ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାରା ବିଶ୍ୱ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାକୁ ଏକ ଡେଟା ଆଲଗୋରିଦିମ ବା ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ବଳ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ଏଥିରେ ମାନବିକ ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ନୈତିକତାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ଦେଖୁଛି। ଭାରତର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏଆଇ ଉପଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ମୋଡ଼ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଆଧାର କରି ଭାରତ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ସଭ୍ୟତାଗତ ଆକାଂକ୍ଷା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି।
ଫେବୃଆରୀ ୧୯ ତାରିଖରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଅଭିଭାଷଣ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏଆଇ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରଖିଲେ ତାହା ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି। ସେ କହିଥିଲେ, ଏଆଇ କେବଳ ଡାଟା ଏବଂ ଆଲଗୋରିଦମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ବଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବୀୟ ଆକାଂକ୍ଷା, ନୈତିକତା ଏବଂ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ଏକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ। ସେ ଏହି ମାନବ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ MANAV (ମାନବ) ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲା। ‘ମାନବ’ ଏକ ଏପରି ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେଉଁଠାରେ ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଅଗ୍ରଗତି କରେ। ଏହି ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ରହିଛି: ନୈତିକ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା , ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଶାସନ, ଜାତୀୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ସୁଗମ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏଆଇ, ଏବଂ ବୈଧ ତଥା ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
ଫେବୃଆରୀ ୧୬ ରୁ ୨୦ ତାରିଖ ଯାଏଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ଠାରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତାର ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ବୈଷୟିକ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଥିଲା। ଏହି ଆଲୋଚନା ଏକ ସାଧାରଣ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି, ଯାହର ମୂଳରେ ରହିଛି ମାନବିକତା।
ସମୁଦାୟ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏକ-ଷଷ୍ଠାଂଶ ଯୁବକ ଭାରତରେ ରହନ୍ତି। ଏହିକ୍ରମରେ ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଯୁବ ଗୋଷ୍ଠୀ ବହୁଳ ରାଷ୍ଟ୍ର। ଏହା ସହ ସବୁଠାରୁ ଗତିଶୀଳ ବୈଷୟିକ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ। ଏଣୁ ଭାରତ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ଉଭୟ ସ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗ୍ରହଣକାରୀ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥିତି କେବଳ ବ୍ୟାପକତା ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ଆଲୋଚନାକୁ ରୂପ ଦେବାରେ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଭାରତର ‘ମାନବ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ କେବଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଯାଇଥିବା କୌଣସି ଏକ ଧାରଣା ନୁହେଁ; ବରଂ, ଏହା ହେଉଛି ସମନ୍ୱିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷା, ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଶାସନ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ପରିଣାମରେ ପରିଣତ କରେ। ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜନହିତ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଭାରତର ଏଆଇ ରଣନୀତି ଉଭୟ ଭବିଷ୍ୟତବାଦୀ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଅଟେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପଛରେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ସାଂସ୍ଥାନିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ରହିଛି।
‘ମାନବ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ପ୍ରଥମ ସ୍ତମ୍ଭ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ ଯେ, ଏଆଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୈତିକ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏଆଇର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିରପେକ୍ଷତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ମାନବୀୟ ତଦାରଖକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ନୀତି ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଭାରତ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁଛି, ଯାହା ଶ୍ରେଣୀଗୃହରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସମଗ୍ର ସମାଜ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି।
ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଏବଂ ଏଆଇ ସାକ୍ଷରତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷା ସ୍ତରରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟେସନାଲ୍ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଏଆଇ ଧାରଣାକୁ ସମନ୍ୱିତ କରେ। ଏହା ତଥ୍ୟ-ଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ନୈତିକ ଏଆଇ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ପରିଚିତ କରାଇବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ, ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିବା ବୈଷୟିକ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହ ଉଦ୍ଭାବନର ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ନୈତିକତା ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏଆଇ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ଗିନିଜ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରେକର୍ଡସ ) ଟାଇଟଲ୍ ହାସଲ କରି ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଏଆଇ ସମ୍ପୃକ୍ତିରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଏକ ଅସାଧାରଣ ୨୫୦,୯୪୬ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନୈତିକ ଏଆଇ କୁ ଏକ ନୀତିଗତ ନିୟମରୁ ଏକ ସାମୂହିକ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାରେ ପରିଣତ କରିଛି।
‘ମାନବ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଶାସନ। ଯାହା ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିୟମ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ତଦାରଖ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ। ଏହା ପୁନର୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ଏଆଇ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଦୃଢ଼ ତଦାରଖ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସାଂସ୍ଥାନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ମୂଳରେ ରହିଛି ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନ୍, ଯାହା ୧୦,୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟୟ ଅଟକଳରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି। ଏହା କେବଳ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍, ଡାଟା, କୌଶଳ ବିକାଶ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ କ୍ଷମତାକୁ ସଶକ୍ତ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଆରମ୍ଭରୁ ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ଏଆଇ ପ୍ରଣାଳୀର ଦାୟିତ୍ୱବାନ ବିକାଶ, ନିୟୋଜନ ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ମାନକଗୁଡ଼ିକୁ ସାଂସ୍ଥାନିକ ରୂପ ଦେଇ, ଏହି ମିଶନ୍ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ ଏବଂ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ତଦାରଖ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
ଏହାର ପରିପୂରକ ଭାବରେ ଭାରତର ଏଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଗାଇଡଲାଇନ ରହିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ, ସମାନତା, ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଜନ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥାପନ କରେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିୟାମକ ସଂରଚନା ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଭାରତରେ ଏଆଇ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟାଯୋଗ୍ୟ, ଆଇନଗତ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ତଥା ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୀତି ସହିତ ସମାନ ରହିବ।
ଜାତୀୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ‘ମାନବ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ତୃତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ଗଠନ କରେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଏଆଇ- ପରିଚାଳିତ ବିଶ୍ୱରେ, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଭୌଗଳିକ ସୀମା ବାହାରକୁ ଯାଇ ଡାଟା, ଆଲଗୋରିଦମ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଡାଟାସେଟ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା, ଘରୋଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟ୍ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଏଆଇ ମଡେଲ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଇଣ୍ଡିଆ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନ, ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଡାଟା ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଫ୍ରେମୱର୍କ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚରରେ ନିବେଶ ପରି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ବିନା ବୈଷୟିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଚିପ୍ସ, କ୍ଲାଉଡ୍ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ଘରୋଇ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ କରି ଭାରତ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି ଯେ ଏହାର ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସହଯୋଗୀ ହେବା ସହ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ରହିବ, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଯୁଗରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ।
‘ମାନବ’ର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି ସୁଗମ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏଆଇ। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଗୁଣକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, କିଛି ସୀମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଏକାଧିକାର ନୁହେଁ।
ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା, କୃଷି ଏବଂ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଆଇ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏବଂ ଶସ୍ତାରେ ବିସ୍ତାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ମେଘରାଜ ଜିଆଇ କ୍ଲାଉଡ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟ ପୋର୍ଟାଲ ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ଟେନ୍ସର ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ୍ ସମେତ ଅଂଶୀଦାରିତ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରୁଛି, ଯାହା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, ଗବେଷକ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ବାଧାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରୁଛି।
ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ କୋଷ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡାଟାସେଟ୍ ଏବଂ ଏଆଇ ମଡେଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏଆଇ ଡାଟା ଲାବ ନେଟଓ୍ୱର୍କ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟିଙ୍ଗ ମିଶନ ସାରା ଦେଶରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କୌଶଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ଦକ୍ଷତା ସମ୍ପନ୍ନ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରୁଛି। ସାମୂହିକ ଭାବେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଭାରତରେ ଏଆଇ ଉଦ୍ଭାବନ ବ୍ୟାପକ, ସୁଲଭ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିବ।
‘ମାନବ’ର ପଞ୍ଚମ ସ୍ତମ୍ଭ ବିଶ୍ୱାସ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବୈଧତାକୁ ଏଆଇ ନିୟୋଜନର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଆଇ ପ୍ରଣାଳୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚଯୋଗ୍ୟ, ଆଇନଗତ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେବା ଉଚିତ, ବିଶେଷ କରି ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଡିପ୍ଫେକ୍ ଏବଂ ସିନ୍ଥେଟିକ ମିଡିଆ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆ ନୈତିକତା ସଂହିତା) ସଂଶୋଧନ ନିୟମ, ୨୦୨୬ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସିନ୍ଥେଟିକ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଯାହା ଡିଜିଟାଲ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱକୁ ମଜବୁତ କରେ।
କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ତରରେ, ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନର ‘ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଏଆଇ’ ସ୍ତମ୍ଭ ପକ୍ଷପାତ ହ୍ରାସ, ଗୋପନୀୟତା ରକ୍ଷାକାରୀ ସିଷ୍ଟମ ଡିଜାଇନ୍, ଆଲଗୋରିଦମ ଅଡିଟିଂ ଟୁଲ୍ସ ଏବଂ ବିପଦ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଢାଞ୍ଚା ଉପରେ ଆଧାରିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଏହି ସୁରକ୍ଷା କବଚଗୁଡ଼ିକ ନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମାନଦଣ୍ଡରେ ପରିଣତ କରେ, ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଏଆଇ ଉଦ୍ଭାବନ ବିଶ୍ୱସନୀୟ, ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବରେ ଉପକାରୀ ହୋଇ ରହିବ।
‘ମାନବ’ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ କେବଳ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିନାହାଁନ୍ତି; ସେ ବିଶ୍ୱ ଆଗରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ସଭ୍ୟତାଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଉଦ୍ଭାବନ ସହିତ ନୈତିକତା, ଶାସନ ସହିତ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ସହିତ ମୁକ୍ତତା, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ସହିତ ବ୍ୟାପକତା ଏବଂ ବୈଧତା ସହିତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସମନ୍ୱିତ କରି ଭାରତ ଏକ ଏପରି ଏଆଇ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନ କରୁଛି ଯାହା କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବିକତାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ନେଇଯିବ।