ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:UPI ପେମେଣ୍ଟକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟରେ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ Merchant Discount Rate ବା MDR ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଏହି ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିରୋଧ କରି କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ଅକ୍ଟୋବର ୨ରେ ‘ନୋ UPI ଡେ’ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନ କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ପେମେଣ୍ଟ ନନେବା ଏବଂ ଦୋକାନରେ ଥିବା UPI QR କୋଡ୍ କିମ୍ବା ବୋର୍ଡକୁ କଳା କପଡ଼ରେ ଢାଙ୍କିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି।
ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ Person-to-Merchant ବା P2M UPI ଲେନଦେନରେ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ରାଶି ଉପରେ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ MDR ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ଚାର୍ଜର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ପ୍ରତି ଲେନଦେନରେ ₹୩୦୦ ରହିବ। ତେବେ ଏହି MDR ସିଧାସଳଖ ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ ଆଦାୟ କରାଯିବା ନୁହେଁ; ଏହା ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ସହ ଜଡ଼ିତ ଚାର୍ଜ।
ସବୁ UPI ପେମେଣ୍ଟରେ ଲାଗିବ କି ଚାର୍ଜ?
ନୂଆ ନିୟମର ଅର୍ଥ ସମସ୍ତ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଚାର୍ଜ ଲାଗିବା ନୁହେଁ। Person-to-Person ବା P2P ପେମେଣ୍ଟ ମାଗଣା ରହିବ। ସେହିପରି ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ। ସରକାରୀ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୯୬ ପ୍ରତିଶତ P2M UPI ଲେନଦେନ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ।
ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେଲେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପେମେଣ୍ଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟର ଡିଜିଟାଲ ଲେନଦେନ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି।
ସରକାର ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ UPI ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଭାବେ ଚାଲୁ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ମଡେଲ ଆବଶ୍ୟକ। UPIର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଠକେଇ ରୋକିବା ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ଲଗାତାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି। ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହି ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଣାଯାଇଛି ବୋଲି ସରକାର କହିଛି।
ଭାରତ ବାହାରେ ବି ଲାଗିବ UPI MDR?
UPI MDRକୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, UPI ଯେଉଁ ୧୧ଟି ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର UPI MDR ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିସର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରକୁ ବଢ଼ିବ।
କେଉଁ ୧୧ ଦେଶରେ ଲାଗିବ ନୂଆ ନିୟମ?
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ UPI MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା UAE, ଫ୍ରାନ୍ସ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଭୁଟାନ, ନେପାଳ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମରିସସ୍, କତାର, କାମ୍ବୋଡିଆ, ଗ୍ରୀସ୍ ଏବଂ ମାଳଦ୍ୱୀପ ଭଳି ଦେଶରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟକୁ ଆବରଣ କରିବ।
ବିଦେଶରେ UPI ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକ, ଛାତ୍ର କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ ଫି’ ଭାବେ ଲାଗୁ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି MDR ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଦେଶୀ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ ବୋଲି ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ର ଡେଡଲାଇନ୍ ବଦଳିବ କି?
ବର୍ତ୍ତମାନର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ର ଡେଡଲାଇନ୍ ବଢ଼ାଇବାର ଯୋଜନା ନାହିଁ। ତେଣୁ ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ବ୍ୟବସାୟୀ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ଥିବା ବେଳେ ଅକ୍ଟୋବର ୨ର ‘ନୋ UPI ଡେ’ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରହିଛି।
UPI ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ହୋଇଥିବାରୁ MDRରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଉଭୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାକୁ ନେଇ ସରକାର, ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ମଧ୍ୟରେ ଆହୁରି ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।