ଭୁବନେଶ୍ଵର: ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସର ଅଂଶ ଭାବେ, ଝାନ୍ସୀସ୍ଥିତ CMLR ୱାର୍କସପ୍ ପକ୍ଷରୁ NSG-6 ବର୍ଗର ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ମଡ୍ୟୁଲାର ବାୟୋ-ଟଏଲେଟ୍ ସ୍ଥାପନର ଏକ ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
CMLR ୱାର୍କସପ୍ର ନିଜସ୍ୱ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ସଫଳ ଉପଯୋଗ କରି ମାତାତିଲା, ବାସାଇ, ଜଖୋରା ଓ ଜିରୋନ୍ ଭଳି ଷ୍ଟେସନରେ ମଡ୍ୟୁଲାର ବାୟୋ-ଟଏଲେଟ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିପାଇଁ କୋଚ୍ଗୁଡ଼ିକର ପିଓଏଚ୍ (POH) ମରାମତି ସମୟରେ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷଣ, ମରାମତି ଓ ନବୀକରଣ ପରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇପାରୁଥିବା କୋଚ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି। ଫଳରେ ନୂତନ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହିତ ସାମଗ୍ରୀ ଅପଚୟକୁ ମଧ୍ୟ କମାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ NSG-6 ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ପାରମ୍ପରିକ ଶୌଚାଳୟ ସୁବିଧା ସୀମିତ, ସେଠାରେ ଏହି ମଡ୍ୟୁଲାର ବାୟୋ-ଟଏଲେଟ୍ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସହଜ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
“ବର୍ଜ୍ୟରୁ ସମ୍ପଦ” ଧାରଣାକୁ ଆଧାର କରି ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଉପଲବ୍ଧ ରେଳ ସମ୍ପଦର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଯୋଗର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଛି।
୨. କୋଚ୍ ଉପାଦାନ ଗୁଡିକର ଅଭିନବ ପୁନଃବ୍ୟବହାର
ରେଳ କୋଚ୍ଗୁଡ଼ିକରୁ ମିଳୁଥିବା ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ ନ ଦେଖି, ସେଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଫାଇବର୍ ରିଇନ୍ଫୋର୍ସ୍ଡ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (FRP) ନିର୍ମିତ ଶୌଚାଳୟ ମଡ୍ୟୁଲ୍, ବାୟୋ-ଟ୍ୟାଙ୍କ୍, ପାଣି ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ସମେତ କୋଚ୍ରୁ ମିଳିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଉପାଦାନ ଓ ସହାୟକ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।
ଏହି ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍କ୍ରାପ୍ ଭାବେ ପରିତ୍ୟାଗ ନକରି, ଯାଞ୍ଚ, ସଫେଇ, ମରାମତି ଓ ଆବଶ୍ୟକ ନବୀକରଣ ପରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଅବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀକୁ ପୁଣିଥରେ ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି।
“ବର୍ଜ୍ୟରୁ ସମ୍ପଦ” (Waste to Wealth) ଧାରଣାକୁ ଆଧାର କରି ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ରେଳବାଇର ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ପଦର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଯୋଗ, ସାମଗ୍ରୀ ଅପଚୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ବିକାଶ ଦିଗରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପାଲଟିଛି।
୩. CMLR ୱାର୍କସପ୍ର ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ
CMLR ୱାର୍କସପ୍ର ନିଜସ୍ୱ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଉପଯୋଗ କରି ମଡ୍ୟୁଲାର ବାୟୋ-ଟଏଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ପଦର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଯୋଗ ସହିତ ୱାର୍କସପ୍ର ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ କ୍ଷମତାକୁ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଫାଇବର୍ ରିଇନ୍ଫୋର୍ସ୍ଡ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (FRP) ଲାଭାଟୋରୀ ମଡ୍ୟୁଲ୍, ବାୟୋ-ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଓ ପାଣି ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ର ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ସହ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସେଗୁଡ଼ିକର ସଫେଇ, ମରାମତି ଓ ନବୀକରଣ କରାଯାଇଛି। ଏହାପରେ ସହାୟକ ଢାଞ୍ଚା ନିର୍ମାଣ, ମଡ୍ୟୁଲାର ଟଏଲେଟ୍ ୟୁନିଟ୍ର ସଂଯୋଜନ, ପାଣି ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ଥାପନ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ଲମ୍ବିଂ ଓ ଡ୍ରେନେଜ୍ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଛି।
ନିଜସ୍ୱ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଓ ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତାର ସଫଳ ଉପଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମଳ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପଦର ସୁବିନିଯୋଗ ଓ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ବିକାଶ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପାଲଟିଛି।
୪. ଏନଏସଜି -୬ (NSG-6) ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧା
ମାତାତିଲା, ବାସାଇ, ଜଖୋରା ଓ ଜିରୋନ୍ ଭଳି NSG-6 ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକ ନିକଟସ୍ଥ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଯାତାୟାତର ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ। ଏହି ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳା, ଶିଶୁ, ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଓ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଜନଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ଶୌଚାଳୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦିଗରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି।
ଷ୍ଟେସନ ପରିସରରେ ମଡ୍ୟୁଲାର ବାୟୋ-ଟଏଲେଟ୍ ସ୍ଥାପନ ଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ସୁବିଧା ମିଳୁଛି। ଏହା ଛୋଟ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳର ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
୫. କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା
ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ସ୍ୱଳ୍ପ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି। କୋଚ୍ରୁ ମିଳୁଥିବା ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃବ୍ୟବହାର ସହିତ ୱାର୍କସପ୍ର ନିଜସ୍ୱ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଉପଲବ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ସୁବିଧାର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ଫଳରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ପାରମ୍ପରିକ ଶୌଚାଳୟ ନିର୍ମାଣରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ କମାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ବଳର ସୃଜନଶୀଳ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରେ—ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ତାହାର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ। ଏହା ସହିତ ରେଳ ସମ୍ବଳର ସୁବିନିଯୋଗ, ସାମଗ୍ରୀର ଅପଚୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସୁବିଧା ବିକାଶ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ।
ଏହି ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ “ପୁନଃବ୍ୟବହାର – ନବୀକରଣ – ପୁନଃନିର୍ମାଣ – ଯାତ୍ରୀ ସେବାରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର”ର ମନ୍ତ୍ରକୁ ସାକାର କରୁଛି। ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ପଦର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଯୋଗ କରି ଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାରିକ ଓ ଅଭିନବ ସମାଧାନ ଯୋଗାଇବାରେ CMLR ୱାର୍କସପ୍ର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତା, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି।