ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଘଟୁଛି। ଆମେରିକୀୟ ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ନାସାର ଏକ ଉପଗ୍ରହ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଉତ୍ତାପ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ କରିଛି। ନାସାର ସେଣ୍ଟିନେଲ-୬ ମାଇକେଲ ଫ୍ରିଲିଚ୍ ଉପଗ୍ରହରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ବିଷୁବରେଖା ନିକଟରେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ସମୁଦ୍ର ତଳେ ବହୁ ପରିମାଣର ଉଷ୍ମ ପାଣି ଜମା ହେଉଛି।
ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର କିଛି ଅଂଶରେ ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତାହାକୁ ଏଲ ନିନୋ କୁହାଯାଏ। ଆମେରିକାର ପାଣିପାଗ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ସଂସ୍ଥା NOAA ଜୁନ୍ ୧୧ ତାରିଖରେ ଏଲ ନିନୋ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଉଷ୍ମ ଜଳ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ପୃଷ୍ଠକୁ ଉଠିବା ସହିତ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ତାପମାତ୍ରା ତଳେ ସଂରକ୍ଷିତ ତାପକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏଲ ନିନୋ ବିଷୟରେ କ’ଣ କୁହନ୍ତି?
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ପରିସ୍ଥିତି ୧୯୯୭ ମସିହା ପରି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏଲ୍ ନିନୋ ସହିତ ସମାନ। ୧୯୯୭ ମସିହାରେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଗଡଜିଲା ଏଲ୍ ନିନୋ କୁହାଯାଏ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏବେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନୂତନ ଏଲ୍ ନିନୋ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ନାସାର ଲ୍ୟାବ ମଧ୍ୟ ସାଟେଲାଇଟ୍ ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରି ସମୁଦ୍ରର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହା ଜୁନ୍ ୮ ତାରିଖର ସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଉଛି। ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଉଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ର ପତନ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଧଳା ସାଧାରଣ ସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚିତ କରେ ଏବଂ ନୀଳ ନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ସୂଚିତ କରେ। ସେହି ଉପଗ୍ରହ ପୂର୍ବରୁ ସମୁଦ୍ର ପାର ଶହ ଶହ ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ଉଷ୍ମ ଜଳର ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ (କେଲଭିନ୍ ତରଙ୍ଗ) ରେକର୍ଡ କରିଛି।
ଭାରତ ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ
ଏହି ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଦେଶରେ ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ରହିବ। ଏହା ଗତ ୧୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଉତ୍ତାପ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ବର୍ଷା ଢାଞ୍ଚାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବ। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଗରମ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି ଏବଂ ଯଦି ମୌସୁମୀ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର।