ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଆଉ ପୂର୍ବ ପରି ନାହିଁ। ଆଜି ଭାରତ କେବଳ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ କରୁଥିବା ଦେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ରପ୍ତାନିକାରୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ରପ୍ତାନି ଆଉ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିକଶିତ ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟ ଭାରତଠାରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ କମିଟି ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିସାରିଛି।
ପ୍ରକୃତରେ ଭାରତ 114ଟି ରାଫେଲ୍ 4.5-ପ୍ଲସ୍ ପିଢ଼ିର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ 3.25 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ମେଗା ଚୁକ୍ତି। ଏହାକୁ ଭାରତର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ ଇତିହାସରେ ସମ୍ଭବତଃ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ କ୍ୟାବିନେଟ କମିଟି ଏହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅନୁମୋଦନ ଦେବ। ଏହା ପରେ ବୈଷୟିକ ଦିଗ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହେବ।
ଫ୍ରାନ୍ସ ପିନାକା ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି
ପିନାକା ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ନଜର ରଖିଛି। ଏହା ଭାରତର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମଲ୍ଟି-ବ୍ୟାରେଲ୍ ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚର୍ ସିଷ୍ଟମ, ଯାହା ଏହାର ଶ୍ରେଣୀର ପ୍ରମୁଖ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରେ। ଏହା ଆମେରିକୀୟ HIMARS ଏବଂ ରୁଷିଆନ୍ ଟୋର୍ନାଡୋ S ସହିତ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପିନାକା ସମ୍ପର୍କରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
ଯଦି ଏହି ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହେବ। ଫ୍ରାନ୍ସ ଏକ ବିକଶିତ ଦେଶ, ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବଜାରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ଏବଂ ନାଟୋର ସଦସ୍ୟ। ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ବିଶ୍ୱାସ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୀକୃତି ହେବ।
ଆଲୋଚନା କେତେ ଦୂର ପହଞ୍ଚିଛି
ସମ୍ପ୍ରତି ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଫରାସୀ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ପିନାକା ସିଷ୍ଟମର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ଲଞ୍ଚର୍ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଛି। ଫ୍ରାନ୍ସ ତାର ସେନାର ପୁରୁଣା M270 ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହା ନିଜର ନୂତନ ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ସମୟ ଲାଗିବ। ତେଣୁ, ପିନାକାକୁ ତୁରନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ପିନାକାର ଏକ ଉନ୍ନତ ସଂସ୍କରଣର ସଫଳତାର ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି।
ପିନାକାର ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ
ପିନାକା ଏକ ସୁଲଭ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ପ୍ରଣାଳୀ। ଏହା ପ୍ରାୟ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ସେନା ସହିତ ସେବାରେ ରହିଛି ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହା କାର୍ଗିଲ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାର କ୍ଷମତା ପ୍ରମାଣ କରିଛି। ଆର୍ମେନିଆ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତଠାରୁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ କିଣିସାରିଛି। ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ସଂସ୍କରଣ 75 ରୁ 90 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିପାରିବ। ପିନାକା ଏମକେ 3 ର ରେଞ୍ଜ 120 ରୁ 130 କିଲୋମିଟର। ପିନାକା ଏମକେ 4 ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ ଚାଲିଛି, ଯାହାର ରେଞ୍ଜ 300 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ।
ମୂଲ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏକ ପିନାକା ପ୍ରଣାଳୀର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 2.3 କୋଟି ଟଙ୍କା ଅଟେ, ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରଣାଳୀର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 19.5 କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଆଠ ଗୁଣ ମୂଲ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ। DRDO ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ବିକଶିତ କରିଛି ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ଉପାଦାନ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ।
ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ
ପିନାକାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଦ୍ରୁତ ଗୁଳିଚାଳନା କ୍ଷମତା।
ଏହା ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
ଗୋଟିଏ ଲଞ୍ଚର୍ 44 ସେକେଣ୍ଡରେ 12ଟି ରକେଟ୍ ଫାୟାର କରିପାରିବ।
ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ଛଅଟି ଲଞ୍ଚର୍ ଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଗୋଟିଏ ମିନିଟରେ 72ଟି ରକେଟ୍ ଫାୟାର କରିପାରିବ।
ଏହା ଏକ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ।
ଏହାର ବହୁ-ଦିଗୀୟ ଫାୟାରିଂ କ୍ଷମତା ଅଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲଞ୍ଚର୍ ଏକକାଳୀନ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ରକେଟ୍ ଫାୟାର କରିପାରିବ।
ଏହା ସମତଳ, ମରୁଭୂମି ଏବଂ ପର୍ବତ ସମେତ ସମସ୍ତ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
ଏହା ସୁଟ୍-ଏଣ୍ଡ-ସ୍କୁଟ୍ କ୍ଷମତା ସହିତ ସଜ୍ଜିତ, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇବା ପରେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଏହାର ସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ।
ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର କରିଥାଏ।
ଏହାର ଚାରୋଟି ଅପରେସନ୍ ମୋଡ୍ ଅଛି: ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ, ଷ୍ଟାଣ୍ଡ-ଏକନ୍, ରିମୋଟ୍ ଏବଂ ମାନୁଆଲ୍।
ପିନାକା କ’ଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ?
ସାମରିକ ଉପକରଣରେ ଯେକୌଣସି ସିଷ୍ଟମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରିବା କଷ୍ଟକର। ଏହା ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ରଣନୀତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତଥାପି, ଏହାର ମୂଲ୍ୟ, ଫାୟାରିଂ କ୍ଷମତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀତା ଯୋଗୁଁ, ପିନାକାକୁ ଏହାର ବର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହାକୁ ମଲ୍ଟି-ବ୍ୟାରେଲ୍ ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମର ବିଶ୍ୱ ରାଙ୍କିଂରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚଟି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆମେରିକୀୟ ସିଷ୍ଟମର ପରିସର 300 ରୁ 499 କିଲୋମିଟର ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ରୁଷିଆ ସିଷ୍ଟମର ପରିସର 120 ରୁ 200 କିଲୋମିଟର। ପିନାକାର ପରିସର ବର୍ତ୍ତମାନ କମ୍, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦ୍ରୁତ ଫାୟାର କ୍ଷମତା ଏହାକୁ ଅନନ୍ୟ କରିଥାଏ। HIMARS 45 ସେକେଣ୍ଡରେ ଛଅଟି ରକେଟ୍ ଫାୟାର କରିପାରେ, ପିନାକା 44 ସେକେଣ୍ଡରେ 12ଟି ରକେଟ୍ ଫାୟାର କରିପାରିବ। ଏହାର ଫାୟାର ପାୱାର ସହିତ ଏହା ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିପାରିବ।