ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବାସମତୀ ଚାଉଳକୁ ନେଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ବଜାରରେ ସେମାନଙ୍କର ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତ ବାସମତୀ ଚାଉଳର ସର୍ବବୃହତ ଉତ୍ପାଦକ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶ, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ୟୁଏଇ, ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ, ଇରାକ, କୁୱେତ, କତାର, ଓମାନ, ୟୁକେ ଏବଂ ୟୁରୋପ ଭଳି ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହାର ବଜାର ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ୟୁଏଇ ସୁପରମାର୍କେଟରେ ୧୧୨୧ ବାସମତୀ ଚାଉଳର ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟତଃ ଚାଉଳର ଲମ୍ବକୁ ହାଇଲାଇଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ଜିରାଫର ଏକ ନିକଟତମ ଫଟୋ ରହିଥାଏ। ଦାୱତ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ ଭଳି ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଦୋକାନରେ ମିଳିଥାଏ।
୧୧୨୧ ବାସମତୀ ଚାଉଳ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଜୟ ପାଲ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା। ଏହି କିସମର ଚାଉଳ ଭାରତ ପାଇଁ ଆୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୨୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରେ। ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତା ହେଉଛନ୍ତି ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ ଏବଂ ଇରାକ। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ବଜାର ହେଉଛି UAE, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଇରାନ।
ଚାଉଳ ଯୋଗାଣ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କଲା ପାକିସ୍ତାନ
ଇରାନ-ଆମେରିକା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଛି। ଏହା ଉଭୟ ଦେଶର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତଠାରୁ ବଜାର ଦଖଲ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସୁଯୋଗର ଉପଯୋଗ କରିପାରିବ କି ନାହିଁ? ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଟିକସ ଫେରସ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରି କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଟନ୍ ୭୫୦ ଡଲାର କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ ତେବେ ୯% ଟିକସ ଫେରସ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
କମ ମୂଲ୍ୟର ଚାଉଳ ଉପରେ ୩% ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୋଜନା ବଡ ଲାଭ ଦେଖାଇ ନାହିଁ। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଫେବୃଆରୀରେ ପାକିସ୍ତାନର ଚାଉଳ ରପ୍ତାନି ୩୫% ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ପରିମାଣ ଉଭୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରପ୍ତାନିକାରୀ କିଏ?:
ଭାରତ ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶ ହୋଇ ରହିଛି। ଭାରତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ବାସୁମତୀ ଚାଉଳ ରପ୍ତାନି କରିଥାଏ। କେବଳ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ରେ ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୪.୭ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଚାଉଳ ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷିକ କୋଟି କୋଟି ଡଲାର ରାଜସ୍ୱ ମିଳିଥିଲା। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରି କିଛି ବଜାରରେ ଭାରତ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଏହାର ବୃହତ ଉତ୍ପାଦନ, ମଜବୁତ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବାଣିଜ୍ୟ ନେଟୱାର୍କରେ ରହିଛି। ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ, କୁଏତ, କତର ଏବଂ ଓମାନ ଭଳି ଦେଶରେ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ଉପସ୍ଥିତି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ କମ ମୂଲ୍ୟରେ ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ କରି ଲାଭ ପାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବରେ ଭାରତ ବାସୁମତୀ ବଜାରରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିକ୍ରୟ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।