ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମଏମଡିଆର ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଲାଭ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବଡ଼ବିଲର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ, ଯୋଡା-ବାମେବାରୀ ରାସ୍ତାର ଟିପର ଡ୍ରାଇଭର, ସୁଭଦ୍ରା କିସ୍ତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା କୋରାପୁଟର ଆଦିବାସୀ ମହିଳା, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ରେ ପକ୍କା ଘର ତିଆରି କରୁଥିବା ରାଜମିସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ ନଗର କ୍ଲଷ୍ଟରରେ ନିଯୁକ୍ତି ଖୋଜୁଥିବା ଯାଜପୁରର ଯୁବ ସ୍ନାତକଙ୍କୁ ଏହି ସଂଶୋଧନର ଲାଭ ମିଳିବ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଜସ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇବ ନାହିଁ। ଏନଡିଏ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଖଣି କ୍ଷେତ୍ର ସଂସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିଲାମ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ରାଜସ୍ୱ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଏହା ମାତ୍ର ୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଏହି ସଂଶୋଧନ ମୁଖ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବ ନାହିଁ। ରୟାଲ୍ଟି, ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ୍ ଏବଂ ଡିଏମଏଫ ଏବେ ବି ଜାରି ରହିଛି। ମୋଟ ଖଣି ରାଜସ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୯୦% ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳୁଛି। ଏହି ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦୁଝର ଛାତ୍ରାବାସ, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ପାଇପ୍-ଜଳ ଯୋଗାଣ ଯୋଜନା କିମ୍ବା ସୁଭଦ୍ରା କିସ୍ତି ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଦେଉଥିବା କୌଣସି ଅନୁଦାନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେବ ନାହିଁ। ତେବେ ହଁ, ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ, ତା’ ଉପରେ ଖୋଲା ଏବଂ ପିଛିଲା ଭାବେ ଆଦାୟ ହେଉଥିବା ଶୁଳ୍କ ଉଚ୍ଛେଦ ହେବ। ପୂର୍ବାନୁମାନ ଯୋଗ୍ୟତା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିକାଶ ନୀତି। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜସ୍ୱ ଢାଞ୍ଚା, ନିଯୁକ୍ତି ଆଧାର ଏବଂ ନିମ୍ନମୁଖୀ ଶିଳ୍ପ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ରଣନୀତି।
ଏହି ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ଲୁହାପଥର ଉପରେ ମିଳୁଥିବା ୧୫% ରୟାଲଟିର କୌଣସି କ୍ଷତି ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ଏହା ଶତପ୍ରତିଶତ ମିଳିବ। ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ପରି ଶତପ୍ରତିଶତ ମିଳିବ। ଜିଲ୍ଲା ଖଣିଜ ପାଣ୍ଠି (ଡିଏମଏଫ), ଏନଏମଇଟି ଯୋଗଦାନ, ବାଲି, ମୋରମ, ଗ୍ରାଭେଲ୍ ଭଳି ୫୦ଟି ଲଘୁ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟର ହେବ। ଖଣିଜ କାରବାର ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ଏଥିରେ ଅର୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ବିନିଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ନିବେଶକମାନେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ଅସୀମିତ ଟିକସ ତୁଳନାରେ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଉଚିତ୍ ଟିକସକୁ ସହଜରେ ସ୍ୱୀକାର କରିପାରନ୍ତି। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଖଣି ଖନନ ଉପରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବୀ ଟିକସ ଲାଗୁ ହେଲେ ସରକାରଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ହେବ ବୋଲି କୌଣସି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନାହିଁ। କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ନାମମାତ୍ର ନିବେଶ ବା ମାର୍ଜିନାଲ ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏଥିସହିତ ଖଣି ଖନନରେ ନିବେଶ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟତା, ପାରଦର୍ଶିତା ଏବଂ ଅନୁମାନ ଲଗାଇବାର କ୍ଷମତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
“ଉତ୍ପାଦନ-ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି-ରାଜସ୍ୱ-ସମାଜ” ପ୍ରଭାବ: ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ନିୟମ → କମ୍ ନିୟାମକ ବିପଦ → ଅଧିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ନିବେଶ → ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତା → ଅଧିକ ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦନ → ଅଧିକ ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ନିବେଶ → ଏକ ବୃହତ ରୟାଲ୍ଟି/ପ୍ରିମିୟମ୍/ଡିଏମ୍ଏଫ୍/ଜିଏସଟି ଆଧାର → ଅଧିକ ସ୍ଥିର ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ।
ଆଦିବାସୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଫସି ରହିଥିବା ଖଣିଜ ଭଣ୍ଡାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ଆବଶ୍ୟକ
ଖଣିର ଗୋଟିଏ ପଟେ ନିବେଶ ହୋଇଥିବା ଏକ ଟଙ୍କା ସେହି ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ତିଷ୍ଠି ରହିନଥାଏ। ବରଂ ଏହା ଏକ ସିମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଗର ମୂଲ୍ୟ, ବିଦ୍ୟୁତ ଶୁଳ୍କ, ଏକ ଟିଏମଟି ବାରର ମୂଲ୍ୟ ଓ ସ୍ପଞ୍ଜ ଆଇରନ୍ ୟୁନିଟର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ଗୋଟିଏ ଖଣି ବନ୍ଦ ହେଲେ, କ୍ଷତି କେବଳ ସେହି ଖଣି ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ଢାବା, ଓଜନ ବ୍ରିଜ୍, ଟାୟାର ଦୋକାନ ଏବଂ ଋଣ ନେଇ କିଣାଯାଇଥିବା ଟ୍ରକର ବ୍ୟାଙ୍କ ଇଏମଆଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ। କେନ୍ଦୁଝର ଏବଂ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି । ସେଠାରେ ଖଣି ଓ ଖଣିଜ ଆଧାରିତ ନିବେଶର ଦୀର୍ଘ ସଂକୋଚନ ସ୍ଥାନୀୟ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। କେନ୍ଦୁଝର-ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଆଦିବାସୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖଣି ଓ ଖଣି-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରିବହନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି । ସେମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣରେ ଟ୍ରକ କିଣିଥା’ନ୍ତି । ତେଣୁ ଖଣି ବନ୍ଦ ହେବା ଏକକାଳୀନ ଇଏମଆଇ ସଙ୍କଟ, ଡ୍ରାଇଭର ମଜୁରୀ ଅଭାବ ଏବଂ ଢାବା ପରିଚାଳନା କ୍ଷତି ଭଳି ଦୁର୍ଦ୍ଦିନକୁ ଡାକି ଆଣିପାରେ । ବନ୍ଦ ରହିଥିବା କିମ୍ବା ଠିକା ଖଣି ତିନୋଟି ନିଯୁକ୍ତି ବଳୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ପ୍ରଥମ ବଳୟ: ଖଣି କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଠିକା ଶ୍ରମିକ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବଳୟ: ଟ୍ରକ୍ ମାଲିକ ଓ ଡ୍ରାଇଭର, ଲୋଡିଂ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ପରିଚାଳନା ଶ୍ରମିକ, ଉପକରଣ ମରାମତି, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଠିକାଦାର, ଟାୟାର ଓ ସ୍ପେୟାର-ପାର୍ଟସ୍ ବ୍ୟବସାୟ, ସୁରକ୍ଷା, କ୍ୟାଣ୍ଟିନ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସେବା। ତୃତୀୟ ବଳୟ: ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ – ପେଲେଟ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ସ୍ପଞ୍ଜ ଲୁହା, ଫେରୋ-ମିଶ୍ରଣ, ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ। କଠୋର ଟିକସ ବୋଝ ଲୁହା ଖଣିକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ। ଏହା ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା କର୍ମଚାରୀ, ସ୍ଥାନୀୟ ଯୋଗାଣକାରୀ, ଠିକାଦାର, ଟ୍ରକ୍ ମାଲିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିକୂଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଯଦି ଖଣିଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଟିକସରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏପରି କର ରାଜ୍ୟ ରାଜକୋଷ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକୂଳ ହୋଇପାରେ।
ମୂଲ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା – ବିଦ୍ୟୁତ, ସିମେଣ୍ଟ, ଇସ୍ପାତ
ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଦକ୍ଷ ହେଲେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଉପକୃତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ଖଣିଜ ଖର୍ଚ୍ଚ ଇସ୍ପାତ, ସିମେଣ୍ଟ, ବିଦ୍ୟୁତ, ନିର୍ମାଣ ଓ ପରିବହନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ। ବିତ୍ତୀୟ ତର୍କସଂଗତା ସିଧାସଳଖ କମ ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାର ଅନାବଶ୍ୟକ ଚାପକୁ ରୋକିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଲୁହାପଥର ପ୍ରଥମେ ଇସ୍ପାତ, ପେଲେଟ୍ ଏବଂ ସ୍ପଞ୍ଜ ଆଇରନ୍ ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଘର, ସେତୁ, ରେଳବାଇ, ଅଟୋମୋବାଇଲ, ଘରୋଇ ଉପକରଣ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ସେହିପରି ଚୂନପଥର ଖଣିଜ ସିମେଣ୍ଟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଘର, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ହସ୍ପିଟାଲ, ସଡ଼କ ଏବଂ ଜଳସେଚନ କାମର ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। କୋଇଲା ଦର ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ, ଇସ୍ପାତ, ସିମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ଭଳି ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଯାହା ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଲ, ଉତ୍ପାଦିତ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀର ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ବକ୍ସାଇଟ୍ ଆଲୁମିନା ଓ ଆଲୁମିନିୟମ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ ଦରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ କଣ୍ଡକ୍ଟର, ପରିବହନ, ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ୟାକେଜିଂ ସାମଗ୍ରୀର ଦରବୃଦ୍ଧି ଆକାରରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ବ୍ୟାଟେରି, ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରଥମ ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଏହା ଇଭି, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ପାୱାର ସିଷ୍ଟମ ଓ ରଣନୀତିକ ଉତ୍ପାଦନ ଦରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ।
ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରାଜ୍ୟ ଟିକସ ଲୁହାପଥର, କୋଇଲା, ଚୂନାପଥର ଏବଂ ଫସଫେଟ୍ ଭଳି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ, ଯାହା ଫଳରେ ଇସ୍ପାତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ସିମେଣ୍ଟ ଏବଂ ସାର ଉପରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କ୍ରୟ ଶକ୍ତିକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ।
ଅତ୍ୟଧିକ ଟିକସର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ
ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ/ଉଚ୍ଚ କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିତ ଶୁଳ୍କ → ଉଚ୍ଚ ବ୍ରେକ-ଇଭେନ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ → ସୀମାନ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ ଅଣ ଆର୍ଥିକ ହେବା→ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସ୍ଥଗିତ ହେବା → ଉତ୍ପାଦନ/କ୍ରୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ → କମ୍ ପ୍ରେରଣ → ସ୍ଥାନୀୟ ଠିକାଦାର/ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସର କମ୍ ବ୍ୟବହାର → ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ନିବେଶ ପାଇଁ ଦୁର୍ବଳ ଆଧାର → କମ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୟାଲ୍ଟି/ପ୍ରିମିୟମ୍/ଡିଏମଏଫ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ଆଧାର। ନିଲାମ ହୋଇଥିବା ବ୍ଲକଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ କରିବା, ବ୍ରାଉନଫିଲ୍ଡ ଏବଂ ଗ୍ରୀନଫିଲ୍ଡ ନିବେଶକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା, ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ ଏବଂ ଖଣିଜ-ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ନିବେଶକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ସହିତ ଏକ ବିସ୍ତାରିତ ଆର୍ଥିକ ଆଧାରରୁ ରୟାଲ୍ଟି, ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ୍, ଡିଏମଏଫ ଅବଦାନ, ଜିଏସଟି ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ସହ ବର୍ତ୍ତମାନର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।
ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ନିବେଶ ମାର୍ଗ
୨୦୨୫-୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାର ୭୯ଟି ନିଲାମ ହୋଇଥିବା ଖଣି ମଧ୍ୟରୁ ୩୫ଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ୨୦୨୦-୨୧ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୮୭,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲା। ତେଣୁ, ନିଲାମ ହୋଇଥିବା ୭୯ଟି ଖଣି ମଧ୍ୟରୁ ୪୪ଟି ଏବେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି । ବୃହତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲାଭ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନର ଉତ୍ପାଦକଙ୍କଠାରୁ ଆଉ ଏକ ଏକ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରିବାରେ ନାହିଁ । ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଖଣି ସଂଖ୍ୟାକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛି ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା-ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ରୟାଲ୍ଟି, ପ୍ରିମିୟମ୍ ଏବଂ ଡିଏମଏଫ ଖଣିଜ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାର ଆର୍ଥିକ ମାପଦଣ୍ଡ “ପ୍ରତି ଟନ୍ ଟିକସ” ରୁ “ପ୍ରତି ଟନ୍ ରାଜ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ସଂଗୃହିତ” ହେବା ଉଚିତ। ଏଥିରେ ରୟାଲ୍ଟି, ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ୍, ଡିଏମଏଫ, ରାଜ୍ୟ ଜିଏସଟି ପ୍ରାପ୍ତି, ମଜୁରୀ, ସ୍ଥାନୀୟ କ୍ରୟ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର, ବନ୍ଦର/ରେଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ଖଣିଜ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସମୟରେ ମୂଲ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି ।
ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଖଣି + ଅଧିକ ଡାଉନଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ + ଦୃଢ଼ ଅନୁପାଳନ = ଏକ ବୃହତ ସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ଆଧାର – ଏଥିରୁ ରାଜ୍ୟ ଓ ଖଣି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବେ। ଏକ ସ୍ଥିର ଆର୍ଥିକ ପରିବେଶ ଗଭୀର ଖଣି, ବେନିଫିକେସନ, କନଭେୟର ସିଷ୍ଟମ, ବର୍ଜ୍ୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ, ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ, ଭଣ୍ଡାର ବିକାଶ, ପରିବେଶଗତ ଉନ୍ନତି ଏବଂ କ୍ଷମତା ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ରାଉନଫିଲ୍ଡ ନିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଣ-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନିଲାମ ଖଣି ସମାନ ଭାବରେ ଭୂବିଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ, ରୟାଲ୍ଟି, ପ୍ରିମିୟମ୍, ଡିଏମଏଫ, ନିଯୁକ୍ତି କିମ୍ବା ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭାବନା ଯୋଗଦାନ କରୁନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶାର ବାସ୍ତବ ଲାଭ – ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି
ଖଣି ଏବଂ କ୍ୱେରୀ ପାଇଁ ୨୩.୧% ତୁଳନାରେ ଉତ୍ପାଦନ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟର ଶିଳ୍ପ ଜିଭିଏର ପ୍ରାୟ ୪୫.୬% । ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଏବଂ ଉନ୍ନତ-ସାମଗ୍ରୀ ନିବେଶ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ। ଫିମିର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୋଟିଏ ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟ ୧୦ ପରୋକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ। କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଜିଡିପିରେ ୧% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଖଣି କୃଷି ଅପେକ୍ଷା ୧୩ ଗୁଣ ଅଧିକ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ଅପେକ୍ଷା ଛଅ ଗୁଣ ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ଲୁହାପଥର, କ୍ରୋମାଇଟ୍ କିମ୍ବା ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖୋଳି ଅନ୍ୟତ୍ର ପଠାଇବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ → ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ → ଓଡ଼ିଶାରେ ଉତ୍ପାଦନ → ଓଡ଼ିଶାରେ କୁଶଳୀ ନିଯୁକ୍ତି → ଓଡ଼ିଶାରେ ଟିକସ ଏବଂ ଘରୋଇ ଆୟ।
ଓଡ଼ିଶା ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ଯାହା ଦ୍ଵାରା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ-ମୂଲ୍ୟ ଉତ୍ପାଦରେ ପରିଣତ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ହୋଇପାରିବ । ଗୋଟିଏ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, ଆଲୁମିନିୟମ ସ୍ମେଲ୍ଟର, ଫେରୋ-ଆଲଏ କାରଖାନା କିମ୍ବା ଖଣିଜ-ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି କଞ୍ଚାମାଲ ସୁରକ୍ଷାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥାଏ । ଯଦି କୌଣସି କମ୍ପାନୀ ଭବିଷ୍ୟତରେ ରାଜ୍ୟ ସେସ୍ ଯୋଡା ହେବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ଉତ୍ସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ଆକଳନ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ସେହି କମ୍ପାନୀ ଉକ୍ତ ଖଣିଜ କ୍ଷେତ୍ର ପାଖରେ ୧୦ ହଜାର କୋଟି କିମ୍ବା ୫୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କମ୍ ଇଚ୍ଛୁକ ହେବ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ନିଶ୍ଚିତ ଜିଓଲୋଜି + ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ କର + ବନ୍ଦର/ରେଳ + ଶିଳ୍ପ ଇକୋସିଷ୍ଟମ = ସମ୍ବଳ – ନିକଟରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ଥାଏ । ରାଜ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ପ୍ରାୟ ୧୫.୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିବେଶ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃହତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସହିତ ୨୭୫ଟି ନିବେଶ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ରହିଛି।
ରପ୍ତାନି ବିକଳ୍ପ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ
ଧରାଯାଉ, ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ଇସ୍ପାତ, ପେଲେଟ୍, ଫେରୋ-ଆଲୟ କିମ୍ବା ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦକ ଇନପୁଟ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭାବରେ ଖଣିଜ କରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି । ଯଦି ସମାନ ଖଣିଜ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଦରରେ ମିଳିପାରିବ, ତେବେ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଠାରୁ ଦୂରରେ ଅନ୍ୟ ଖଣିରେ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିପାରିବ । ଏହା ଫଳରେ କମ୍ ପ୍ରେରଣ, କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଖଣି ନିକଟରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସ୍ଥାନିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ । କେନ୍ଦ୍ରର ବ୍ୟାପକ ପଦକ୍ଷେପ ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଖଣିଜ ଆମଦାନୀ ୧୦.୧୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଛି। ଉଚ୍ଚ ଟିକସ ସହିତ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଦେଶରୁ ଲୁହାପଥର ଶସ୍ତା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଓଡିଶା ସ୍ଥିତ ଇସ୍ପାତ, ପେଲେଟ୍ ଏବଂ ସ୍ପଞ୍ଜ-ଲୁହା କାରଖାନାକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ।
ସଂଶୋଧିତ ଏମଏମଡିଆର ଆଇନରେ ପ୍ରମୁଖ ନୀତିଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେତେକ ଆପତ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ସେକ୍ସନ 9ଡି ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଅତିରିକ୍ତ ଖଣିଜ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ହରାଇବ ବୋଲି ବିରୋଧୀମାନେ କୁହନ୍ତି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା, ଜାତୀୟ ସୀମା ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ । ନୂତନ ସେସ୍ ରୁ ରାଜସ୍ବ ହରାଇବା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତି ବୋଲି ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆପତ୍ତିର ଜବାବରେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି, ବର୍ତ୍ତମାନର ରୟାଲ୍ଟି, ନିଲାମ ପ୍ରିମିୟମ୍, ଡିଏମଏଫ ଏବଂ ତତ ସମ୍ପର୍କିତ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଟିକସ ଦର ପ୍ରମୁଖ ରାଜସ୍ୱ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ଆସିଥିବା ଆପତ୍ତି ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ଉତ୍ତର ହେଉଛି, ଉତ୍ପାଦନ ପରିମାଣ, ଖଣିଜ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଖଣି ସଂଖ୍ୟା ସମାନ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ କାରକ । ଖଣି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଅତିରିକ୍ତ ଟିକସ ନେଇଯିବେ ବୋଲି ବିରୋଧୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ସରକାରୀ ପକ୍ଷ ହେଉଛି, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, ପୁଞ୍ଜି-ସଘନ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ନିବେଶ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ରଖାଯାଏ।
ମୁଦ୍ରାସ୍ଫିତୀ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ମତ ହେଲା ଖଣି ଟିକସ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପୈଠ କରିଥା’ନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷ ହେଉଛି, ଅଧିକ ଉତ୍ତୋଳନ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରଭାବ ଇସ୍ପାତ, ସିମେଣ୍ଟ, ବିଦ୍ୟୁତ, ଆବାସ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ସେହିପରି ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଖଣିଜ ଟିକସ ସହ ଆମଦାନୀର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ବୋଲି ବିରୋଧୀମାନେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥା’ନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ସରକାରଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା – ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ବିତରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଧିକ ହେଲେ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ସରୁ ଖଣିଜ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉତ୍ପାଦ ଆମଦାନୀ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିପାରେ। ଅତିରିକ୍ତ ଟିକସ ସ୍ଥାନୀୟ କଲ୍ୟାଣରେ ବିନିଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ବିରୋଧୀମାନେ କୁହନ୍ତି। ମାତ୍ର ବ୍ୟବହାରିକ ଖନନ, ଡିଏମଏଫ ଖର୍ଚ୍ଚ, ରୋଜଗାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମିଳିତ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜନକଲ୍ୟାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ସରକାର କହିଛନ୍ତି । ଉତ୍ତୋଳନ ଏବଂ କଞ୍ଚାମାଲ ବିକ୍ରିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ରାଜସ୍ୱକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବିରୋଧୀମାନେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥା’ନ୍ତି । ଅନ୍ୟପଟେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ରହିବା ଉଚିତ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ଅଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିବ। ରାଜ୍ୟ ଆଧାରିତ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରାଜ୍ୟକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଖଣିଜ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇବା ଲାଗି ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ ବୋଲି ବିରୋଧୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଉପରେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି, ସ୍ଥିର ଜାତୀୟ ନିୟମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏହା ରଣନୀତିକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ନିବେଶ ମାମଲାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ।
ଓଡ଼ିଶା ନିଜ ମାଟିରେ ଯେଉଁ ଖଣିଜ ଯୋଗାଣ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିଥାଏ, ସେଥିରେ ଅନୁଗୁଳ କିମ୍ବା ଝାରସୁଗୁଡ଼ାରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଅର୍ଥ ଦେଶ ବାହାରକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖଣିଜ ଚକ୍ର କେବଳ ଲୁହା ପଥର, କୋଇଲା, କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଓ ବକ୍ସାଇଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ-ଖଣିଜ-ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଏକ ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କରିଡର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ସମର୍ପିତ ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କରିଡର ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆଜିର ଗୋଟିଏ ଟନରୁ କେତେ ଟିକସ ମିଳୁଛି ସେଥିରେ ନୀତିର ଅସଲି ପରୀକ୍ଷା ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ପଚିଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ଏହାର ଖଣିଜ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ କେତେ ଆୟ, ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ? ସେଥିରେ ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା ରହିଛି।
ଟିକସ ଲଗାଇବା ଭୁଲ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇ ୨୦୨୬ରେ ଏମଏମଡିଆର ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନକୁ ଉଚିତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାପଛରେ ଥିବା ବଡ଼ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଖଣି ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ଏକ ଧାର୍ଯ୍ୟ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସଂକୁଚିତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନିଶ୍ଚିତ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତୁଳନାରେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉନ୍ନତ। ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଧାରା ୯ଡି କୁ କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଟିକସ ଉପକରଣ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭାବରେ ନୁହେଁ ବରଂ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତାବର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଓଡିଶାରେ ଖଣିଜ ଖଣି ଅଛି। ବଜାର ବି ଏଠାରେ ଅଛି। ବନ୍ଦର ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଆର୍ଥିକ ନିୟମ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ରହିବ, ତେଣୁ ନିବେଶ ଲାଗି ଏହା ହିଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ।