ଭୁବନେଶ୍ଵର: ରାୟଗଡ଼ା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରେଳ ସଂଯୋଗୀକରଣର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିବାକୁ ଯାଉଛି; ୦୧.୦୬.୨୦୨୬ରୁ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବ ସହିତ ନୂତନ କାର୍ଗୋ ଟର୍ମିନାଲ ଓ ପ୍ରାୟ ୨୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଜନା ଏହି ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକ ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବାର ମାର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି।
ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଜ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ଭରପୂର ଉପତ୍ୟକାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଆସିଛି। ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ଅଧୀନରେ ନୂତନ ରାୟଗଡ଼ା ରେଳ ମଣ୍ଡଳ (Rayagada Railway Division) ଗଠନ ଏକ ଐତିହାସିକ ପ୍ରଶାସନିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ, ଯାହା ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବାଣିଜ୍ୟ, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ସୁଯୋଗର ଏକ ଜୀବନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବ।
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ରାୟଗଡ଼ାଠାରେ ମଣ୍ଡଳ ରେଳ ପ୍ରବନ୍ଧକ (DRM)ଙ୍କୁ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିବା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାରୀ, ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ, ସହଜ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ହେବ। ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ସମ୍ବଲପୁର ଯାହା, ଦକ୍ଷିଣ ପାଇଁ ରାୟଗଡ଼ା ସେୟା ହେବ, ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ରେଳ ବିକାଶର ସ୍ନାୟୁ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିବ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନୂଆ ଶକ୍ତି
ନୂତନ ଡିଭିଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅଧିକାରୀ ଓ ରେଳ କର୍ମଚାରୀ ରାୟଗଡ଼ାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ହେବେ। ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହ ଦେବ। ହୋଟେଲ, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ହସ୍ପିଟାଲ, ଦୋକାନ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏଥିରୁ ସିଧାସଳଖ ଲାଭାନ୍ୱିତ ହେବେ। ରେଳ କଲୋନୀ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ନଗର ବିକାଶର ମୂଳ ଆଧାର ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ରାୟଗଡ଼ା ମଧ୍ୟ ସେହି ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଠିକାଦାର, ପରିବହନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଅବ୍ୟବହୃତ ମାଲ ପରିବହନ ସମ୍ଭାବନାର ସଦ୍ବ୍ୟବହାର
ରାୟଗଡ଼ା ଡିଭିଜନର ମାଲ ପରିବହନର ମୂଳ ଆଧାର ହିସାବରେ କିରଣ୍ଡୁଲ – ବଚେଲି ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଲୁହାପଥର ପରିବହନ ଜାରି ରହିବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମୂଲ୍ୟ ସଂଯୋଜିତ ଶିଳ୍ପ ପଦାର୍ଥ ଯଥା ଲୁହା ଓ ଇସ୍ପାତ, ସ୍ଲାଗ୍, ଫ୍ଲାଏ ଆଶ୍, ରେଡ୍ ମଡ୍ ଆଦିର ପରିବହନ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ବକ୍ସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଣ୍ୟ ଭାବେ ରହିବ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨.୬୫ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ଲୋଡିଂରେ ଅବଦାନ ରଖିବ।
ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପରିବହନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ବିଶେଷ କରି MSP କ୍ରୟ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ। ମାଲକାନଗିରି ଓ ନବରଙ୍ଗପୁର ପରି ଜିଲ୍ଲାରେ ନୂତନ ରେଳ ସଂଯୋଗ ହେବା ପରେ ଏହି ପରିବହନ ଆହୁରି ବଢ଼ିବ।
ନୂତନ କାର୍ଗୋ ଟର୍ମିନାଲ ଓ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ
ଭବିଷ୍ୟତର ବିକାଶ ପାଇଁ ରାୟଗଡ଼ା ଡିଭିଜନ ନୂତନ ଗତି ଶକ୍ତି କାର୍ଗୋ ଟର୍ମିନାଲ (GCT) ଏବଂ ବେସରକାରୀ ସାଇଡିଂର ଏକ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବ। ଏଥିରେ ସିଙ୍ଗାପୁରମ୍ଠାରେ ଆଲୁମିନା ସାଇଡିଂ, ଭାନ୍ସିଠାରେ NMDCର ନୂଆ ଓର-ଲୋଡିଂ ସୁବିଧା, ଭେଜା ବଲ୍କ କାର୍ଗୋ ସାଇଡିଂ ଏବଂ ଇସ୍ପାତ ଓ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ମାଲ୍ଲିଭିଡୁ ଶିଳ୍ପ ସାଇଡିଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାସହ ପ୍ରମୁଖ ବେସରକାରୀ ସାଇଡିଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟମାନ ଶିଳ୍ପ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବେ।
ଏହି ଡିଭିଜନ ବିପୁଳ ଅବ୍ୟବହୃତ ମାଲ ପରିବହନ ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବ। ଧାନ, ହଳଦୀ, ଅଦା ଓ ଡାଲି ଜାତୀୟ କୃଷି ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ତେନ୍ତୁଳି, ବାଉଁଶ ଓ ମହୁଲ ଭଳି ବନଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଡ଼କ ପରିବହନ ବଦଳରେ ରେଳ ପରିବହନ ଆଡ଼କୁ ଅଧିକ ମୁହାଁଇବ। ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ବଜାରର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସହିତ କଣ୍ଟେନରାଇଜ୍ଡ୍ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ (Containerised logistics) ଅନ୍ୟ ଏକ ବିକାଶର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହେବ। ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ଖଣିରୁ ଗୋଆଲଡିହ ରେଳ ସଂଯୋଗ ଭଳି ଆଗାମୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଏହି ନୂତନ ପରିବହନକୁ ସାଉଣ୍ଟିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ରାୟଗଡ଼ା ଡିଭିଜନକୁ ଭାରତୀୟ ରେଳ ନେଟୱର୍କରେ ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢୁଥିବା ମାଲ ପରିବହନ କରିଡର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବ।
ଏହି ଡିଭିଜନ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମିଲିୟନ ଟନ୍ (MT)ରୁ ଅଧିକ ମାଲ ପରିବହନ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଏହାର ରୋଜଗାର ସମ୍ଭାବନା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କେତ। ଏହି ଟର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ପରିବହନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। କାର୍ଗୋ ଟର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକ ଶିଳ୍ପ କ୍ଲଷ୍ଟରିଂ, ଯେପରିକି ଗୋଦାମ ଗୃହ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଫର୍ମ, ପ୍ୟାକେଜିଂ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବ। ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏଭଳି ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିଯୁକ୍ତିର ନୂଆ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବ।
୨୦,୦୦୦ କୋଟିର ପ୍ରକଳ୍ପ: ଯାହା ବଦଳାଇଦେବ ମାନଚିତ୍ର
ନୂତନ ଭାବେ ଗଠିତ ଏହି ମଣ୍ଡଳ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୬୦ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ପାଖାପାଖି ୨୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିନିଯୋଗ ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ମଣ୍ଡଳ ଅଧୀନରେ ଥିବା କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ଚାଲୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପ:
. ଜୟପୁର-ମାଲକାନଗିରି ନୂଆ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (୧୩୦ କିମି)
. ଜୟପୁର-ନବରଙ୍ଗପୁର ନୂଆ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (୩୮ କିମି)
. ଜୁନାଗଡ଼-ନବରଙ୍ଗପୁର ନୂଆ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (୧୧୬.୨୧ କିମି)
. ମାଲକାନଗିରି-ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାପୁରମ୍ ଭାୟା ଭଦ୍ରାଚଲମ୍ ନୂଆ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (୧୭୩.୬୧ କିମି)
. ଗୁଣୁପୁର-ଥେରୁବାଲି ନୂଆ ଲାଇନ ପ୍ରକଳ୍ପ (୭୩.୬୨ କିମି)
କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପରିଚାଳନାଗତ ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ:
. କୋଟାଭାଲାସା-କୋରାପୁଟ ଦୋହରୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ (୧୮୯.୨୭୮ କିମି)
. କୋରାପୁଟ-ସିଙ୍ଗାପୁର ରୋଡ୍ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରକଳ୍ପ
. କିରଣ୍ଡୁଲ-ଜଗଦଲପୁର ଏବଂ ଜଗଦଲପୁର-କୋରାପୁଟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଟ୍ରାଫିକ୍ ବାଇପାସ୍ ପାଇଁ ସିଙ୍ଗାପୁର ରୋଡ୍ ଠାରେ ଫ୍ଲାଇଓଭର ପ୍ରକଳ୍ପ, ଗୁଣୁପୁର-ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ସେକ୍ସନର ସୀତାପୁରମ୍, ବଂଶୀଧାରା ଏବଂ କାଶୀନଗର ଅଞ୍ଚଳରେ କ୍ରସିଂ ଷ୍ଟେସନର ବିକାଶ ଏବଂ ସିମିଳିଗୁଡ଼ା-କାରାକାଭାଲାସା ସେକ୍ସନରେ ୟାର୍ଡ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୂତନ ଡିଭିଜନ ଅଧୀନରେ ଗତିଶୀଳ ହେବ।
ଉତ୍ତମ ନିରୀକ୍ଷଣ, ଉତ୍ତମ ପରିଣାମ
ମଣ୍ଡଳ ରେଳ ପ୍ରବନ୍ଧକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଟିକିରିଠାରେ UAIL ସାଇଡିଂ ବିଦ୍ୟୁତକରଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦାମନଯୋଡ଼ି ଠାରେ ନାଲକୋ (NALCO) ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକାଧିକ ସକ୍ରିୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର ବରିଷ୍ଠ ରେଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ହିତଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ମଣ୍ଡଳ ରେଳ ପ୍ରବନ୍ଧକଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଓ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ଆଗେଇ ନେବ।
ଏହି ଡିଭିଜନ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସହ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମଣ୍ଡଳ ରେଳ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ଜଙ୍ଗଲ ମଞ୍ଜୁରୀ ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ ସମସ୍ୟା ଭଳି ତିନୋଟି ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷାକାରୀ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ର
ରାୟଗଡ଼ା, କୋରାପୁଟ, ମାଲକାନଗିରି, ନବରଙ୍ଗପୁର, ଗଜପତି ଓ କନ୍ଧମାଳ ଭଳି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନେ ରାୟଗଡ଼ା ଡିଭିଜନ ଅଧୀନରେ ଆସିବେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବାଧିକ ଆଦିବାସୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ।
ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଭୌଗୋଳିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆର୍ଥିକ ପଛୁଆପଣର କାରଣ ହୋଇରହିଛି। ଏବେ ନୂତନ ରେଳ ଡିଭିଜନ ସେହି ଚିତ୍ରକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ଯାଉଛି।
ଭାରତର ଅନ୍ତର୍ଭାଗର ଆର୍ଥିକ ଭାଗ୍ୟ ଗଠନରେ ରେଳବାଇର ଭୂମିକା ଅପରିସୀମ। ଅନେକ ଶିଳ୍ପ ସହର ରେଳ ଡିଭିଜନ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗଢ଼ିଉଠିଛି। ଏବେ ରାୟଗଡ଼ା ମଧ୍ୟ ସେହି ପରମ୍ପରାରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ନୂତନ ଆର୍ଥିକ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ। ଏଥର ଟ୍ରେନ କେବଳ ଖଣିଜ ନୁହେଁ, ବରଂ ଉନ୍ନତି, ରୋଜଗାର ଓ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ବୋହି ଆଣିବ।