ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବାଇକ୍ ହେଉ କି ସ୍କୁଟର, ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ଚଳାଇବା ସମୟରେ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଏହା କେବଳ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ। ତେବେ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାଳକଙ୍କ ଚାଲାଣ କଟିପାରେ। ହେଲମେଟ୍ର ଗୁଣବତ୍ତା, ଚିନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ଓ ନିୟମ ପାଳନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଭୁଲ୍ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ରାସ୍ତାକୁ ବାହାରିବା ପୂର୍ବରୁ ହେଲମେଟ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ ଜାଣି ରଖିବା ଜରୁରୀ।
ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ବି କାହିଁକି କଟିପାରେ ଚାଲାଣ?
୧. ଚିନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ବାନ୍ଧି ନଥିଲେ
ଅନେକ ଚାଳକ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ବାନ୍ଧନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୁଲ୍। ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ଖୋଲା ଥିଲେ ହେଲମେଟ୍ ମୁଣ୍ଡରୁ ଖସିଯାଇପାରେ। ତେଣୁ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବା ପରେ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ।
୨. ISI ଚିହ୍ନ ନଥିବା ହେଲମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର
ବଜାରରେ ମିଳୁଥିବା ସମସ୍ତ ହେଲମେଟ୍ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେଲମେଟ୍ କିଣିବା ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ମାନକ ବ୍ୟୁରୋ (BIS)ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ISI ଚିହ୍ନ ଥିବା ହେଲମେଟ୍ ବାଛନ୍ତୁ। କେବଳ ମୁଣ୍ଡରେ ହେଲମେଟ୍ ଥିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ଏହା ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
୩. ଭୁଲ୍ ଆକାରର ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବା
ଅତ୍ୟଧିକ ଢିଲା ହେଲମେଟ୍ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ଖସିଯାଇପାରେ। ସେହିପରି ଅତ୍ୟଧିକ ଟାଇଟ୍ ହେଲମେଟ୍ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ନିଜ ମୁଣ୍ଡର ଆକାର ଅନୁଯାୟୀ ହେଲମେଟ୍ ବାଛିବା ସହ ଏହା ଠିକ୍ ଭାବେ ଫିଟ୍ ହେଉଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
୪. ହେଲମେଟ୍ ଠିକ୍ ଭାବେ ପିନ୍ଧି ନଥିଲେ
ହେଲମେଟ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ନପିନ୍ଧିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷମତା କମିଯାଏ। ଏହା କପାଳକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଭଳି ଭାବେ ଫିଟ୍ ହେବା ଦରକାର। ହେଲମେଟ୍ ସହଜରେ ଆଗକୁ କିମ୍ବା ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଥିଲେ ଏହାର ଫିଟିଂ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ହେଲମେଟ୍ ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଲେ କେତେ ଜରିମାନା?
ମୋଟର ଯାନ ଆଇନର ଧାରା ୧୨୯ ଅନୁଯାୟୀ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲମେଟ୍ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଧାରା ୧୯୪ଡି ଅନୁଯାୟୀ, ହେଲମେଟ୍ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ସାଧାରଣତଃ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ହୋଇପାରେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଅନ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅନୁଯାୟୀ ଅତିରିକ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଜରିମାନା ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ପାଇଁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପରିବହନ ବିଭାଗର ନିୟମ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ବାଇକ୍ ଚଳାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ୪ଟି କଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ
ISI ଚିହ୍ନ ଥିବା ମାନକ ହେଲମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ହେଲମେଟ୍ର ଚିନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ଭଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ।
ମୁଣ୍ଡର ଆକାର ଅନୁଯାୟୀ ହେଲମେଟ୍ ବାଛନ୍ତୁ।
ହେଲମେଟ୍ରେ ଫାଟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷତି ଥିଲେ ଏହାକୁ ବଦଳାନ୍ତୁ।
କେବଳ ଚାଲାଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ନୁହେଁ, ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ
ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଚାଲାଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ନୁହେଁ। ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଗୁରୁତର ଆଘାତର ଆଶଙ୍କା କମାଇବାରେ ଏହା ସହାୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ ବାଇକ୍ କିମ୍ବା ସ୍କୁଟର ଚଳାଇବା ସମୟରେ ନିଜ ସହ ପଛରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ନିୟମ ମାନନ୍ତୁ, ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତୁ।