ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ପରଠାରୁ ଭାରତର ତରଳୀକୃତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (ଏଲପିଜି) ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଭାରତ ଏହାର ଏଲପିଜି ଆବଶ୍ୟକତାର ୬୦% ଆମଦାନୀ କରେ। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଯୋଗାଣରେ ବଡ଼ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ପ୍ରତି ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ କରୁଥିଲା, ଯାହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ୧୧ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ କେବଳ ୯.୫ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ନିରନ୍ତର ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ଦେଇ ପରିବହନ କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ ସେ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ, ଭାରତର ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦୂର ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଗାଣ ଅଭାବ ରହିବ।
ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟ:
ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ, ଏକ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଯାହା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପେଟ୍ରୋଲିୟମର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସାଧାରଣତଃ ଗତି କରେ। ଇରାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହିତ, ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ପରିବହନ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଇରାନରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ପ୍ରତିଦିନ ୧୩୦-୧୪୦ ଜାହାଜ ପରିବହନ କରୁଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧୦ ରୁ କମ୍ ହୋଇଛି। ଏହି ଅବରୋଧ ଭାରତ ସମେତ ଅନେକ ଶକ୍ତି ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ତରଳୀକୃତ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (LNG) ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।
ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ
କମୋଡିଟି ମାର୍କେଟ୍ ଆନାଲିଟିକ୍ସ ଫାର୍ମ କେପ୍ଲରର ଜାହାଜ ଟ୍ରାକିଂ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫-୨୬ ପ୍ରଥମ ୧୧ ମାସ – ଫେବୃଆରୀରୁ ଏପ୍ରିଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ ପ୍ରତି ମାସରେ ହାରାହାରି ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଥିଲା। ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ ୧୧ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ ଏହା ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବାଧା ଭାରତକୁ ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଏହି ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପରିବାରକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ LPG ଯୋଗାଣ ସୀମିତ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ଭାରତରେ LPG ସଂଯୋଗ ଥିବା ୩୩ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପରିବାର ଅଛନ୍ତି। ଚାହିଦା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ, ପରିବାର ଦ୍ୱାରା LPG ରିଫିଲ୍ ବୁକ୍ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।