ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାଉଦି ଆରବର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ଏଚ୍.ଆର୍. ମ୍ୟାକମାଷ୍ଟର ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ତୁର୍କୀର ଭୂମିକା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସେ ପାକିସ୍ତାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଚୁକ୍ତିନାମା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର କ୍ଷମତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନର ତୁର୍କୀର ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସମାଲୋଚନା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ମକ୍କା ମିଳିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ୭ ଅଗଷ୍ଟ, ୨୦୨୬ ରେ ସାଉଦି ଆରବ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ତିନୋଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ଉପରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ। ପରେ ତୁର୍କୀ ଏହାକୁ ନାଟୋର ଧାରା ୫ ପରି ସାମୂହିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ବୈଷୟିକ ଭାବରେ ସମାନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ମ୍ୟାକମାଷ୍ଟର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରକୃତରେ ଚୁକ୍ତିନାମାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ଅଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପାକିସ୍ତାନର ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏକକାଳୀନ ଅନେକ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ମକ୍କା ଚୁକ୍ତିନାମା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ପ୍ରହସନ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଉଦି ଆରବରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ପ୍ରବାହ ବଜାୟ ରଖିବା। ଏହା ମ୍ୟାକମାଷ୍ଟରଙ୍କ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ସେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରମାଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରିନାହାଁନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ତିନୋଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ତୁର୍କୀର ନୀତି ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ
ମ୍ୟାକମାଷ୍ଟର ମଧ୍ୟ ତୁର୍କୀର ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତବ୍ୟ ତୁର୍କୀର ଲୋକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେଚେପ୍ ତାୟପ୍ ଏର୍ଡୋଗନଙ୍କ ସରକାର ଏବଂ ତାଙ୍କ AKP ଦଳର ନୀତି ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ତୁର୍କୀ ସରକାର କତରରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ସହିତ ମୁସଲିମ୍ ବ୍ରଦରହୁଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଛି ସଂଗଠନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ନୀତିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି। ସେ ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ଜିହାଦୀ ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ ଘୃଣାର ବିଚାରଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।