ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନସ୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଷଦ (NCSM)ର ଏକ ଅଙ୍ଗ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର, ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ନାଟକ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା “ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ”। ଏହା ଅଧୀନରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ, ଅନ୍ତର୍-ନକ୍ଷତ୍ରୀୟ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ମହାସାଗରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଭଳି ସମସାମୟିକ ବିଷୟକୁ ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଷଦ (NCSM)ର ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ବିଜ୍ଞାନ ନାଟକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତିଭା, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ସମ୍ଭାଷଣ କୌଶଳକୁ ଚିହ୍ନଟ, ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ଓ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସମର୍ପିତ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ନାଟକ, ଅଭିନୟ ଓ ସଂଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଜ୍ଞାନର ଜଟିଳ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଢଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ସହିତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋଭାବ, ସୃଜନଶୀଳତା, ମନନଶୀଳ ଚିନ୍ତନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯୋଗାଯୋଗ ଦକ୍ଷତାର ବିକାଶ କରିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଏହି ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, କୋରାପୁଟ, ଗଞ୍ଜାମ, ବାଲେଶ୍ୱର ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରୁ ମୋଟ ପାଞ୍ଚଟି ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିବା ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ, ସମସାମୟିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଉପବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା:
୧. କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା: ବନ୍ଧୁ, ଉପକରଣ କିମ୍ବା ବିପଦ? ୨. ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ: ଭବିଷ୍ୟତର ପଥ ୩. ଅନ୍ତର୍-ନକ୍ଷତ୍ରୀୟ ବାସସ୍ଥାନ ୪. ମହାସାଗରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର – ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ
ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିବହନର ଭବିଷ୍ୟତ, ପୃଥିବୀ ବାହାରେ ମାନବ ବାସସ୍ଥାନର ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବେଶର ସଂରକ୍ଷଣ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନ୍ତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନର ବ୍ୟବହାରିକ ପ୍ରୟୋଗ ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଓ ତାଲିମ ପରିଷଦ (SCERT), ଓଡ଼ିଶାର ସହଯୋଗରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଏବଂ SCERT, ଓଡ଼ିଶାର ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଶ୍ରୀମତୀ ଲିପିକା ସାହୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଅଭିଭାଷଣରେ ବିଜ୍ଞାନକୁ ସୃଜନଶୀଳ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଉପାୟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ନାଟକର ଭୂମିକା ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋଭାବ ବିକାଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।
ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର, ଭୁବନେଶ୍ୱରର କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ କପିଳ ଜୈନ ମଧ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ନାଟକ ଭଳି ସୃଜନଶୀଳ ମାଧ୍ୟମ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ବୁଝିବା, ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଓ ନିଜର ଧାରଣାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସହାୟତା କରେ। ଏହା ବିଜ୍ଞାନକୁ ଶ୍ରେଣୀକକ୍ଷରୁ ବାହାରକୁ ଆଣି ସମାଜ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ବିଚାର କରି ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର PM Shri High School, REC Campus, Rourkela ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ “ସମୁଦ୍ରର ବେଦନା” ନାଟକ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବାବେଳେ, ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଦହମୁଣ୍ଡା ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ “UBUNTU” ନାଟକ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲା।
ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିବା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଦଳ “ସମୁଦ୍ରର ବେଦନା” ନାଟକ ସହିତ ୨୬ ଓ ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ କୋଲକାତାସ୍ଥିତ ବିର୍ଲା ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକାଲ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ (BITM)ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଜୋନାଲ୍ ସ୍ତରୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ନାଟକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବ।
ପରିଶେଷରେ, ବିଜେତା ଓ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ନିମନ୍ତେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଓ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯୁବ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଧାରଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା, ସୃଜନଶୀଳ ଚିନ୍ତନର ବିକାଶ କରିବା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋଭାବ, ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ଚିନ୍ତନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଯୋଗାଯୋଗ ଦକ୍ଷତାର ବିକାଶ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିଆସୁଛି।