ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ, ପଶୁପାଳନ ଓ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କୃଷି ଭବନରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ’ ଏବଂ ‘ସମର୍ଥ ପଞ୍ଚାୟତ ପୋର୍ଟାଲ’ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ‘ମଡେଲ ଓଏସଆର (ନିଜସ୍ଵ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ) ନିୟମ’ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ, ‘ପଞ୍ଚାୟତ ଉନ୍ନତି ସୂଚକାଙ୍କ (ପିଏଆଇ)- ବିକଶିତ ଭାରତ ପାଇଁ ତଥ୍ୟ-ଚାଳିତ ପ୍ରଶାସନ’ ଲାଗି ଇ – ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର (ଏନଏଇଜି) ୨୦୨୬ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଟ୍ରଫି ଏବଂ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫେସର ଏସ୍.ପି. ସିଂହ ବାଘେଲ ; ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ ବିବେକ ଭରଦ୍ୱାଜ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ଅବସରରେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ କହିଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସମର୍ଥ ପଞ୍ଚାୟତ ପୋର୍ଟାଲ ଏବଂ ମଡେଲ ଓଏସଆର୍ ନିୟମ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭’ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରଖି ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସଶକ୍ତ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସକ୍ଷମ ଏବଂ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ପଞ୍ଚାୟତ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ବିକାଶମୂଳକ ଯାତ୍ରାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଡିଜିଟାଲ ଉପକରଣ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଶାସନରେ ଉନ୍ନତି ଆସିବ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯିବ। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସୁଯୋଗ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାୟୀ, ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ। ‘ସମର୍ଥ ପଞ୍ଚାୟତ’ ପୋର୍ଟାଲ ସୁଗମ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଦେୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିବା ସହିତ ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜସ୍ୱର ତଦାରଖ ମଧ୍ୟ କରିବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ‘ନିଜସ୍ୱ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ ‘ (ଓଏସଆର)କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ୧୬ତମ ଅର୍ଥ କମିଶନଙ୍କ ସୁପାରିଶ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ। ଶ୍ରୀ ସିଂହ ପିଆରଆଇ ଏବଂ ଆରଏଲବିର ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବା, ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନାଗରିକ – କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶାସନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ, ଯାହା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ବ୍ଲକ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସୁଯୋଗ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ବିକାଶ କରିବା ପାଇଁ ସଶକ୍ତ କରିଥାଏ। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ସହିତ, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାଙ୍କଯୋଗ୍ୟ, ରାଜସ୍ୱ-ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ ଯାହା ସ୍ଥାୟୀ ଓଏସଆର ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଘରୋଇ ସହଭାଗୀତା, କର୍ପୋରେଟ୍ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଅବଦାନ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଜନା ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ସହଜ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ନାବାର୍ଡ ଏବଂ ହୁଡକୋ ସଂସ୍ଥାଗତ ସହଭାଗୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ୫୦ ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନି ବର୍ଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ୧୦୦ ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ସହିତ ମୋଟ ୩୫୦ ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ଚାରି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିକଶିତ କରାଯିବାକୁ ଅଛି। ସର୍ବନିମ୍ନ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଓଏସଆର ଥିବା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଓଏସଆର ଥିବା ବ୍ଲକ ପଞ୍ଚାୟତ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଅତି କମରେ ତିନି ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି, ସେମାନେ ଆବେଦନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ , ବିଶେଷ ବର୍ଗର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୀମା କୋହଳ କରାଯିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦଶଟି ରାଜ୍ୟର ପଞ୍ଚାୟତ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଉଟରିଚ୍ କର୍ମଶାଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି। ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ :
visit: https://egramswaraj.gov.in/atmanibharguidelines.do / Atmanirbhar Panchayat Program
ସମର୍ଥ ପଞ୍ଚାୟତ ପୋର୍ଟାଲ୍
ସମର୍ଥ ପଞ୍ଚାୟତ ପୋର୍ଟାଲ୍ ହେଉଛି ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାରର ଡିଜିଟାଲ୍ ପଦକ୍ଷେପ, ଯାହା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଆଧାରିତ ଓଏସଆର (ନିଜସ୍ୱ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ) ପରିଚାଳନା ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏକ ସମନ୍ୱିତ, ବିନ୍ୟାସଯୋଗ୍ୟ ଜାତୀୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ବିକଶିତ, ସମର୍ଥ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଏସଆର ଜୀବନଚକ୍ର – କରଦାତା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଚାହିଦା ସୃଷ୍ଟି ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନଲାଇନ୍ ଦେୟ ପ୍ରଦାନ, ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ବାସ୍ତବ – ସମୟ ତଦାରଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ । ଏହି ଶୁଭାରମ୍ଭ ୧୬ତମ ଅର୍ଥ କମିଶନର ସୁପାରିଶ ସହିତ ସମନ୍ଵିତ, ଯାହା ପିଆରଆଇ (ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ)/ ଆରଏଲବି (ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା)ର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଓଏସଆରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଛତିଶଗଡ଼ ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ପୋର୍ଟାଲରେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି ; ୫୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କରଦାତା ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, ୯୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଡିମାଣ୍ଡ ନୋଟିସ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ୨୭ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ମିଜୋରାମ, ଆସାମ, ହରିୟାଣା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପାଇଁ କାମ ଚାଲିଛି। ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ଦେଖନ୍ତୁ :
www.samarthpanchayat.gov.in / SAMARTH Panchayat Portal
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ମଡେଲ ଓଏସଆର ନିୟମ
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ, ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଢାଞ୍ଚା ଭାବରେ ମଡେଲ ଓଏସଆର (ନିଜସ୍ଵ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ) ନିୟମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଷୋଡ଼ଶ ଅର୍ଥ କମିଶନଙ୍କ ସୁପାରିଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ମଡେଲ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପତ୍ତି କର, ଉପଭୋକ୍ତା ଦେୟ, ଫି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଣ-କର ରାଜସ୍ୱ ପରି ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜସ୍ୱର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସମାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ମଡେଲ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପ୍ରକୃତିର ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନୀୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଉତ୍ତମ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ସହିତ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ଅଧିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
ଜାତୀୟ ଇ – ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୬ ରେ ସ୍ୱୀକୃତି
୨୦୨୬ ଜୁଲାଇ ୧ ରୁ ୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୟପୁରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୨୯ତମ ଜାତୀୟ ଇ-ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ‘ପଞ୍ଚାୟତ ଅଗ୍ରଗତି ସୂଚକାଙ୍କ’ ସମେତ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ସମ୍ପର୍କିତ ଚାରୋଟି ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ଇ-ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ୨୦୨୬ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ରୌପ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ତଥ୍ୟ-ଆଧାରିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ କ୍ଷେତ୍ରର ବୃଦ୍ଧିପାଉଥିବା ନେତୃତ୍ଵକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।