ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଡାଲି ଦର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷକରି ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସମୟରେ ଡାଲିର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବା ଏବଂ ଦେଶୀୟ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ସରକାର କିଛି ଡାଲି ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ କମାଇବା ନେଇ ବିଚାର କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। ଯଦି ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ, ତେବେ ବଜାରରେ ଡାଲିର ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିବା ସହ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସରକାର ମସୁର ଡାଲି ଏବଂ ହଳଦିଆ ମଟର ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବାର ବିକଳ୍ପକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଚଣାକୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଛାଡ଼ରୁ ବାହାରେ ରଖାଯାଇପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ମସୁର ଏବଂ ଚଣା ଉପରେ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଥିବା ବେଳେ ହଳଦିଆ ମଟର ଉପରେ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପାରଳା ମଟର ଓ କଳା ଚଣା ଆମଦାନୀକୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ରହିଛି।
ଦେଶରେ ଡାଲିର ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷର ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଧାରା ଡାଲି ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଭାରତରେ ଡାଲି ଚାଷର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ଜୁନ୍ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଡାଲି ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ କମ୍ ବର୍ଷା ହୋଇଥିବାରୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ପାର୍ବଣ ଋତୁରେ ଦେଶରେ ଡାଲିର ଚାହିଦା ସାଧାରଣତଃ ବଢ଼ିଥାଏ। ଘରୋଇ ଚାହିଦା ସହ ମିଲର୍ସ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଗୁଆ ଷ୍ଟକ୍ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ ବଜାରରେ ଡାଲିର ଚାହିଦା ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ।
ବିଶେଷକରି ଚଣାର ଚାହିଦା ପାର୍ବଣ ସମୟରେ ଅଧିକ ରହୁଥିବାରୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ରହିପାରେ।
ଡାଲି ଦର ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଅଗଷ୍ଟରେ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୫.୯୫ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଡାଲି ବର୍ଗର କିଛି ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ବଢ଼ିଛି। ଅଗଷ୍ଟରେ ତୁର ଡାଲିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫.୬ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଉରଦ ଡାଲିର ମୂଲ୍ୟ ୭.୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ରହିଛି। ସରକାର ଯଦି ମସୁର ଓ ହଳଦିଆ ମଟର ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ କମାନ୍ତି, ତେବେ ବିଦେଶରୁ ଡାଲି ଆମଦାନୀ କରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ କମିପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଦେଶୀୟ ବଜାରରେ ଆମଦାନୀ ହୋଇଥିବା ଡାଲିର ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିପାରେ।
ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିଲେ ବଜାରରେ ଦର ଉପରେ ଚାପ କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ। ତେବେ ଖୁଚୁରା ବଜାରରେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ କେତେ ରହିବ, ତାହା ଆମଦାନୀ ପରିମାଣ, ଦେଶୀୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଚାହିଦା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଡାଲି ଦରକୁ ନେଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏନେଇ କୌଣସି ଅନ୍ତିମ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଶୁଳ୍କ କମିବ କି ନାହିଁ ଏବଂ କେଉଁ ଡାଲି ଏହାର ଲାଭ ପାଇବ, ସେନେଇ ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଛି।