ଭୁବନେଶ୍ୱର: ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ ହାତକୁ ଆସିଲା। ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ନଜର ଅଟକିଗଲା—କ୍ରିଏଟିନିନ୍। ଏହା ଟିକେ ବଢ଼ିଗଲେ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ—‘କିଡନୀ ଖରାପ ହୋଇଗଲା କି?’ ଆଉ କେହି କେହି କ୍ରିଏଟିନିନ୍କୁ ଶରୀରରେ ଜମା ହେଉଥିବା ବିଷ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କ୍ରିଏଟିନିନ୍ର କାହାଣୀ ଏତିକି ସରଳ ନୁହେଁ।
କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ହେଉଛି ମାଂସପେଶୀର ସାଧାରଣ ବିପାକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଅପଚୟ ପଦାର୍ଥ। ସୁସ୍ଥ କିଡନୀ ରକ୍ତରୁ ଏହାକୁ ଛାଣି ପରିସ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ବାହାର କରିଥାଏ। ତେଣୁ କିଡନୀର ଫିଲ୍ଟରିଂ କ୍ଷମତା କମିଲେ ରକ୍ତରେ କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ବଢ଼ିପାରେ।
ଅର୍ଥାତ୍, କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ବଢ଼ିବା ନିଜେ କୌଣସି ରୋଗର ନାମ ନୁହେଁ। ଏହା କିଡନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ। ତେବେ ଗୋଟିଏ ରିପୋର୍ଟ ଦେଖି ନିଜେ ନିଜେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
କାହିଁକି ବଢ଼େ କ୍ରିଏଟିନିନ୍?
କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ବଢ଼ିବା ପଛରେ ଅନେକ କାରଣ ରହିପାରେ। କିଡନୀ ରୋଗ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଡିହାଇଡ୍ରେସନ୍, ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଓ ମଧୁମେହ ମଧ୍ୟ କିଡନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
ଶରୀରରେ ପାଣିର ଅଭାବ ହେଲେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଓ କିଡନୀର ଫିଲ୍ଟରିଂ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଫଳରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ବଢ଼ିଥିବା ଦେଖାଯାଇପାରେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଅତ୍ୟଧିକ ମାଂସାହାର, ଭାରୀ ବ୍ୟାୟାମ, ମାଂସପେଶୀ ଅଧିକ ଥିବା ଏବଂ କ୍ରିଏଟିନ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ୍ ଭଳି କିଛି କାରକ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତର କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ମାପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ରିପୋର୍ଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିକିତ୍ସା ଇତିହାସ ସହ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
କିଛି ଔଷଧ, ବିଶେଷକରି କେତେକ ଯନ୍ତ୍ରଣାନାଶକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧର ଅନୁଚିତ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ କିଡନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ତେଣୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଔଷଧ ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଭଲ।
କିଡନୀ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାକୁ କ’ଣ କରିବେ?
କିଡନୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା ଜରୁରୀ। ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ପରିମାଣର ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। କିଡନୀ କିମ୍ବା ହୃଦ୍ରୋଗ ଥିଲେ ପାଣିର ପରିମାଣ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଖାଦ୍ୟରେ ତାଜା ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ସାମିଲ କରନ୍ତୁ। ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁଣ, ପ୍ରୋସେସ୍ଡ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସକୁ କମାଇବା କିଡନୀ ସମେତ ସମଗ୍ର ଶରୀର ପାଇଁ ଭଲ।
ମଧୁମେହ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ହେଉଛି କିଡନୀ ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର। ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ଲଡ୍ ସୁଗାର ଓ ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଡାକ୍ତର ଦେଇଥିବା ଔଷଧ ନିୟମିତ ନିଅନ୍ତୁ।
ଜିମ୍ରେ ଭାରୀ ବ୍ୟାୟାମ କରୁଥିଲେ କିମ୍ବା କ୍ରିଏଟିନ୍/ପ୍ରୋଟିନ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ୍ ନେଉଥିଲେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅଧିକ ମାତ୍ରା ନନେଇ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ୍ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
କ୍ରିଏଟିନିନ୍ର କେଉଁ ସ୍ତର ଚିନ୍ତାର କାରଣ?
କ୍ରିଏଟିନିନ୍ର ‘ସାଧାରଣ’ ସୀମା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକା ନୁହେଁ। ବୟସ, ଲିଙ୍ଗ, ମାଂସପେଶୀର ପରିମାଣ, ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ଔଷଧ ଏବଂ ଲାବରେଟୋରିର ରେଫରେନ୍ସ ରେଞ୍ଜ ଅନୁସାରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବଦଳିପାରେ।
ସେଥିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ମୂଲ୍ୟ ଦେଖି କିଡନୀ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ଡାକ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ eGFR, ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଡନୀ ଫଙ୍କସନ୍ ଟେଷ୍ଟ ସହ ରିପୋର୍ଟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିପାରନ୍ତି।
ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଯଦି କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଢ଼ୁଛି ଏବଂ ସହିତ ପରିସ୍ରାର ପରିମାଣ କମିଯିବା, ଗୋଡ଼ କିମ୍ବା ମୁହଁ ଫୁଲିବା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ କଷ୍ଟ, ଲଗାତାର ବାନ୍ତି, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଅସୁସ୍ଥତା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।
କ୍ରିଏଟିନିନ୍ ବଢ଼ିଛି ବୋଲି ଭୟଭୀତ ହେବା ଯେତିକି ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ସେତିକି ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ରିପୋର୍ଟର ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖିବା ହିଁ କିଡନୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୁଝିବାର ଠିକ୍ ଉପାୟ।