ଲକ୍ଷ୍ନୌ: ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ୨୦୨୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ବିଗୁଲ୍ ବାଜିବାକୁ ଆଉ ପ୍ରାୟ ଛଅ ମାସ ବାକି। ବିଜେପିକୁ ମାତ୍ ଦେବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଓ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ପୁଣି ଏକାଠି ହେବେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ହେଲେ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଦୁଇ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ‘ବଡ଼ ଭାଇ’ ହେବାକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଟଣାଓଟରା।
ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ମତଭେଦ, ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ବୟାନ ଓ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତିକ୍ତତା ମେଣ୍ଟର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ସହାରନପୁର କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ଓ ସାଲେମପୁରର ସପା ସାଂସଦ ରମାଶଙ୍କର ରାଜଭରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟାନବାଜି ଏବେ ଏହି ଅନ୍ତଃକନ୍ଦଳର ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିଛି।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩, ୨୦୨୬ରେ ମଥୁରାର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦଙ୍କ ବୟାନ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସ ମେଣ୍ଟରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିନ୍ତୁ କାହାର ଦୟାରେ ନୁହେଁ।
୨୦୨୭ରେ ବିଜେପିକୁ ହରାଇବାକୁ ହେଲେ ଏବେଠାରୁ ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିବା ଦରକାର ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ୟୁପିରେ ମେଣ୍ଟର ସଫଳତା ପଛରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ‘ଭାରତ ଯୋଡୋ ଯାତ୍ରା’ର ପ୍ରଭାବ ଥିଲା।
ଇମ୍ରାନ ୨୦୧୭ର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୦୭ଟି ଆସନରେ ଲଢ଼ିଥିଲା। ଏବେ ଦଳର ସ୍ଥିତି ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଭଲ ଥିବାରୁ ୨୦୨୭ରେ ଆସନ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ ଦଳର ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଦରକାର ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଥିଲେ।
ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ଓ ସପା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତାର ଆଉ ଏକ କାରଣ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହ ଜଡ଼ିତ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦, ୨୦୨୬ରେ ତାଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁ ଶୟାନ ମାସୁଦ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ି ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହାକୁ ନେଇ ଇମ୍ରାନ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜନୈତିକ କାରଣରୁ କାହାର ପରିବାର ନଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତେବେ ସେ ଏଥିପାଇଁ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଦୋଷ ଦେଇନଥିଲେ। ବରଂ କହିଥିଲେ—“ମୁଁ କାହାକୁ ଦୋଷ ଦେବି? ମୁଁ ସମୟକୁ ଦୋଷ ଦେଉଛି।”
ଇମ୍ରାନଙ୍କ ବୟାନ ପରେ ସପା ସାଂସଦ ରମାଶଙ୍କର ରାଜଭର ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, କଂଗ୍ରେସ ସିଟ୍ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛି, କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଫଳାଫଳର ସମୀକ୍ଷା କରୁନାହିଁ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ରାଜଭର ଇମ୍ରାନଙ୍କୁ ‘ଛୋଟା ଭାଇୟା’ ନେତା ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଏପରିକି ଇମ୍ରାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।
କଂଗ୍ରେସ-ସପା ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ କେବଳ ବୟାନବାଜିରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଅଗଷ୍ଟ ୧୯, ୨୦୨୬ରେ ସହାରନପୁରରେ ଦିଶା ବୈଠକ ସମୟରେ ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ଓ ସପା ବିଧାୟକ ଆଶୁ ମଲିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଥିଲା।
ଦୁଇ ଦଳର ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଏହି ମତଭେଦ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ମେଣ୍ଟର ମୂଳ ଭିତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ସମଗ୍ର ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନ। ଉପଲବ୍ଧ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, କଂଗ୍ରେସ ୧୧୫ରୁ ୧୨୦ ଆସନରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। କେତେକ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କ ଦାବି ଆହୁରି ବଢ଼ି ୧୫୦ ଆସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଉଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ସପା କଂଗ୍ରେସକୁ ପ୍ରାୟ ୭୦-୮୦ ଆସନ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇ ଦଳର ଦାବି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ରୁ ୭୦ ଆସନର ବଡ଼ ବ୍ୟବଧାନ ରହିଛି।
ଏହି ବ୍ୟବଧାନ ହିଁ ଏବେ ମେଣ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନର ସଫଳତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରେଡିଟ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖାଯାଉଛି।
୨୦୨୪ରେ ୟୁପିରେ ସପା ୩୭ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ଜିତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦଳ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ସପା ନିଜ ସଂଗଠନ ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଆଧାର କରି ଅଧିକ ଆସନ ଚାହୁଁଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କଂଗ୍ରେସ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ ‘ଭାରତ ଯୋଡୋ ଯାତ୍ରା’ର ପ୍ରଭାବକୁ ନିଜ ଦାବିର ଆଧାର କରୁଛି।
କଂଗ୍ରେସ-ସପା ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ମୁସଲିମ ଭୋଟ୍। ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ସପାର ରାଜନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସପା ନେତାମାନେ ଇମ୍ରାନଙ୍କ କିଛି ବୟାନ ବିଜେପିକୁ ଲାଭ ଦେଉଛି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇ ଦଳର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ—ବିଜେପିକୁ ରୋକିବା; କିନ୍ତୁ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କିଏ ଅଧିକ ଭୂମିକା ନେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ମତଭେଦ ବଢ଼ୁଛି।
ସପା ମୁଖ୍ୟ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ମେଣ୍ଟର ଫର୍ମୁଲାକୁ ‘ସିଟ୍ ନୁହେଁ, ବିଜୟ’ ଉପରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ କେଉଁ ଦଳ କେତେ ଆସନରେ ଲଢ଼ିବ, ତା’ଠାରୁ କେତେ ଆସନ ଜିତିବା ସେଥିରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
ସପା ନେତା ଏମ୍.ଏଚ୍. ଖାନଙ୍କ ମତରେ, ନିର୍ବାଚନ ଯେତେ ନିକଟତର ହେବ, ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନ ସେତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ମେଣ୍ଟରେ ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଆସନ ବଣ୍ଟନର ମଡେଲ୍ ଦେଖାଯାଇଛି ବୋଲି ସେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଏହା କେବଳ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବାଦ ନୁହେଁ; ଏହା ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ ଥିବା ଗଭୀର ଅବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତିଫଳନ।
ଯଦି ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଦୁଇ ଦଳ ସିଟ୍ ବଣ୍ଟନର ଫର୍ମୁଲାରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି, ତେବେ ବିଜେପି ବିରୋଧରେ ଏକ ମଜବୁତ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ବିବାଦ ଯଦି ଡିସେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣାଯାଏ, ତେବେ ଅବିଶ୍ୱାସ ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇ ମେଣ୍ଟ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରେ।
୨୦୨୭ ୟୁପି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଓ ସପାର ଏକତା ଦୁଇ ଦଳ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏକତାର ରାସ୍ତାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବେ ବିଜେପି ନୁହେଁ—ଆସନ ବଣ୍ଟନ ଓ ‘ବଡ଼ ଭାଇ’ ହେବାର ଲଢ଼େଇ।
ଦୁଇ ଦଳ କେତେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଦାବିରୁ ପଛକୁ ହଟି ପରସ୍ପରକୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇପାରିବେ, ତାହା ହିଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ ୨୦୨୭ରେ କଂଗ୍ରେସ-ସପା ମେଣ୍ଟ ବିଜେପିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବ ନା ନିଜ ଅନ୍ତଃକନ୍ଦଳରେ ଅଟକିଯିବ।