ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଧାରା ୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ସମ୍ପର୍କୀତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଆଜି ସରକାର ବହୁତ ଖୁସି ହେବେ। ଏକ ଡଜନରୁ ଅଧିକ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ ଏପରି କିଛି କହିଛନ୍ତି ଯାହା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବୁଝାଏ। ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ କଶ୍ମୀରର କିଛି ବିରୋଧୀ ଦଳ ଓ ନେତା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଡିୱାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ କହିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୫ଏ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଛି। “ରାଜ୍ୟ ସରକାରରେ ସୁଯୋଗର ସମାନତା, ରୋଜଗାର ଏବଂ ଜମି କିଣିବାର ଅଧିକାର – ଏସବୁ ଏହି ଧାରାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକଙ୍କଠାରୁ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯାଇଛି। କାରଣ (ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର) ବାସିନ୍ଦାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ଥିଲା ଏବଂ ଅଣ-ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ସମ୍ବିଧାନଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଥିବା ଏକ ଦସ୍ତାବିଜ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଧାରା-୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରବାସୀ ସରକାରଙ୍କ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭ ପାଉନାହାନ୍ତି ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଥିବାରୁ ଦେଶର ବାକି ଲୋକମାନେ ମୌଳିକ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଧାରା ୩୫ଏ ଲୋକଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେଇଛି।
ଶୁଣାଣିର ୧୧ତମ ଦିନରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି
ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରୁ ଧାରା-୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦକୁ ଚାଲେଞ୍ଜ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକାଧିକ ପିଟିସନ୍ ଦାଖଲ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଉପରେ ଶୁଣାଣିର ୧୧ତମ ଦିନରେ ଗତକାଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରୁ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ଆସିଥିଲା। ସରକାର ୨୦୧୯ ଅଗଷ୍ଟରେ ଧାରା ୩୭୦ ସହିତ ଧାରା ୩୫ଏକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲେ। ଧାରା ୩୫-ଏ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ବିଧାନସଭାକୁ ‘ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା’ଙ୍କୁ ସଂଜ୍ଞା ଦେବା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି, ଅସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ବସତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ଓ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୨୦୧୯ରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରୁ ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିବା ଧାରା ୩୫-ଏ ଦେଶର ବାକି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ନାଗରିକଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେଇଛି ବୋଲି ସୋମବାର ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କହିଛନ୍ତି।
ଧାରା ୩୫-ଏରେ କ’ଣ ତ୍ରୁଟି ଥିଲା ?
ଧାରା ୩୫-ଏ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ବିଧାନସଭାକୁ ରାଜ୍ୟର ‘ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା’ ସଂଜ୍ଞା ଦେବାପାଇଁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ମିଳିଛି।
୧୯୫୪ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଆଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ସମ୍ବିଧାନରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୫୬ମସିହାରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ସ୍ଥାୟୀ ନାଗରିକତ୍ୱର ସଂଜ୍ଞା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଜଣେ ସ୍ଥାୟୀ ନାଗରିକ ୧୯୫୪ ମସିହା ମେ ୧୪ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟର ନାଗରିକ ଥିଲେ ଏବଂ ଆଇନଗତଭାବେ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି କିଣିଛନ୍ତି।
ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ୧୦ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ୧୯୪୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ପହିଲା ପରେ ରାଜ୍ୟଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୁନର୍ବାସ ଅନୁମତି ନେଇ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଛନ୍ତି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରୁଥିଲା ତାହା ହେଲା ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟର ‘ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା’ର ସଂଜ୍ଞାରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଅଧିକାର ବିଧାନସଭାର ଥିଲା। ଏହା ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତାରେ ସଂଶୋଧନ କରିପାରିଥାନ୍ତା।
ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କୁ ଯେମିତି ସେଠାରେ ସରକାରୀ ଚାକିରି ମିଳିବ, ସେହିଭଳି ଧାରା ୩୫-ଏ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଦେଇଛି ବୋଲି ସରକାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ। ଲୋକେ ସେଠାରେ ଜମି କିଣିପାରିବେ। ଏହା ଦେଶର ବାକି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିନାହିଁ କି? ଧାରା ୧୯ରେ ଜଣେ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ରହିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ବାକି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିବା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଓ ସମାଜବାଦ ଶବ୍ଦ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ କି ବୋଲି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୪୨ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ‘ସମାଜବାଦୀ’ ଏବଂ ‘ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ’ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଏପରିକି ‘ସଚ୍ଚୋଟତା’ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା, ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନ ଥିଲା, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ରହିଛି।
ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଧାରା ୩୫ଏର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦଶନ୍ଧି ଧରି କାମ କରୁଥିବା ସଫେଇ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଭଳି ଲୋକଙ୍କୁ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଭଳି ସମାନ ଅଧିକାର ନାହିଁ। ୨୦୧୯ରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଚ୍ଛେଦ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭେଦଭାବ ଜାରି ରହିଥିଲା।