ରଣପୁର: ଇତିହାସ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଓ ପରମ୍ପରାର ଅନନ୍ୟ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ରଣପୁରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୂଳ ମାଧବ ଗୋପୀନାଥ ପୀଠ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅବହେଳାର ଶିକାର ହୋଇ ଆସୁଥିଲା। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଏହାର ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୀଠଟିକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱ ମିଳିନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିବାର ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ବାଚସ୍ପତି ସୁରମା ପାଢ଼ୀ ମୂଳ ମାଧବ ପୀଠର ବିକାଶ ପାଇଁ ୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ବେଳେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆହୁରି ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଅନୁଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ମୂଳ ମାଧବ ପୀଠର ବିକାଶ ନେଇ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ମନରେ ନୂଆ ଆଶାର ସଞ୍ଚାର ହୋଇଛି।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କ “୫-ଟି” ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରଣପୁରର ଏହି ଐତିହାସିକ ପୀଠ ଏବଂ ଏହାର ରଣପୁର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଥିବା ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଥିଲା। ବହୁବାର ଦାବି ଉଠିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୀଠର ସଂରକ୍ଷଣ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକରଣ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ଦିଗରେ କୌଣସି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇନଥିଲା।
ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ରଣପୁର ରାଜାମାନଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଭାବେ ମୂଳ ମାଧବଙ୍କର ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେବର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୀଠର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଥିବା ବିଷୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଗବେଷକ ଓ ଇତିହାସବିଦ୍ମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ପୀଠ ରଣପୁରର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଓ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିକାଶ ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଥିଲା।
ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ଅଞ୍ଚଳବାସୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମୂଳ ମାଧବ ପୀଠର ବିକାଶ କେବଳ ଏକ ମନ୍ଦିରର ଉନ୍ନତି ନୁହେଁ, ବରଂ ରଣପୁରର ଐତିହ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନର ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏଥିସହ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ରଣପୁର ନୂଆ ପରିଚୟ ପାଇପାରିବ ବୋଲି ସେମାନେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ। ଯଦି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଅବହେଳିତ ମୂଳ ମାଧବ ପୀଠ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇପାରେ।
ରଣପୁର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଯେମିତି ୩୬ଶା ନିଯୋଗ ରହିଛି ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ନୀତିକାନ୍ତି ରହିଛି। ଯେଉଁ ମାଧବ ମୂର୍ତ୍ତି ପୁରୀରୁ ରଣପୁର ଆସିଥିଲେ, ସେହି ମାଧବ ମୁର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ କଳା ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଆସିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ମାଧବ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ରଣପୁର ରାଜା ଚମ୍ପାଗଡ଼ ଚମ୍ପେଇ ଭୂଇଁ ପାହାଡ଼ ତଳେ ନେଇ ଲୁଚେଇ ରଖି କଳାପାହାଡ଼ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।