ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରେନ୍ ଯାତ୍ରା ଏକ ଗଭୀର ମାନବୀୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବହନ କରେ: ବ୍ୟକ୍ତି ସୁରକ୍ଷିତ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଫେରିବ, ଶ୍ରମିକଟିଏ ସୁରକ୍ଷିତ ଘରେ ପହଞ୍ଚିବ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷିତ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବେ। ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ପରିବହନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ରେଳ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହିତ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏହାର ଗତି ଏବଂ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି। ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ସାଲିସ ନକରି କୋଚ୍, ଟ୍ରାକ୍, ଟ୍ରାକ୍ସନ୍ ପାୱାର ଏବଂ ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମ ସମେତ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦକ୍ଷତାକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି।
ରେଳ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସିଥିବା ଏହି ବିପ୍ଳବ ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାବରେ ବିକଶିତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍ ସୁରକ୍ଷା (ଏଟିପି) ସିଷ୍ଟମ କବଚ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି । ଉନ୍ନତ ଏଆଇ-ଭିତ୍ତିକ ମନିଟରିଂ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଉପକରଣ ସହିତ, କବଚ ରେଳବାଇକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି ଯାହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଧିକ ଦୃଢ଼, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଟ୍ରେନ୍ ଦୁର୍ଘଟଣା ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ରେଳ ଦୁର୍ଘଟଣା ୨୦୧୪-୧୫ରେ ୧୩୫ ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୩୧ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ରେ (ନଭେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ୧୧ ହୋଇଛି। ଏହି ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ନିବାରଣ, ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ନିବେଶ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାତ୍ରାର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ନିରନ୍ତର ଆର୍ଥିକ ନିବେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ନିରାପତ୍ତା ଉପରେ ନିୟମିତଭାବେ ବ୍ୟୟବରାଦ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଏଥିଲାଗି ୨୦୧୩-୧୪ରେ ୩୯,୨୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ୨୦୨୨-୨୩ରେ ୮୭,୩୩୬ କୋଟି, ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୧,୦୧,୬୬୨ କୋଟି, ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୧,୧୪,୦୨୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୧,୧୭,୬୯୩ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ସମଗ୍ର ରେଳ ନେଟୱାର୍କରେ ସୁରକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
କବଚ କଣ ?
କବଚ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ବୟଂକ୍ରିୟ ପାରିପାର୍ଶ୍ବିକ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହାକି ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୁର୍ଘଟଣା ନିବାରଣ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଏବଂ ଉପକରଣ ବିଫଳତା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଦାଉରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। ତେଣୁ, ଏହା ଟ୍ରେନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଉପାଦାନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ସିଷ୍ଟମ ଟ୍ରେନ ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ୟାବିନରେ ସିଗନାଲିଂ ସୂଚନାର ସମୟୋଚିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରି ସହାୟତା କରେ, ଯାହାକି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୨୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ବେଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ଗବେଷଣା ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ମାନକ ସଂଗଠନ (ଆରଡିଏସଓ) ଦ୍ୱାରା ଏହି କବଚ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସିଗନାଲ କ୍ରସିଂ, ଅତ୍ୟଧିକ ଗତି ଏବଂ ଧକ୍କାରୁ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହା ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ତର ପ୍ରଦାନ କରି ଭାରତର ଉଚ୍ଚ-ଗତି ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ରେଳ ନେଟୱାର୍କର ପରିଚାଳନାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।
କବଚର ଆବଶ୍ୟକତା
ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଟ୍ରେନ ପରିଚାଳନା ମୁଖ୍ୟତଃ ଟ୍ରାକ-ସାଇଡ୍ ସିଗନାଲିଂ ଏବଂ ମାନୁଆଲ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। ଆଧୁନିକ ଇଣ୍ଟରଲକିଂ ସିଷ୍ଟମ ନିସନ୍ଦେହରେ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଟ୍ରେନ ପରିଚାଳନା ଏବେ ବି ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ଟ୍ରାକ-ସାଇଡ୍ ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ ଗତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖିବାର କ୍ଷମତା ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ମାନବ-ନିର୍ଭରଶୀଳ ସିଷ୍ଟମର ଏକ ସୀମା ଥିଲା। ସିଗନାଲ ଦେଖିନପାରିବା କିମ୍ବା ସିଗନାଲର ଭୁଲ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଗୁରୁତର ବିପଦ ଆଣିଦେଉଥିଲା।
ପାରମ୍ପରିକ ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କ୍ୟାବିନରୁ ଅନୁମତିଯୋଗ୍ୟ ଗତି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୂରତା, ସଠିକ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ ଗ୍ରେଡିଏଣ୍ଟ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପାଇବାରୁ ବାରଣ କରୁଥିଲା। ଟ୍ରାକର ବକ୍ରତା ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ସିଗନାଲ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ପ୍ରାୟତଃ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କି ଉଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବଧାନ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ନେଟୱାର୍କ ଦକ୍ଷତା ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। ପ୍ରାକ ସୂଚନା ବିନା ବ୍ଲକ ସେକ୍ସନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଚାଳନା ବିପଦ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା।
ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ସମେତ ଲାଲ ସିଗନାଲ କ୍ରସିଂ ଘଟଣା (ଏସପିଏଡି), ଉଚ୍ଚ ଗତିରେ କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୟ, ସୀମିତ ପରିସ୍ଥିତିଗତ ସଚେତନତା ଏବଂ କୁହୁଡ଼ି ଏବଂ କମ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ପରିସ୍ଥିତି (ବିଶେଷକରି ଉତ୍ତରଭାରତରେ) ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।
ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନ, ଗତି ଏବଂ ଆଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ନିରନ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଚାଳନାକୁ ରୋକିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ପାଇଁ ଏଟିପି ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକୁ ବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ରାଫିକ ଘନତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପରିଚାଳନା ଗତି ବୃଦ୍ଧି ସହିତ, ସମଗ୍ର ରେଳ ନେଟୱାର୍କରେ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ତାହାର ନିୟୋଜନ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, କବଚକୁ ସୁରକ୍ଷା ଅଖଣ୍ଡତା ସ୍ତର ୪ (ଏସଆଇଏଲ-୪) ରେ ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି। ଏସଆଇଏଲ-୪ ହେଉଛି ରେଳ ସିଗନାଲିଂରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। କବଚ ନିରନ୍ତର ବାସ୍ତବ-ସମୟ ପରିସ୍ଥିତିଗତ ସଚେତନତା ପ୍ରଦାନ କରି ଏହି ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିଥାଏ। ଏହା ସୁରକ୍ଷା ପାରାମିଟରଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କରିଥାଏ। ଟ୍ରାକ-ସାଇଡ୍ ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସହିତ ଅନ୍-ବୋର୍ଡ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସକୁ ଏକୀକୃତ କରି, କବଚ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଟ୍ରେନ ପରିଚାଳନାର ସୁରକ୍ଷା, ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ଦୃଢ଼ତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।
କବଚର ଲାଭ
ଲୋକୋପାଇଲଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜରେ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ କ୍ୟାବିନ ସିଗନାଲିଂ
ମଲଟି-ଭେଣ୍ଡର ଆନ୍ତଃକ୍ରିୟାଶୀଳତା – ଏକକ ଯୋଗାଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ନାହିଁ
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ
କୁହୁଡ଼ି ପାଗରେ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରେ
ଉଚ୍ଚ ଗତିରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ
ଟ୍ରେନ ଗତିବିଧିର ପ୍ରକୃତ-ସମୟ, କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ତଦାରଖ ସକ୍ଷମ କରେ
କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକରେ କବଚ?
ଟ୍ରାକରେ ନିୟୋଜିତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଲ୍ଟ୍ରା ହାଇ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି (ୟୁଏଚଏଫ୍) ରେଡିଓ ଆଣ୍ଟେନା ଏବଂ ରେଡିଓ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ଆଇଡେଣ୍ଟିଫିକେସନ୍ (ଆରଏଫଆଇଡି) ଟ୍ୟାଗ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ବାରା ଟ୍ରାକସାଇଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରି କବଚ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ଟ୍ୟାଗଗୁଡିକ ଟ୍ରେନର ସଠିକ୍ ଅବସ୍ଥିତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେତେବେଳେ କି ଟ୍ରାକ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଥିବା ୟୁନିଟଗୁଡିକ ଷ୍ଟେସନ ଇଣ୍ଟରଲକିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ରୁ ସିଗନାଲ ଦିଗ, ସ୍ୱିଚ୍ ସ୍ଥିତି, ଟ୍ରାକ୍ ରହଣି ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ ଅବସ୍ଥା ସମେତ ଲାଇଭ୍ ଡାଟା ସଂଗ୍ରହ କରେ।
ଏହି ସୂଚନା ବ୍ୟବହାର କରି, ଟ୍ରେନର ସ୍ଥିତି, ଗତି ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ – ଯେପରିକି ଗ୍ରେଡିଏଣ୍ଟ ଏବଂ ଗତି ସୀମା – ସହିତ ଟ୍ରାକସାଇଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଚାଳନା ଅନୁମତି ( ଅର୍ଥାତ୍ ଟ୍ରେନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୂରତା) ଗଣନା କରେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଅନବୋର୍ଡ ସିଲ୍ଡ ୟୁନିଟ୍ କୁ ପଠାଏ। ଅନବୋର୍ଡ ସିଷ୍ଟମ୍ ନିରନ୍ତର ଟ୍ରେନର ଗତି ନିରୀକ୍ଷଣ କରେ, ଲୋକୋପାଇଲଟଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ବ୍ରେକିଂ କର୍ଭ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଯଦି କୌଣସି ଟ୍ରେନ୍ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ପାଖକୁ ଆସେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଗତି ଅତିକ୍ରମ କରେ, କିମ୍ବା ସଠିକ୍ ମାର୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ, ତେବେ ସିଲ୍ଡ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ବ୍ରେକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରେ। ଏହା ଯେକୌଣସି ବିପଦକୁ ଏଡାଏ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଧକ୍କାକୁ ରୋକେ। ବ୍ଲକ ସେକ୍ସନରେ, ଯଦି ଦୁଇଟି ଟ୍ରେନ୍ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ତେବେ ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଉଭୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ।
ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ସମଗ୍ର ନେଟୱାର୍କରେ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଏ। ସେହିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଏବଂ ପ୍ରମାଣୀକରଣ ଯନ୍ତ୍ର ସିଷ୍ଟମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ।
କବଚର ପ୍ରମୁଖ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
କବଚରେ ଥିବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ଘଟଣା ରୋକିଥାଏ, ଚାଳକଙ୍କ ସତର୍କତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ତଥା ସ୍ବୟଂଚାଳିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଓ ରିଅଲ-ଟାଇମ ତଦାରଖ ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳନାଗତ ଶୃଙ୍ଖଳା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି..
ସିଗନାଲ ପାର ହେବା କିମ୍ବା ବିପଦରେ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା
ଗତି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୂରତା, ଗତି ଏବଂ ସିଗନାଲ ସୂଚକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସହିତ କ୍ୟାବ୍ ସିଗନାଲିଂ
ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରକୃତ–ସମୟ ସୂଚନା ଏବଂ ଅପଡେଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବା
କର୍ଭରେ ଗତି ହ୍ରାସକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବରେ ଲାଗୁ କରିବା
ସାରା ରୁଟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଗତି ସୀମା ପାଳନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା
ଅସ୍ଥାୟୀ ଗତି ସୀମା ସହିତ ପାଳନ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପରୀକ୍ଷଣରେ)
ରେଲୱେ କ୍ରସିଂ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ହର୍ଣ୍ଣ ବାଜିବା
ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ଅସାବଧାନତାବଶତଃ ପଛକୁ କିମ୍ବା ଆଗକୁ ଗଡ଼ିବାରୁ ରୋକିଥାଏ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଟ୍ରେନ ଧକ୍କାକୁ ରୋକିଥାଏ
ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବାର୍ତ୍ତା ଜାରି କରିବା
ପରିଚାଳନା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଟ୍ରେନ ଲମ୍ବ ଗଣନା
ସଣ୍ଟିଂ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପାଳନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା
ନେଟୱାର୍କରେ ଟ୍ରେନ ଗତିବିଧିର କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପ୍ରକୃତ–ସମୟ ତଦାରଖ
କବଚର ବିକାଶ
କବଚର ବିକାଶ ଏବଂ ନିୟୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ କରାଯାଇଛି। ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନରେ ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଧାରରେ, ୨୦୧୮-୨୯ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି କମ୍ପାନୀକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ସୁରକ୍ଷା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକାରୀ (ଆଇଏସଏ) ଦ୍ୱାରା ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ସୁରକ୍ଷା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଇଥିଲା। କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୩.୨ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ତିନୋଟି କମ୍ପାନୀକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ, ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ରେ, କବଚକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ ସୁରକ୍ଷା (ଏଟିପି) ସିଷ୍ଟମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ ରେ କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୪.୦ କୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ରେଳ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ଏବଂ ଭାରତର ବିବିଧ ଏବଂ ଭିଡ଼ପୂର୍ଣ୍ଣ ରେଳ ନେଟୱାର୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅପଗ୍ରେଡଗୁଡ଼ିକ ‘କବଚ ୪.୦ କୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଭାରତର ବିବିଧ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ରେଳ ନେଟୱାର୍କରେ ବଡ଼ ପରିମାଣର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହି ସିଷ୍ଟମକୁ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ସୁରକ୍ଷା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି। ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ରେ, ‘କବଚ ୫.୦ ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଉପନଗରୀୟ ବିଭାଗ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମ।
କବଚ ରଣକୌଶଳ ଏବଂ ବିକାଶ
ପ୍ରାୟ ୯୬% ରେଳ ପରିବହନ ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ନେଟୱାର୍କ (ଏଚଡିଏନ) ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ ନେଟୱାର୍କ (ଏଚୟୁଏନ) ରୁଟରେ କରାଯାଏ। ଏହି ଟ୍ରାଫିକର ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବହନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, କବଚ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ରେଳ ବୋର୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଉପାୟରେ କରାଯାଉଛି:
ପ୍ରଥମ ପ୍ରାଥମିକତା: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ-ହାୱଡା ସେକ୍ସନ ସମେତ ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ରୁଟ ଗୁଡିକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବ୍ଲକ ସିଗନାଲିଂ (ଏବିଏସ) ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଟ୍ରାଫିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (ସିଟିସି) ସହିତ ୧୬୦ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା ବେଗରେ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ନିକଟତର ଚାଲେ ଏବଂ ମାନବ ତ୍ରୁଟିର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା: ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ ନେଟୱାର୍କ ରୁଟ୍, ଯେଉଁଠାରେ ଏବିଏସ ଏବଂ ସିଟିସି ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ
ତୃତୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା: ଏବିଏସ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ରୁଟ୍
ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରାଥମିକତା: ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ରୁଟ୍
ମୋଟ ଉପରେ, ‘କବଚ’ ଏବେ ୨୨୦୦ ରୁଟ କିଲୋମିଟରରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ରେଳ ନେଟୱାର୍କରେ ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିରନ୍ତର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରସାରକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (ଏଆଇ) ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା-ଆଧାରିତ ସିଗନାଲିଂ ଏବଂ ଦୂରସଂଚାର ପଦକ୍ଷେପ
ପରିଚାଳନା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବା, ଯୋଗାଯୋଗ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ସୂଚନା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ସମଗ୍ର ରେଳ ନେଟୱାର୍କରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ଦୂରସଂଚାର ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନିୟୋଜିତ କରୁଛି। କବଚ ସହିତ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ରିଅଲ-ଟାଇମ ମନିଟରିଂକୁ ସକ୍ଷମ କରି, ପୂର୍ବାନୁମାନିକ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସତର୍କତା ପ୍ରଦାନ କରି, ମାନୁଆଲ୍ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରି, ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତାକୁ ଉନ୍ନତ କରି, ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ନିବାରଣ ଏବଂ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି ପାରମ୍ପରିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିପୂରକ କରିଥାଏ। ଏସବୁ ଏଆଇ ଭିତ୍ତିକ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଏଆଇ ସକ୍ଷମ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଚିହ୍ନଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଆଇଡିଏସ), ଭିଡିଓ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଭିଏସଏସ୍), ଏଆଇ-ଡ୍ରିଭନ୍ ପ୍ରେଡିକ୍ଟିଭ୍ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଆଣ୍ଡ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ସନ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ରେଡିଓ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍, ଟନେଲ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ସ, ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଫାଇବର୍ କେବଲ୍ (ଓଏଫ୍ସି) ନେଟୱର୍କ, ପ୍ୟାସେଞ୍ଜର୍ ଇନଫର୍ମେସନ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଗାଇଡେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, , ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍/ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟରଲକିଂ, ଭିଜିଲାନ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଡିଭାଇସେସ୍ (ଭିସିଡି), ଡିଜିଟାଲ୍ ଟ୍ରାକ୍ ଆସେଟ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ, ଟ୍ରାକ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରେଲ୍ ହେଲଥ ମନିଟରିଂ ।
ଉପସଂହାର
କବଚ ୪.୦, ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା କବଚ ୫.୦, ଏବଂ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମକୁ ସମନ୍ୱିତ କରି, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏକ ସମସାମୟିକ, ସୁସଙ୍ଗତ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କାମ କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଚାଳନାଗତ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରନ୍ତି, ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି, ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ଉପନଗରୀୟ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉନ୍ନତ କରନ୍ତି। ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦେଶବ୍ୟାପୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ପ୍ରଗତି ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ଥାନୀୟ ନବସୃଜନ ଏବଂ ଜାରି ରହିଥିବା ଉନ୍ନତି ପ୍ରତି ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ଜାରି ରହିବା ସହ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବା ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।