ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା (NSA) ଅଜିତ ଡୋଭାଲଙ୍କ ଚୀନ ଗସ୍ତକୁ ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଡୋଭାଲ ମଙ୍ଗଳବାର (ଅଗଷ୍ଟ ୨୫) ଚୀନରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ୱାଙ୍ଗ ୟିଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ। ବୈଠକ ସମୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LAC) ସହିତ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ସୀମା ବିବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଗମ୍ଭୀର ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଆଗାମୀ BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତର କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧିସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା।
ବୈଠକରେ ଡୋଭାଲ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ସାମାନ୍ୟ ସ୍ଥିତି ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସିଧାସଳଖ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି। ବେଜିଂରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ କହିଛି ଯେ, “ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଚାଲିଥିବା ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଗତି ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସଙ୍ଗତ।”
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା?
ସୀମା ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ନେଇ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମତଭେଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଡୋଭାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଆଜି ଆମେ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସକୁ କିପରି ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ମଜବୁତ କରାଯାଇପାରିବ ସେ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିଛୁ।”
ଚୀନ୍ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ଦକ୍ଷିଣ ତିବ୍ଦତର ଅଂଶ ବୋଲି ଦାବି କରୁଛି। ଡୋଭାଲ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ-ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ନାଥୁ ଲା ଦେଇ କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରାର ସଫଳ ଆୟୋଜନ ଏବଂ ତିନୋଟି ଘାଟି ଦେଇ ପାରମ୍ପରିକ ସୀମା ବାଣିଜ୍ୟ ପୁନଃଆରମ୍ଭ କରିବା ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେଇଛି।”
ଡୋଭାଲଙ୍କ ସହ ବୈଠକ ବିଷୟରେ ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କ’ଣ କହିଛନ୍ତି?
ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛି ଯେ, ୱାଙ୍ଗ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସକାରାତ୍ମକ ଆଲୋଚନା କରିବା, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସହଯୋଗକୁ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଭାବରେ ରଖିବା ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସ୍ଥିର ବିକାଶ ପାଇଁ ସକାରାତ୍ମକ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।
ୱାଙ୍ଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ସାଧାରଣ ସ୍ୱାର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିବା ଏବଂ ସୀମା ବିବାଦକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବା। ଏହା କେବଳ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବ ନାହିଁ ବରଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂତନ ଗତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ।”