ତିଷ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବଢାଇପାରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଉପବାସ କରୁ, ଶରୀର ଆମର ସମସ୍ତ ଗ୍ଲୁକୋଜ, ଚର୍ବି, କିଟୋନ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଉପବାସରେ ରଖିବା ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ, ହୃଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିଥାଏ, ଟ୍ରାଇଗ୍ଲେସିରାଇଡ୍, କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଏବଂ ଇନସୁଲିନ ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଡକ୍ଟର ଜାଙ୍ଗଡା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯକୃତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଉପବାସ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯାହା ଆମ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଟକ୍ସାଇଫିଙ୍ଗ ଅଂଶ ଅଟେ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଉପବାସ ଯକୃତକୁ ବିରତି ଦେବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଡିଟକ୍ସଫିକେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ଯକୃତ ଶରୀରର ପ୍ରାଥମିକ ଫିଲ୍ଟରେସନ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏହା ଶରୀରରେ ଥିବା ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରେ ପରିଣତ କରେ। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ରକ୍ତ ପରିଷ୍କାର ହୋଇଥାଏ।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ:
ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ଉପବାସ ଆପଣଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ବଢାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ? ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଆମର ମସ୍ତିଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। କାରଣ ପେଟ ଖାଲି ରହିଥାଏ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହଜମ ହୋଇଯାଏ, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବଢିଯାଏ। ଉପବାସ ଆପଣଙ୍କ ଏକାଗ୍ରତା ଏବଂ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ।
ଉପବାସ ଆମ ଶରୀରକୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ସହାୟତା କରେ। ଉପବାସ ଆମ ଶରୀରରେ ଥିବା ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଧଳା ରକ୍ତ କଣିକା (ଡବ୍ଲୁବିସି) କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, ଯାହା ଶରୀରକୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ।
ରକ୍ତଚାପ କମ କରିଥାଏ:
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଗୋଟିଏ ଦିନ ଉପବାସ ଚର୍ବିକୁ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରେ, ଯାହା ଓଜନ ହ୍ରାସକୁ ଆହୁରି ସହଜ କରିଥାଏ। ଏହା ରକ୍ତଚାପ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ। ଗ୍ରେଲିନ୍ ଏବଂ ଲେପ୍ଟିନ ପରି ହରମୋନ୍ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପଡିଥାଏ, ଯାହା ଭୋକକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ।