ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରନ ଆଜିଠୁ ତିନି ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଭାରତ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଫେବୃଆରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ କ୍ରୟ ପାଇଁ ମେଗା ଡିଲ୍ ମଧ୍ୟ ମୋହର କରିପାରେ। ଏହି ରାଫେଲଗୁଡ଼ିକ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
୧୧୪ଟି ରାଫେଲ କିଣିବା ପାଇଁ ଭାରତ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବ। ଏହାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସାମରିକ ଚୁକ୍ତି ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ନିକଟରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ମଧ୍ୟ ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ୪୨ଟି ରାଫେଲ ଜେଟ୍ କିଣିଥିଲା। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ପ୍ରାବୋଓ ସୁବିୟାନ୍ତଙ୍କ ତତ୍କାଳୀନ ସରକାର ଫରାସୀ ଏରୋସ୍ପେସ୍ କମ୍ପାନୀ ଡାସଲ୍ଟ ଆଭିଏସନ୍ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା।
ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ୮.୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ତଥା ପ୍ରାୟ ୬୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ୪୨ଟି ରାଫେଲ କିଣିଥିଲା। ସେହି ଅନୁସାରେ, ଗୋଟିଏ ରାଫେଲର ମୂଲ୍ୟ ୧,୭୪୭ କୋଟି ଟଙ୍କା। ଭାରତ ଏହି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିପାରେ ଏବଂ ଏହା ଆଧାରରେ ଗୋଟିଏ ରାଫେଲ ବିମାନ ଭାରତକୁ ୨,୮୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବ। ଏହା ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ ଯେ, କାହିଁକି ଭାରତକୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ମହଙ୍ଗାରେ ରାଫେଲ ବିମାନ ବିକ୍ରୟ କରୁଛି? କାହିଁକି ଭାରତ ୧,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗାରେ ଭାରତ ରାଫେଲ ବିମାନ କିଣୁଛି?
ସତ୍ୟତା କ’ଣ?
ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଯେ, ଭାରତ ଗୋଟିଏ ରାଫେଲ ବିମାନ ପାଇଁ ୨,୮୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଦେଉଛି। କାରଣ, ବିମାନ ସହିତ ଏହା ମେଟିୟୋର ଏବଂ ସ୍କେଲ୍ପ ଭଳି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ହାମର ଭଳି ସଠିକ୍-ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବୋମା, ତାଲିମ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ସ୍ପେୟାର ପାର୍ଟସ୍ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ ସିମୁଲେଟର ମଧ୍ୟ କ୍ରୟ କରୁଛି। ଏହା ରାଫେଲ ବିମାନର ସମଗ୍ର ଜୀବନଚକ୍ର ମୂଲ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରେ, ଯାହା ଭାରତ ପାଇଁ ବିମାନକୁ ଶସ୍ତା କରିଥାଏ।
ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ହେବ ରାଫେଲ ବିମାନ
ଭାରତ ୨୦୧୬ ରେ ୩୬ ଟି ରାଫେଲ କିଣିଥିଲା, ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷ ରାଫେଲର ନୌସେନା ଭ୍ୟାରିଏଣ୍ଟ କିଣାଯାଇଥିଲା। ତଦନୁସାରେ, ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ୩୬ ଟି ରାଫେଲ ଏବଂ ନୌସେନା ପାଖରେ ବିମାନ ବାହକ INS ବିକ୍ରାନ୍ତ ପାଇଁ ୨୬ ଟି ରାଫେଲ ଅଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଏଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାରଣ ଏଥର ଭାରତର ନାଗପୁରରେ ଥିବା ଡାସଲ୍ଟ ରିଲାଏନ୍ସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (DRAL) ରେ ୯୬ ଟି ରାଫେଲ୍ ତିଆରି କରିପାରିବ, ଯେତେବେଳେ ୧୮ ଟି ରାଫେଲ୍ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ତିଆରି କରାଯିବ। ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେବାରେ ଥିବା ରାଫେଲ୍ ମଧ୍ୟ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ୨୦୩୦ ଏବଂ ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ମୋଟ ରାଫେଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ୧୭୬ ରେ ପହଞ୍ଚିବ।
ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟକ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ନଥିବାରୁ ଭାରତ ଏତେ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, କେବଳ ୨୯ ଟି ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ୍ ଥିବାବେଳେ ଆଉ ୪୨ ଟି ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ୍ ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ୍ ରେ ୧୬-୧୮ ଟି ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଥାଏ।