ଆମ ଶରୀରରେ ବୃକକ୍ (କିଡନୀ) ଏମିତି ଏକ ଅଙ୍ଗ, ଯାହା ଦିନରାତି ବିନା ବିରତିରେ କାମ କରିଥାଏ। ରକ୍ତରୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଫିଲ୍ଟର କରିବା, ଶରୀରରେ ତରଳର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା, ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ହାଡ଼କୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କିଡନୀ କରିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି, କିଡନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା କମିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶରୀର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଏ ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ କ୍ରନିକ୍ କିଡନୀ ଡିଜିଜ୍ (CKD)କୁ ‘ନୀରବ ଘାତକ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବିଶ୍ୱରେ ବଢ଼ୁଛି କିଡନୀ ରୋଗର ଭୟ
ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଚିକିତ୍ସା ପତ୍ରିକା The Lancetରେ ପ୍ରକାଶିତ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୭୮୮ରୁ ୮୪୪ ମିଲିୟନ୍ ବୟସ୍କ ଲୋକ କ୍ରନିକ୍ କିଡନୀ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ। ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଆଶଙ୍କା, ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ରୋଗ ବିଶ୍ୱରେ ମୃତ୍ୟୁର ପଞ୍ଚମ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ମଧୁମେହ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ସ୍ଥୂଳତା, ହୃଦରୋଗ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଏବଂ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ କିଡନୀ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
କାହିଁକି ଜରୁରୀ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟ?
କିଡନୀ ରୋଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଏହା ନୀରବରେ ଶରୀରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ରୋଗୀ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ରୋଗ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ବିଶେଷକରି eGFR ଓ ଆଲବୁମିନୁରିଆ ପରୀକ୍ଷା, ରୋଗକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ଶରୀର ଦେଉଛି କି ଏହି ସତର୍କ ସଙ୍କେତ?
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲକ୍ଷଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ସଙ୍କେତକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—
- ହାତ, ପାଦ କିମ୍ବା ଆଖି ଚାରିପାଖରେ ଲଗାତାର ଫୁଲା
- ପରିସ୍ରାର ପରିମାଣ କିମ୍ବା ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ଫେଣିଆ ପରିସ୍ରା
- ଅତ୍ୟଧିକ ଥକ୍କାପଣ ଓ ଦୁର୍ବଳତା
- ଭୋକ କମିଯିବା
- ପାଟିରେ ଧାତୁ ଭଳି ସ୍ୱାଦ ଅନୁଭବ ହେବା
- ରାତିରେ ବାରମ୍ବାର ମାଂସପେଶୀ ଟାଣି ହେବା
ଏଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ।
ଜୀବନଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଉଛି ବିପଦ
ପୋଷଣ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁଣ, ଚିନି, ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଚର୍ବି ଏବଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରୋଟିନ୍ ଖାଦ୍ୟ କିଡନୀ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପକାଇଥାଏ। ସେହିପରି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ନ ପିଇବା, ଧୂମପାନ ଓ ଅଳ୍ପ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ କିଡନୀ ସମସ୍ୟାର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇଥାଏ।
ଚିକିତ୍ସାରେ ଆସୁଛି ନୂଆ ଆଶା
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ପିଢ଼ିର କିଛି ଔଷଧ କିଡନୀ ରୋଗର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଧୀର କରିବାରେ ସକାରାତ୍ମକ ଫଳ ଦେଖାଉଛି। ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କିଡନୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉନାହାନ୍ତି, ବରଂ ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରନ୍ତି।
ସଚେତନତା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁରକ୍ଷା
କ୍ରନିକ୍ କିଡନୀ ରୋଗ ଏକ ନୀରବ ବିପଦ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ କଲେ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ତେଣୁ ଶରୀରର ଛୋଟ ଛୋଟ ସଙ୍କେତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ। କାରଣ, ସୁସ୍ଥ କିଡନୀ ହିଁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନର ଭିତ୍ତି।