ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତି ଆଠ ଜଣରେ ଜଣେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ମାନସିକ ବ୍ୟାଧିରେ ପୀଡିତ। ଏହି କାରଣରୁ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜେନେଭାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ 79ତମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମାବେଶରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କିପରି କରିବେ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା।
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ସୂଚିତ କରୁଛି ଯେ ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ବିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଯୁବପିଢ଼ି ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି। ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହାର ଅଧିକ, ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଅବସାଦ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅବହେଳିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ସରକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ମୋଟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜେଟର ହାରାହାରି ମାତ୍ର ଦୁଇ ପ୍ରତିଶତ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରନ୍ତି।
ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି କ’ଣ ଏବଂ ଏହାର କେତେ ପ୍ରକାର ଅଛି?
ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି ହେଉଛି ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା, ଆଚରଣ ଏବଂ ଅନୁଭବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି ଅଛି। ଏଥିରେ ଡିପ୍ରେସନ, ବାଇପୋଲାର ବ୍ୟାଧି, ଚିନ୍ତା, ସାମାଜିକ ଭୟ, PTSD, ସ୍କିଜୋଫ୍ରେନିଆ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟାଧି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ଚିନ୍ତା କରେ, ଅନୁଭବ କରେ ଏବଂ ଆଚରଣ କରେ ତାହା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। WHO ଏବଂ DSM-5 ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଡିପ୍ରେସନ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ମାନସିକ ରୋଗ ପାଲଟିଛି।
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାରେ ମାନସିକ ବିକାରର ସର୍ବାଧିକ ହାର ୧୫.୬ ପ୍ରତିଶତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ଏହା ପରେ ୟୁରୋପରେ ୧୪.୨ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ୧୩.୨ ପ୍ରତିଶତ। COVID-19 ମହାମାରୀ ପରେ, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ହଠାତ୍ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ବିଶେଷକରି ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଡିପ୍ରେସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ। ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ହେଲ୍ଥ ମେଟ୍ରିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଇଭୋଲୁସନର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିପ୍ରେସନ ଏବଂ ଚିନ୍ତା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅକ୍ଷମତାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟର ସବୁଠାରୁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୭୪୦,୦୦୦ ଲୋକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି 43 ସେକେଣ୍ଡରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି। 15 ରୁ 29 ବର୍ଷ ବୟସର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମୃତ୍ୟୁର ତୃତୀୟ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ପାଲଟିଛି। WHO ଅନୁଯାୟୀ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ପ୍ରାୟତଃ ଡିପ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଚିନ୍ତା ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଚରଣ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଚିନ୍ତା ମାମଲା ରହିଛି, ଯେତେବେଳେ ସିରିଆ ଡିପ୍ରେସନ୍ ମାମଲା ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷରେ ଅଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ଏହାକୁ କିପରି ରୋକିବେ
ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ
ପ୍ରତିଦିନ 7-8 ଘଣ୍ଟା ଭଲ ନିଦ ନିଅନ୍ତୁ, ଶାରୀରିକ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ରୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ଚାପ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନକୁ ଆପଣଙ୍କ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାରେ ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହିତ ଖୋଲାଖୋଲି କଥା ହୁଅନ୍ତୁ
ଯଦି ଆପଣ ଏକାକୀ କିମ୍ବା ହତାଶ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ପରିବାର କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଚାପି ରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଭାବନାକୁ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।
ବୃତ୍ତିଗତ ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ଦ୍ୱିଧା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଯଦି ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ହତାଶାର ଲକ୍ଷଣ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଲୁଚାଇବା କିମ୍ବା ଅଣଦେଖା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ତୁରନ୍ତ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।