ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ପାର୍ବଣ ଋତୁ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ସୁନା ଓ ରୂପାର ଚାହିଦାକୁ ନେଇ ବଜାରରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଆସନ୍ତା ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୬,୫୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ରୂପା ଆମଦାନି ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦେଶର ରୂପା ବଜାର, ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ଦର ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆର୍ଥିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ରୂପା ଉପଭୋକ୍ତା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଦେଶର ମୋଟ ରୂପା ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଆମଦାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ। ଅଳଙ୍କାର ନିର୍ମାଣ, ପୂଜାପାର୍ବଣ, ଉପହାର ଓ ନିବେଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୂପାର ବ୍ୟବହାର ରହିଛି।
ବିଶେଷକରି ଧନତେରସ୍, ଦୀପାବଳି ଓ ବିବାହ ଋତୁରେ ରୂପା କିଣିବା ପ୍ରତି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବଜାରରେ ରୂପାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଯୋଗାଣ ନ ରହିଲେ ଦର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଆମଦାନି ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବଜାରରେ ରୂପାର ଉପଲବ୍ଧତା ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ରୂପା ଆମଦାନି ପାଇଁ ଏତେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଅନୁମତି ଦିଆଯିବାକୁ ନେଇ ବଜାରର କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ସମ୍ପ୍ରତି ରୂପା ଦରରେ ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଥିବାରୁ ବଜାରରେ କିଣାକିଣି ଓ ନିବେଶକଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ତେବେ ରୂପାର ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବା ମାତ୍ରେ ଚାହିଦା ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କମିଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପାର୍ବଣ ଋତୁରେ ଗହଣା, ଉପହାର ଓ ପାରମ୍ପରିକ କ୍ରୟ ପାଇଁ ରୂପାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ଆମଦାନି ପରିମାଣ, ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ଦର ମିଶି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରୂପା ବଜାରର ଗତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
ଏହି ଆମଦାନି ଅନୁମତି ପଛରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ରହିଛି। ମେ ମାସର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସରକାର ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରକାରର ରୂପା ଆମଦାନି ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲେ। ପରେ ଜୁନ୍ ମାସରେ ରୂପା ଶସ୍ୟ ଓ ପାଉଡର ଆମଦାନି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଅନୁମତିକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରାଯାଇଥିଲା।
ସୁନା ଓ ରୂପା ଭଳି ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁର ଆମଦାନି ଦେଶର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ଚାପ ପକାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆମଦାନି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଚାପ କମାଇବା ଏବଂ ଟଙ୍କାର ସ୍ଥିରତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉପରେ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି।
୬,୫୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ରୂପା ଆମଦାନି ହେଲେ ଦେଶରେ ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିପାରେ। ସାଧାରଣତଃ ଚାହିଦା ଅପେକ୍ଷା ଯୋଗାଣ ଅଧିକ ହେଲେ ଦର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ରୂପାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦର, ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ, ଆମଦାନି ଖର୍ଚ୍ଚ, ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ଚାହିଦା ଏବଂ ପାର୍ବଣ କିଣାକିଣି ମଧ୍ୟ ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।
ତେଣୁ ଆମଦାନି ଅନୁମତି ମିଳିବା ମାତ୍ରେ ରୂପା ଦର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କମିବ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଅଧିକ ରୂପା ବଜାରକୁ କେବେ ଆସୁଛି ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଚାହିଦା କେତେ ରହୁଛି, ତାହା ଉପରେ ଦରର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗତି ନିର୍ଭର କରିବ।
ପାର୍ବଣ ଋତୁରେ ରୂପା କିଣିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଖବର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆମଦାନି ବଢ଼ିଲେ ବଜାରରେ ଯୋଗାଣ ସୁଧୁରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଖୁଚୁରା ବଜାରରେ ଦର ତୁରନ୍ତ କମିବା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ। ରୂପା କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଦୈନିକ ବଜାର ଦର, ଶୁଦ୍ଧତା, ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଓ ଜିଏସ୍ଟି ସମେତ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।
ସାରକଥା, ରୂପା ଆମଦାନିକୁ ମିଳିଥିବା ଏହି ଅନୁମତି ଏକପଟେ ପାର୍ବଣ ଋତୁର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ରୂପା ଦର ଓ ଆମଦାନି ନୀତି ଉପରେ କିପରି ପଡ଼ୁଛି, ତାହା ଉପରେ ବଜାରର ନଜର ରହିବ।