ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନାକୁ ଇତିମଧ୍ୟରେ ୧୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହୋଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ପରିକଳ୍ପନାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଯୋଜନା ଦେଶର ଋଣପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି । ୟୁପିଏ ଶାସନ କାଳରେ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ୱଚ୍ଛ ନଥିଲା। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଲୋକଙ୍କୁ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଋଣ ସହଜରେ ମିଳିଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଋଣ ପାଇବାକୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ। କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ଋଣ ପାଇବା ଲାଗି ଅନୌପଚାରିକ ଏବଂ ଶୋଷଣକାରୀ ସାହୁକାରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ। ତେବେ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ପିଏମ୍ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଏହି ଧାରାକୁ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା। ଏହି ଯୋଜନାର ସମାବେଶୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଫଳ ହେବା ଲାଗି ଆବଶ୍ୟକ ଋଣ ପ୍ରଦାନକୁ ସହଜ କରିଥିଲା।
ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୫ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ୩୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ୫୨ କୋଟି ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରି ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଉଦ୍ୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ବିପ୍ଳବ ଆଣିଛି। ଏହି ଯୋଜନାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଏବେ କେବଳ ବଡ଼ ସହର ନୁହେଁ ଛୋଟ ସହର ଓ ଗାଁରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟର ବିକାଶ ହେଉଛି। ପ୍ରଥମ ଥର ଉଦ୍ୟୋଗୀ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳାଇପାରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମାନସିକତାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ଲୋକମାନେ ଏବେ ଚାକିରି ଆଶାୟୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଯୁକ୍ତି ଦାତା ପାଲଟିଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନାରେ ମୋଟ୍ ଚାରିଟି ବର୍ଗରେ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ଶିଶୁ ବର୍ଗରେ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ, କିଶୋର ବର୍ଗରେ ୫୦ ହଜାରରୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ ଏବଂ ତରୁଣ ବର୍ଗରେ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ ବିତରଣ କରାଯାଉଛି । ଏହାଛଡ଼ା ସଫଳତାପୂର୍ବକ ତରୁଣ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିଥିବା ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ ତରୁଣ ପ୍ଲସ୍ ବର୍ଗରେ ୧୦ରୁ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ ମିଳିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି। ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଭାରତର ଉଦ୍ୟୋଗ ପରିଦୃଶ୍ୟକୁ ନୂଆ ଆକାର ଦେଇଛି। ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତୀକରଣ ମଡେଲକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି।
ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ଲାଭକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଛି । ସ୍କଚ୍ ର ମୋଦୀନୋମିକ୍ସ ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ବାର୍ଷିକ ୫.୧୪ କୋଟି ବ୍ୟକ୍ତି-ବର୍ଷ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସେହିପରି ୨୦୧୪ ପରଠାରୁ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା କାରଣରୁ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରୀ ୨.୫୨ କୋଟି ସ୍ଥିର ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ରୋଜଗାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି । ପିଏମ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଅନୌପଚାରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ବ୍ୟବସାୟକୁ ଔପଚାରିକ କରିଛି। ଯୁବବର୍ଗ, ବିଶେଷ କରି ଛୋଟ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଉଦ୍ୟୋଗୀ ହେବାର ମାନସିକତା ବିକଶିତ କରିଛି। କେବଳ ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଋଣ ଯୋଗାଇ ଦେଇଛି ।
ମୁଦ୍ରା ସମର୍ଥିତ ବ୍ୟବସାୟ ଜରିଆରେ ୨୦୧୫-୧୮ ମଧ୍ୟରେ ୧ କୋଟି ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରଥମ ଥର ଋଣଗ୍ରହିତାମାନଙ୍କୁ ଔପଚାରିକ ଋଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟକୁ ଆଣିପାରିଛି। ମୁଦ୍ରା ଋଣର ପ୍ରାୟ ୬୮% ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ବଢ଼ାଇବା ସହିତ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତାରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛି । ଅନେକ ହିତାଧିକାରୀ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନାକୁ ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସହିତ ନୂଆ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିବା କିମ୍ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉନ୍ନତିକରଣ କରିବାରେ ଉପଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦକତାରେ ସୁଧାର ଆଣିଛି। ଏସସି, ଏସଟି ଏବଂ ଓବିସି ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ ୫୦% ମୁଦ୍ରା ଋଣ ମିଳିଥିବାରୁ ସାମାଜିକ ସଶକ୍ତିକରଣରେ ସହାୟତା ମିଳିଛି। ଠିକ୍ ସମୟରେ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରି ହିତାଧିକାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଋଣବିଶ୍ୱସନୀୟତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଛନ୍ତି। କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ମୁଦ୍ରା ଋଣ ସହାୟତାରେ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି। ଆୟ ସୃଜନକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜରିଆରେ ଏହା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବ୍ୟବସାୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା, ପାଣ୍ଠି ଉପଲବ୍ଧ କରିବା, ଲଘୁ ଉଦ୍ୟୋଗର ବିକାଶ, ବନ୍ଧକମୁକ୍ତ ଋଣପ୍ରଦାନ, ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି।
ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଆଣିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟେଟବ୍ୟାଙ୍କର ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି । ଏହି ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୋଜନାରେ ୫୨ କୋଟି ଋଣ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲାଯାଇଛି। ଏହା ଏମଏସଏମଇଗୁଡ଼ିକୁ ଋଣ ଯୋଗାଣ ସହଜ କରିଛି। ୨୦୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏମଏସଏମଇକୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ ୨୭.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ୨୦୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୩୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ଋଣ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଛୋଟ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିଛି। ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।