ରେଢ଼ାଖୋଲ (କନ୍ଦର୍ପ ବେହେରା): ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶା ତଥା ଉପର ଏବଂ ମଧ୍ୟ ମହାନଦୀ ଘାଟୀ ଅଂଚଳ ଇତିହାସର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମୟର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସଂଭ୍ୟତାକୁ ତାହାର ବକ୍ଷରେ ଧରି ରଖିଛି । ଏହି ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସଂଭ୍ୟତାର ଚିହ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଯଥା ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ଉପକରଣ, ଶୈଳଚିତ୍ର, ପ୍ରାଚୀନ ବସତି ତଥା ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟଖଣ୍ଡ ରୂପରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଚଳରେ ପଡ଼ିରହିଛି । ସେହିପରି ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ରେଢ଼ାଖୋଲ ଅଞ୍ଚଳ ଇତିହାସର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ମୁକ ସାକ୍ଷୀ କିନ୍ତୁ ସଠିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଉତଖନ ଅଭାବରୁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଇତିହାସ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିପାରିନଥିଲା । ତେଣୁ ରେଢ଼ାଖୋଲର ଅଜ୍ଞାତ ଇତିହାସକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ଓଡିଶା ତଥା ଭାରତ ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ, ରେଢ଼ାଖୋଲ ଇତିହାସର ପ୍ରାଚୀନତା, ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ରମ ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ନଗରୀକରଣର ପ୍ରମାଣ ପାଇବା ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇତିହାସ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଡ଼ ଅତୁଲ କୁମାର ପ୍ରଧାନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାକୁ ରେଢ଼ାଖୋଲର ପୁରୁଣାଗଡ଼ର ଉତଖନନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଇଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ତର୍ଜମା କରି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ଏ.ଏସ.ଆଇ) ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇତିହାସ ବିଭାଗକୁ ଉତଖନନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ପୁରୁଣାଗଡ଼ରେ ଖନନର ପ୍ରାଥମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରେଢାଖୋଲ ଅଞ୍ଚଳର ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା। ଅତୀତରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ପାରମ୍ପରିକ ଲୁହା-ତରଳାଇବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଧାତୁ ବିଜ୍ଞାନ ଜ୍ଞାନର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏହି ଅଂଚଳର ପ୍ରାଚୀନତା ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ପତି ଏବଂ ବିକାଶ ଜାଣିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନର ଲକ୍ଷ ବୋଲି ଉତଖନନ ନିର୍ଦେଶକ ଡ଼ ଅତୁଲ କୁମାର ପ୍ରଧାନ କହିଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଉତଖନନ ଶିବିରରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଓଡିଶାର ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଗବେଷକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
